Kategorie

Triaki

Triak jest elementem elektronicznym dedykowanym do sterowania przepływem prądu zmiennego. Nazwa tego elementu pochodzi od anglojęzycznego skrótu (nazwy handlowej) TRIAC – trioda dla prądu przemiennego. Formalnie rzecz biorąc, element ten, czasami nazywany symistorem, jest rodzajem tyrystora. Triaki są stosowane do sterowania prądem przemiennym w systemach zasilania, a także sterowania mocą w urządzeniach wykorzystujących prąd przemienny do zasilania obwodów mocy, na przykład w systemach z grzałkami elektrycznymi.

Triak – klucz do sterowania przepływem prądu przemiennego

Triaki są podzbiorem tyrystorów. Różnią się od nich tym, że umożliwiają przepływ prądu w obu kierunkach, podczas gdy tyrystor może przewodzić prąd tylko w jednym kierunku. Większość elementów tego rodzaju może być wyzwalana przez przyłożenie do bramki dodatniego lub ujemnego napięcia (tyrystor wymaga dodatniego napięcia). Po wyzwoleniu oba elementy zachowują się tak samo – nadal są otwarte, nawet jeśli prąd bramki ustaje, dopóki prąd płynący przez układ nie spadnie poniżej pewnego poziomu zwanego prądem trzymania.

Budowa triaka i zasada działania

Triak jest złożony z czterech warstw półprzewodników PNPN. Skrajne warstwy tego elementu tworzą wyprowadzenia prądowe, nazywane anodami, pomiędzy którymi przepływa prąd roboczy układu. Od wewnętrznej warstwy pochodzi wyprowadzenie sterujące, czyli baza. W momencie podania na bazę dodatniego lub ujemnego napięcia układ zaczyna przewodzić pomiędzy anodami. Nawet po wyłączeniu napięcia z bazy, pomiędzy anodami triaka płynąć będzie prąd. Dopiero w momencie, gdy napięcie pomiędzy anodami spadnie poniżej pewnego progu, przepływ prądu ustanie.

Potencjalne aplikacje triaków

Dwukierunkowość triaków sprawia, że ​​są wygodnymi przełącznikami prądu przemiennego. Ponadto zastosowanie wyzwalacza przy kontrolowanym kącie fazy prądu przemiennego w obwodzie, umożliwia kontrolę średniego prądu płynącego do obciążenia (sterowanie fazowe). Jest to powszechnie stosowane do sterowania prędkością silnika prądu przemiennego, w ściemniaczach, czy do sterowania grzejnikami elektrycznymi. Układy takie są niezwykle proste i składają się tylko z detektora przejścia napięcia przez zero i sterownika triaka.