Czas czytania: 3 min.
Artykuł powstał we współpracy z autorem zewnętrznym i jest publikowany gościnnie poza naszym standardowym procesem redakcyjnym. Traktuj go jako materiał uzupełniający.
Mierniki uniwersalne, znane także jako multimetry, to wszechstronne przyrządy pomiarowe, które znajdują liczne zastosowanie w codziennych pracach związanych z szeroko rozumianą elektroniką i elektrotechniką. Dokładne zmierzenie interesującej nas wielkości, pozwala na dalszy postęp w prowadzonych pracach – zarówno przy budowaniu prototypów jak i diagnozowaniu usterek celem wykonania naprawy. W tym artykule skoncentrujemy uwagę na najbardziej istotnych cechach mierników uniwersalnych dostępnych na rynku.
Multimetr analogowy a multimetr cyfrowy
Istnieją dwa rodzaje mierników uniwersalnych – jedne to tradycyjne mierniki analogowe, a drugie mierniki cyfrowe, które się bardziej przyjęły w obecnych realiach, choć są takie sytuacje, w których z uwagi na dokładność pomiaru multimetr analogowy wygrywa! Jednak z praktycznego punktu widzenia, multimetry cyfrowe są zdecydowanie lepszym wyborem. Jedną z pierwszych zalet z brzegu, które przeważają na korzyść mierników cyfrowych, jest łatwość odczytu – multimetr analogowy ma tarczę z naniesioną skalą oraz wskazówkę – odczyt wymaga często sprawdzenia nastawionego zakresu pomiarowego, a niestabilne wskazanie niekiedy utrudnia odczytanie prawidłowej wartości mierzonej wielkości. Mierniki cyfrowe natomiast, do prezentowania wyniku pomiaru wykorzystują wyświetlacze segmentowe, które pozwalają na błyskawiczny odczyt mierzonej wartości – jest to szczególna zaleta, kiedy musimy wykonać bardzo dużą ilość pomiarów.
Ręczne a automatyczne ustawianie zakresu pomiarowego
Jeśli jesteś początkującym elektronikiem lub chcesz zaoszczędzić na zakupie multimetru, możesz wybrać miernik z ręcznie nastawianymi zakresami pomiarowymi. Jednak w praktyce, kiedy nie znamy zakresów wielkości, które chcemy zmierzyć, możemy się spotkać z informacją na wyświetlaczu pod tytułem “OL”, co oznacza odczyt poza zakresem. Wówczas odczytywanie staje się irytujące – jeśli jednak znamy przewidywany zakres wielkości, które chcemy zmierzyć, wówczas dostaniemy bardzo szybki odczyt, jeśli mierzona wartość będzie się mieściła w nastawionym zakresie. Innym, coraz bardziej popularnym wyborem jest miernik z automatycznie ustawianym zakresem. Wystarczy wybrać obrotowym przełącznikiem interesującą nas wielkość i w trakcje mierzenia odczytać wartość na wyświetlaczu. Miernik automatycznie dobierze zakres pomiarowy do mierzonej wielkości. Czasami może to chwilę potrwać, ale podczas wykonywania pomiaru odpada konieczność potencjalnego odkładania sond pomiarowych, w celu ręcznego przestawienia zakresu pomiarowego.
