Czas czytania: 4 min.
PLA, ABS i PETG to bodaj trzy najpopularniejsze filamenty do druku 3D różniące się nie tylko właściwościami mechanicznymi, ale też łatwością druku i odpornością na warunki zewnętrzne. Wskażemy te różnice czarno na białym, abyście mogli uwzględnić ewentualne wymagania projektowe w swojej praktyce.
Artykuł powstał we współpracy z autorem zewnętrznym i jest publikowany gościnnie poza naszym standardowym procesem redakcyjnym. Traktuj go jako materiał uzupełniający.
PLA, ABS, PETG - wytrzymałość, temperatura, trudność druku
Każdy z dzisiejszych bohaterów ma swoje mocne i słabe strony. PLA to król prostoty i estetyki, ABS to klasyka inżynierska o wysokiej wytrzymałości, a PETG to nowoczesny balans pomiędzy trwałością a dostępnością. Wybór zależy od konkretnego zastosowania i poziomu doświadczenia posiadacza drukarki 3D. Zalecenia temperatur dla głowicy i stołu roboczego znajdziesz na stronach filamentów w sklepie Botland, ale zawsze przyda się jeszcze garść porad zebranych w jednym miejscu dla lepszego rozeznania.
Filament PLA
PLA uchodzi za materiał najłatwiejszy w obsłudze, a zatem dobry dla początkujących. Drukuje się go w stosunkowo niskiej temperaturze, bo około 190–220°C, nie wymaga zamkniętej komory ani specjalnych ustawień, bardzo dobrze przylega do stołu, a przy tym praktycznie nie wydziela zapachu. Mechanicznie jest jednak dość kruchy. Dobrze znosi kompresję, ale łatwo pęka przy uderzeniu czy zgięciu. Świetnie sprawdza się w dekoracjach, prototypach i elementach, które nie będą narażone na duże obciążenia ani podwyższone temperatury, bo PLA zaczyna mięknąć już przy 55–60°C. Dużym plusem jest bogactwo kolorów i efektów od brokatów, przez metaliki, aż po domieszki drewna. Producenci wciąż prześcigają się w kolejnych wariantach.
Filament ABS
ABS to materiał o znacznie wyższej odporności mechanicznej i termicznej. Jest twardszy, bardziej elastyczny i lepiej znosi uderzenia niż PLA. Sugerowane parametry druku filamentem to czasem nawet od 240°C do 270°C dla głowicy. Wytrzymuje wysokie temperatury, dlatego chętnie stosowany jest w częściach technicznych, obudowach, uchwytach i elementach narażonych na tarcie. Niestety, druk z ABS-u bywa trudny, bo filament ten silnie się kurczy podczas stygnięcia, a to może prowadzić do odklejania się od stołu lub pękania warstw. Wymaga stabilnych warunków: podgrzewanego stołu, najlepiej zamkniętej komory i dobrej wentylacji, ponieważ podczas druku wydziela drażniące opary. Jego dużym atutem jest możliwość wygładzania acetonem, co pozwala uzyskać niemal idealnie gładką, błyszczącą powierzchnię szczególnie przydatną przy projektach estetycznych i funkcjonalnych zarazem.
Filament PETG
PETG to materiał, który łączy cechy obu powyższych. Z jednej strony oferuje łatwość druku zbliżoną do PLA, a z drugiej wytrzymałość i odporność niemal jak w ABS. PETG jest bardzo odporny na uderzenia i trudny do złamania. Nie jest tak kruchy jak PLA i nie tak kapryśny jak ABS. Jego temperatura pracy to ok. 220–250°C z podgrzewanym stołem (70–90°C), ale nie wymaga zamkniętej komory. Ma niski skurcz, dobrze trzyma się powierzchni roboczej i nadaje się do zastosowań zewnętrznych. Wytrzymuje do 80°C i jest odporny na wilgoć oraz promieniowanie UV. Jedyną większą trudnością podczas druku PETG może być tzw. nitkowanie (stringing), czyli tworzenie się cienkich nitek między elementami modelu. Pod względem estetyki PETG oferuje naturalny połysk, często jest lekko przezroczysty i po prostu wygląda czysto. Warto na niego postawić, gdy chodzi o nowoczesne projekty techniczne, choć detale nie są tak wyraźne jak w PLA.
