Ogniwo Peltiera – co to jest i do czego służy?

Czas czytania: 3 min.

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak działają małe przenośne lodówki czy podgrzewacze USB do napojów? Odpowiedzią na te pytania jest ogniwo Peltiera. Zapraszamy do odkrycia tajemnic tego niewielkiego urządzenia, które ma olbrzymi wpływ na nasze życie codzienne i nie tylko.

Ogniwo Peltiera - historia odkrycia i definicja

Ogniwo Peltiera, które jest dziś szeroko stosowane w wielu dziedzinach technologii, zawdzięcza swoją nazwę francuskiemu zegarmistrzowi i fizykowi, Jeanowi Charlesowi Athanase’owi Peltierowi. Jego nazwisko jest dziś nierozerwalnie związane z jednym z najważniejszych odkryć w dziedzinie termodynamiki.

Peltier urodził się w 1785 roku we Francji. Pomimo, że zawodowo był zegarmistrzem, jego prawdziwą pasją była fizyka. W swoim małym warsztacie eksperymentował z elektrycznością.

W 1834 roku Peltier odkrył pewne niezwykłe zjawisko. Zauważył, że kiedy prąd przepływa przez połączenie dwóch różnych materiałów, temperatura tego połączenia może wzrosnąć lub spaść. Było to bezpośrednio związane z kierunkiem przepływu prądu. To odkrycie, znane dziś jako efekt Peltiera, było rewolucyjne. To właśnie ten efekt jest podstawą działania ogniwa Peltiera.

Zjawisko to przekształca energię elektryczną bezpośrednio w ciepło lub chłód, co ma wiele praktycznych zastosowań, od chłodzenia komponentów elektronicznych, przez małe przenośne lodówki, aż po podgrzewacze napojów. Wszystko to zawdzięczamy niezwykłemu odkryciu Jeana Charlesa Athanase’ a Peltiera, który mimo że nie był formalnie wykształconym naukowcem, przyczynił się do znacznej zmiany w naszym rozumieniu termodynamiki.

Ogniwo Peltiera - krótka definicja

Ogniwo Peltiera, znane również jako moduł Peltiera, to typ termoelektrycznego urządzenia, które bezpośrednio konwertuje energię elektryczną na termiczną przez zjawisko znanym jako efekt Peltiera. Zjawisko to opisuje zmianę temperatury na styku dwóch różnych materiałów, gdy przez nie przepływa prąd elektryczny.

Ogniwo Peltiera - schemat budowy oraz zasada działania

Ogniwo Peltiera jest proste w konstrukcji, a jednocześnie oferuje imponujące możliwości. Składa się z serii połączonych par półprzewodników, zazwyczaj tworzyw n-type i p-type, które są umieszczone między dwiema ceramicznymi płytami. Płyty te pełnią rolę izolatora elektrycznego, a jednocześnie przewodzą ciepło, umożliwiając efektywne przenoszenie ciepła z jednej strony urządzenia na drugą.

Działanie ogniwa Peltiera opiera się na efekcie Peltiera. Kiedy prąd elektryczny przepływa przez ogniwo, elektrony lub dziury (w zależności od typu półprzewodnika) są “pompowane” z jednej strony półprzewodnika do drugiej. Ten przepływ ciepła od jednej strony do drugiej powoduje, że jedna strona ogniwa się chłodzi (absorbuje ciepło), a druga się podgrzewa (wydziela ciepło).

Zmiana kierunku przepływu prądu powoduje zmianę kierunku transferu ciepła, co oznacza, że ogniwo Peltiera może służyć zarówno do chłodzenia, jak i podgrzewania. Dlatego ogniwa Peltiera znajdują zastosowanie w szerokim zakresie urządzeń.

Ogniwo Peltiera TEC1-12715 12V / 12A.

Czym są tworzywa n-type i p-type?

Tworzywa n-type i p-type to terminy stosowane w naukach o półprzewodnikach. Tworzywo n-type to półprzewodnik, do którego dodano niewielką ilość innego elementu, aby zwiększyć liczbę swobodnych elektronów – nośników ładunku negatywnego. Tworzywo p-type ma zwiększoną liczbę “dziur”, które są efektywnymi nośnikami ładunku dodatniego. Zintegrowanie tych dwóch typów półprzewodników pozwala na tworzenie urządzeń elektronicznych, takich jak ogniwa Peltiera.

Przykłady zastosowania ogniwa Peltiera w praktyce

Ogniwo Peltiera, ze względu na swoją zdolność do bezpośredniego przekształcania energii elektrycznej w ciepło lub chłód, ma szereg praktycznych zastosowań. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów:

  1. Chłodzenie elektroniki – ogniwa Peltiera są często stosowane do chłodzenia elementów komputerów, w szczególności procesorów. Ze względu na swoją kompaktową budowę są idealne do użycia w ciasnych przestrzeniach.
  2. Przenośne lodówki i podgrzewacze – małe przenośne lodówki i podgrzewacze napojów często korzystają z efektu Peltiera do chłodzenia lub podgrzewania ich zawartości.
  3. Systemy klimatyzacyjne – w niektórych systemach klimatyzacyjnych ogniwa Peltiera mogą być stosowane do chłodzenia powietrza.
  4. Medycyna i nauka – ogniwa Peltiera są używane w wielu naukowych i medycznych instrumentach do precyzyjnej kontroli temperatury, takich jak termocyklery używane w technice PCR czy urządzenia do hipotermii terapeutycznej.
  5. Czujniki temperatury – ze względu na odwracalność efektu Peltiera, ogniwa mogą być również używane jako czujniki temperatury, generując prąd proporcjonalny do różnicy temperatur.

To tylko kilka z wielu zastosowań ogniwa Peltiera, które odzwierciedla jego wszechstronność i znaczenie w dzisiejszej technologii.

Moduł Peltiera jest bez wątpienia przełomowym odkryciem. Mimo, że został wymyślony przez francuskiego zegarmistrza i fizyka Jeana Peltiera około 200 lat temu, to do dzisiaj jest wykorzystywany i niezastąpiony w wielu technologiach. To przykład tego, że pasja i dążenie do swoich celów, może doprowadzić do odkryć przełomowych dla całej ludzkości.

Jak oceniasz ten wpis blogowy?

Kliknij gwiazdkę, aby go ocenić!

Średnia ocena: 4.7 / 5. Liczba głosów: 7

Jak dotąd brak głosów! Bądź pierwszą osobą, która oceni ten wpis.

Podziel się:

Sandra Marcinkowska

Sandra Marcinkowska

Żywiołowa i zwariowana – tak opisaliby ją chyba wszyscy, z którymi miała kontakt. Bomba energetyczna, która pomaga w każdy „gorszy dzień”. Nie ma czasu na narzekanie, bierze życie pełnymi garściami. Interesuje się wszystkim co praktyczne i ułatwiające życie. Kocha gadżety.

Zobacz więcej:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ze względów bezpieczeństwa wymagane jest korzystanie z usługi Google reCAPTCHA, która podlega Polityce Prywatności oraz Warunkom użytkowania.