Bezpieczeństwo przede wszystkim
Bezpieczeństwo jest sprawą priorytetową – również przy pomiarach w układach elektrycznych i elektronicznych. Jeśli jesteś początkującym elektronikiem i chcesz po prostu mierzyć wartości rezystancji i napięć w układach zasilanych napięciami stałymi do 12V, spokojnie wystarczy Tobie najtańszy multimetr. Jeśli natomiast szukasz miernika do zastosowań profesjonalnych, za pomocą którego będziesz mierzyć duże prądy i napięcia stałe jak i zmienne, koniecznie zwróć uwagę na wyposażenie miernika w zabezpieczenia oraz ich stan. Pierwszą rzeczą, którą należy sprawdzić, jest sprawdzenie wszystkich bezpieczników wbudowanych w miernik. W obwodach pomiaru prądu, nie można stosować zwykłych bezpieczników szklanych zwłocznych. Takie rozwiązanie jest niebezpieczne i w przypadku wystąpienia przetężenia może uszkodzić ustrój pomiarowy miernika, a nawet doprowadzić do pożaru. Multimetr z funkcją pomiaru prądu, musi być wyposażony w wysokiej jakości wkładki bezpiecznikowe superszybkie (FF). Taka wkładka posiada wypełnienie drobnym piaskiem, który podczas przepalania wkładki, znacznie przyspiesza gaszenie łuku elektrycznego, redukując ryzyko dalszych uszkodzeń i pożaru do minimum. Drugą rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest wykonanie zgodne z kategorią CAT III, która zapewnia, że urządzenie jest bezpieczne przy długotrwałym napięciu 600V i w stanach nieustalonych do krótkotrwałego napięcia 6kV. Trzecim ważnym czynnikiem decydującym o bezpieczeństwie, jest posiadanie wysokiej jakości sond pomiarowych, najlepiej takich, których izolacja jest wykonana z gumy silikonowej – jest to materiał, w który w porównaniu do izolacji z tworzywa sztucznego, jest bardziej odporny mechanicznie w skrajnych temperaturach.
Zakresy pomiarowe w multimetrze
Zakresy pomiarowe są jedną z najważniejszych rzeczy, na które należy zwrócić uwagę kupując multimetr. Jest to istotne, ponieważ nie zawsze wiadomo, z jakiego rzędu wielkościami się zderzymy przy naszych codziennych zmaganiach z elektroniką. Typowo, przy pomiarach prądu, najlepiej mieć dostępność zakresów od 10uA do 10A. Natomiast przy pomiarze rezystancji, wystarczy nam zakres od 10 Omów do 20 MegaOmów. Z kolei mierząc napięcia, zakres od kilku miliwoltów do 600V sprosta zarówno naprawom elektroniki jak i domowej instalacji elektrycznej. Warto także zwrócić uwagę na mierzone pojemności, aby można było sprawdzić miernikiem kondensatory o pojemnościach od kilku pikoFaradów do kilku miliFaradów.
Rezystancja wejściowa
Zgodnie z zasadami miernictwa elektrycznego, idealny woltomierz ma nieskończenie dużą rezystancję wejściową. Jednak w rzeczywistych multimetrach, jest to wartość skończona, ale im wyższa, tym lepiej. Rezystancja wejściowa 10MegaOmów zapewnia wysoką dokładność pomiaru i nie powinna wprowadzać zakłóceń w badanych układach.
Dokładność pomiaru
Dokładność pomiaru, to parametr, który szczególnie jest ważny przy pomiarze napięcia. Do większości zastosowań, wystarczająca będzie dokładność na poziomie 0,5% przy pomiarze napięcia stałego i zliczaniu miernika do 6000. Warto by było, aby multimetr był także wyposażony w przetwornik True RMS dla pomiarów napięć zmiennych z udziałem składowej stałej i żeby jego szerokość pasma przekraczała 50 kHz.
Twórz więcej z Botland - od druku 3D po elektronikę
Drukarki 3D i filamenty to dopiero początek. Odkryj również Arduino, Raspberry Pi, robotykę, elektronikę i produkty do nauki programowania. Sprawdź pełną ofertę Botland.
Test ciągłości obwodu
Właściwie pierwszą rzeczą, która już nam dużo powie o mierniku, który rozważamy, jest czas odpowiedzi układu do testowania ciągłości obwodu. Im szybszy czas reakcji, tym lepiej – zależy to także od naszej własnej prędkości reakcji, ale dobry multimetr po zwarciu końcówek sond pomiarowych powinien natychmiast wydawać z siebie sygnał akustyczny i przestać go generować natychmiast po ich rozwarciu. Zbyt długi czas odpowiedzi miernika może być irytujący, ale także mylący przy diagnozowaniu usterek sprzętu elektronicznego.
