Czujniki gazów

Pojęcie czujnika gazu obejmuje szeroki zakres sensorów do różnych zastosowań, a rodzaj wykrywanej substancji zależy od konstrukcji czujnika oraz użytych w nim reagentów chemicznych. Popularne, domowe czujniki gazów są zwykle zaprojektowane do wykrywania metanu (głównego składnika gazu ziemnego), LPG lub czadu (tlenku węgla).

W pierwszej kolejności należy otworzyć okna w celu wywietrzenia potencjalnego wycieku gazu i powiadomić lokatorów oraz sąsiadów o zaistniałym niebezpieczeństwie. Kolejnym krokiem jest ewakuacja osób znajdujących się w strefie zagrożenia i wezwanie pomocy (numer 112). Jeżeli po przybyciu specjalistów okaże się, że alarm był fałszywy, warto skontaktować się z producentem czujnika lub wymienić urządzenie na nowe.

Czujniki gazu ziemnego i czadu powinny być montowane w niewielkiej wysokości pod sufitem (ok. 15..30 cm od sufitu dla czujnika gazu ziemnego lub 150..200 cm nad podłożem dla czujnika tlenku węgla). Ważne, by sensor był umieszczony nie dalej, niż 6 m od potencjalnego źródła wycieku gazu (np. kuchenki lub piecyka).

Podstawową zasadą przy wyborze czujnika czadu i gazu jest zwrócenie uwagi na certyfikaty bezpieczeństwa – aby czujka mogła poprawnie pełnić swoją rolę, należy wybierać jedynie sprawdzone rozwiązania znanych producentów, którzy dbają o wszelkie niezbędne badania techniczne i dopuszczenia produktu do obrotu.

Propan-butan jest gazem cięższym od powietrza, dlatego gromadzi się on nad podłogą. Z tego też względu czujnik LPG powinien być montowany około 15..30 cm nad powierzchnią podłoża, a pomiędzy czujnikiem, a potencjalnym źródłem wycieku gazu nie powinny znajdować się żadne przeszkody (przedmioty, meble, elementy konstrukcyjne, etc.).

Cena czujnika gazu zależy przede wszystkim od jego funkcjonalności. Najprostsze czujki, posiadające – oprócz właściwego sensora – także miniaturową syrenę alarmową, kosztują przeważnie około kilkudziesięciu złotych, podczas gdy wersje „inteligentne” z łącznością WiFi to koszt około 120..150 zł.

Większość czujek gazu ma wbudowany przycisk, umożliwiający sprawdzenie działania sygnalizatora akustycznego i optycznego. Taki prosty test nie weryfikuje jednak sprawności samego sensora – dlatego też należy wykonać badanie z użyciem specjalnego zbiornika z gazem testowym, postępując zgodnie z instrukcją producenta zasobnika.

Czujnik gazu ziemnego powinien być zamontowany na ścianie lub innym pionowym elemencie konstrukcji budynku, na wysokości w przedziale od 15 do 30 cm od sufitu. Co ważne, czujnik powinien być możliwie blisko źródła gazu (np. kuchenki, piecyka lub butli gazowej) i nie może być przesłonięty przez inne przedmioty. W większości przypadków czujka jest montowana do podłoża za pomocą wkrętów i kołków montażowych.

Po usłyszeniu sygnału czujnika należy koniecznie otworzyć okna i powiadomić współlokatorów oraz sąsiadów o niebezpieczeństwie, rozpoczynając ich ewakuację. Następnie trzeba wezwać pomoc, dzwoniąc na numer 112. Jeżeli alarm okaże się fałszywy, warto zmienić czujnik gazu na nowy.

Czujniki gazu ziemnego (z uwagi na jego niewielką gęstość) powinny być zamontowane ok. 15..30 cm pod płaszczyzną sufitu. Czujki czadu należy natomiast instalować 150..200 cm nad podłogą (czyli mniej więcej na wysokości twarzy stojącego człowieka).

W przypadku, gdy w domu jest wykorzystywany gaz ziemny (np. do zasilania kuchenki, piekarnika lub pieca CO), konieczne jest zastosowanie czujki gazu w pobliżu miejsca instalacji urządzenia. Należy wybierać tylko sprawdzone czujniki z odpowiednimi certyfikatami, np. Lanberg SR-1007. Warto też zaopatrzyć się w markowy czujnik czadu.

Czujniki gazu powinny być konstrukcyjnie odporne na działanie wilgoci, jednak należy unikać instalowania ich w miejscach, w których mogą być narażone na dużą ilość pary wodnej bądź oparów oleju (np. bezpośrednio nad kuchenką).

Choć czad (tlenek węgla) także należy do substancji gazowych, to popularne określenie „czujnik gazu” odnosi się najczęściej do urządzeń wykrywających gaz ziemny (głównie metan) lub LPG – warto zatem zaopatrzyć się także w dodatkowy, osobny czujnik czadu.

Zakres czułości danego urządzenia zależy od zastosowanego w nim sensora – w każdym przypadku należy sprawdzić w dokumentacji technicznej czujki, na które substancje jest ona wrażliwa (istnieją urządzenia wykrywające tylko jeden z tych gazów lub obydwa).

Czujnik gazu ziemnego należy umieścić w każdym pomieszczeniu, w którym istnieje realne ryzyko wycieku gazu w razie awarii – z tego też względu zaleca się instalację czujek gazu przede wszystkim w kuchniach wyposażonych w kuchenki lub piekarniki gazowe oraz łazienkach lub innych pomieszczeniach, w których znajdują się piece lub kotły CO.

Czujnik gazu ziemnego powinien być zamontowany około 15..30 cm pod sufitem, zaś w przypadku detektorów LPG – 15..30 cm nad powierzchnią podłogi. Czujniki czadu należy instalować na wysokości około 150..200 cm nad podłogą.

Każdy czujnik elektrochemiczny ma pewną czułość nie tylko na główny gaz, do którego wykrywania jest przeznaczony (np. metan czy czad), ale także (choć znacznie słabiej) reaguje na inne opary. Dlatego też warto sprawdzić charakterystykę danego urządzenia – producenci zazwyczaj podają stosowne informacje w danych technicznych wyrobu.

Markowe czujniki gazu ziemnego, a także czadu i LPG, znajdziesz w ofercie sklepu Botland – oprócz prostych czujników z wbudowanym sygnalizatorem akustycznym mamy także zaawansowane czujki z łącznością radiową, przeznaczone do systemów inteligentnego domu.

Czujnik temperatury gazu jest stosowany w instalacjach samochodowych w celu korekcji sterowania wtryskiwaczem pod względem chwilowej gęstości gazu. Zazwyczaj w konstrukcji tego typu czujników wykorzystuje się klasyczny termorezystor.

W mieszkaniu wyposażonym w instalację gazową należy zainstalować przynajmniej jeden czujnik gazu ziemnego (np. w miejscu instalacji urządzenia „odbiorczego”, np. kuchenki czy pieca CO), warto jednak pamiętać także o czujniku tlenku węgla, gdyż to właśnie zabójczy czad jest produktem niecałkowitego spalania gazów organicznych. Często wybierane są również czujniki dymu, zdolne do wczesnego wykrycia pożaru.