Higroskopijność PLA, ABS i PETG
PLA jest materiałem raczej mało higroskopijnym. Potrafi wchłonąć wilgoć, jednak w praktyce użytkownicy drukują z niego nawet po kilku miesiącach bez problemu, jeśli tylko nie był przechowywany w ekstremalnych warunkach. Dla początkujących to kolejny plus nawet, gdy zapomnimy o szczelnym zabezpieczeniu. PETG jest już znacznie bardziej chłonny. Po kilku dniach bez osłony w wilgotnym pomieszczeniu potrafi stracić swoje właściwości, stać się kruchy i ciągliwy. ABS także chłonie wilgoć, i choć nieco słabiej niż PETG, to efekty są równie nieprzyjemne – pojawiają się pęcherze, nieregularny przepływ i gorsze łączenie warstw. Zawsze zalecamy trzymanie filamentów w szczelnych pojemnikach z pochłaniaczem wilgoci i rozważenie suszenia, a zwłaszcza wtedy, gdy drukujesz rzadko.
Kiedy wybrać PLA, kiedy PETG, a kiedy ABS?
Wybór odpowiedniego filamentu w dużej mierze zależy od tego, czego oczekujemy od wydruku: czy kluczowa jest estetyka, wytrzymałość, odporność na temperaturę, czy może po prostu łatwość druku. To jednak wiecie już z tekstu powyżej. Nawet najlepszy filament nic nie da, jeśli drukarka nie sprosta jego wymaganiom. PLA to bezpieczny wybór na start i działa na wielu drukarkach ekonomicznych, otwartych i bez podgrzewanego stołu. Drukuje się go łatwo, nie wypacza się, nie odkleja i nie trzeba kombinować z komorą ani wentylacją. Jeśli masz np. Endera 3, Prusę Mini lub inną drukarkę budżetową, to PLA to najprostsza i najpewniejsza opcja. Sprawdzi się w dekoracjach, prototypach, uchwytach biurkowych, figurkach i wszystkim, co ma wyglądać estetycznie, ale nie musi znosić dużego obciążenia ani wysokiej temperatury. PETG to dobry wybór, jeśli chcesz czegoś trwalszego, ale nie posiadasz komory. Drukuje się w wyższych temperaturach niż PLA, ale nie wymaga tak surowych warunków jak ABS. Jeśli drukarka ma stabilny stół, najlepiej z PEI lub szkłem, i do tego dobrze ustawione retrakcję oraz chłodzenie, to poradzi sobie z PETG bez większego problemu. To filament do uchwytów, organizerów, osłon, części użytkowych – wszędzie tam, gdzie materiał może być lekko obciążony, wystawiony na słońce i kontakt z wodą. PETG ma też niski skurcz, więc nie trzeba się martwić o wypaczanie dużych modeli. ABS to inna liga, która potrzebuje drukarki z zamkniętą komorą, wysoko podgrzewanym stołem i stabilną temperaturą w otoczeniu wydruku. Tutaj przydają się drukarki typu Bambu Lab X1, drukarki z komorą i przeróbki z obudową DIY. ABS warto wybrać tylko wtedy, gdy naprawdę potrzeba odporności na wysoką temperaturę i solidnej wytrzymałości mechanicznej. Mogą to być na przykład części maszyn czy własne obudowy do elektroniki.
Twój świat druku 3D w jednym miejscu
Drukarki 3D, filamenty, części i akcesoria do druku 3D oraz szeroki wybór elektroniki, Arduino, Raspberry Pi i robotyki. Sprawdź pełną ofertę Botland.
Rekomendacje, czyli jaki filament dla początkujących, a jaki do warsztatu
PLA to zdecydowany numer jeden na start. Umożliwia naukę podstaw, testowanie slicera, poznanie zachowań drukarki i pierwsze sukcesy estetyczne i techniczne. Ogromny wybór kolorów i efektów PLA w postaci brokatu, efektów drewna czy jedwabnych wykończeń wariantów Silk pozwala eksperymentować z formą i designem. Poziom wyżej to PETG, który nie boi się wilgoci, promieniowania UV ani przypadkowych stuknięć, a jednocześnie nie wymaga specjalnych warunków jak ABS. W warsztacie wytrzyma próby czasu i w tej roli sprawdzi się znakomicie. Przy zaawansowanych projektach zalecamy wprowadzenie ABS jako materiału specjalnego. PLA to wyrozumiały nauczyciel, PETG to rzetelny pracownik, a ABS to specjalista od trudnych zadań.
