Gravity - przekaźniki

Przekaźniki elektromagnetyczne i przełączniki półprzewodnikowe

Przekaźniki elektromechaniczne są elementami elektromechanicznymi. Najprościej mówiąc, zasada działania przekaźnika polega na zamianie energii elektrycznej na mechaniczną. Podając napięcie sterujące na cewkę przekaźnika, przepływający przez jej uzwojenia prąd elektryczny powoduje powstawanie pola magnetycznego, które przyciąga metalową kotwicę. Kotwica ta jest połączona mechanicznie ze stykami obwodu sterowanego, które po zasileniu cewki przekaźnika, w zależności od konfiguracji są zwierane lub rozwierane. Innym rozwiązaniem, które ma podobny cel stosowania jak przekaźniki, ale nie zawiera ruchomych elementów mechanicznych, są przełączniki półprzewodnikowe oparte na szybko przełączających tranzystorach MOSFET. W tym przypadku, zamiast cewki sterujemy podawaniem napięcia sterującego pomiędzy bramkę a źródło tranzystora, a prąd obwodu sterowanego przepływa przez kanał dren-źródło.

DPDT-NO, SPST-NC...o co w tym wszystkim chodzi?

Oprócz takich istotnych parametrów jak napięcie robocze cewki sterującej oraz maksymalne napięcie robocze i prąd roboczy obwodu sterowanego, istotnym parametrem, który determinuje przeznaczenie przekaźnika pod konkretną aplikację, jest konfiguracja styków obwodu sterowanego. Przekaźniki mogą sterować jednym lub wieloma obwodami poprzez załączanie i wyłączanie pojedynczej cewki. Rzadziej korzysta się z przekaźników dwucewkowych (z dwoma obwodami sterującymi). Przykładowe konstrukcje przekaźników ze względu na konfigurację styków to:

• SPST - taki przekaźnik ma łącznie cztery wyprowadzenia. Dwa z nich to wyprowadzenia do zasilania cewki sterującej, a dwa pozostałe - wyprowadzenia styków roboczych obwodu sterowanego. Konfiguracja SPST jest najprostszą możliwą i pozwala tylko na załączanie i wyłączanie pojedynczego obwodu. Taki przekaźnik możemy użyć np. do zdalnego sterowania lampką nocną.
• SPDT - podobnie jak w przekaźniku o konfiguracji SPST, możemy sterować jednym obwodem, ale z tą różnicą, że przełączalnym. Taki przekaźnik sprawdzi się np. w dwukanałowym wzmacniaczu gitarowym, jako element pośredniczący w przełączaniu pomiędzy kanałem czystym a kanałem przesterowanym.
• DPST - Zasada działania styków jest taka sama jak w przekaźniku o konfiguracji styków SPST, ale tu możemy jednocześnie sterować załączaniem i wyłączaniem dwóch obwodów poprzez pojedynczą cewkę.
• DPDT - Zasada działania styków jest taka sama jak w przekaźniku o konfiguracji styków SPDT, ale tu możemy jednocześnie sterować przełączaniem w dwóch obwodach poprzez pojedynczą cewkę.

Drugim istotnym elementem w oznaczeniu konfiguracji styków przekaźnika, jest stan styków obwodu sterowanego w czasie, kiedy na cewkę przekaźnika nie ma podanego napięcia sterującego. Rozróżniamy:

• NO - przy wyłączonym napięciu na cewce sterującej, styki obwodu sterowanego są otwarte (po podaniu napięcia na cewkę sterującą, styki obwodu sterowanego są zamknięte)
• NC - przy wyłączonym napięciu na cewce sterującej, styki obwodu sterowanego są zamknięte (po podaniu napięcia na cewkę sterującą, styki obwodu sterowanego są otwarte)