Przewody stosowane w elektryce i elektronice też chcą być modne. Warto zadbać o ich szyk i bezpieczeństwo z prostym gadżetem, jakim są termokurczliwe koszulki. Najlepsze jest to, że kosztują znacznie mniej niż fachowa odzież termoaktywna.
Co to jest koszulka termokurczliwa?
Wstęp jest oczywiście żartem – koszulki termokurczliwe nie mają niczego wspólnego z tekstyliami dla sportowców i żołnierzy. Znacznie częściej znajdziemy je w skrzyneczce elektryka i elektromontera. Koszulki termokurczliwe, znane także jako rękawy, rurki lub osłony, to produkty wykonane z tworzywa sztucznego, które mogą zmniejszyć swoją średnicę i zwiększyć wytrzymałość po podaniu ciepła. Koszulki termokurczliwe zwykle używane są do izolacji i ochrony przewodów przed uszkodzeniami mechanicznymi powodowanymi takimi zjawiskami jak korozja, promieniowanie UV i inne czynniki środowiskowe. Są łatwe w użyciu i mogą być stosowane zarówno w zastosowaniach przemysłowych, jak i domowych.
Wykonanie koszulek termokurczliwych
Koszulki termokurczliwe mogą być wykonane z różnych materiałów, takich jak poliolefina, teflon, PET, PVC, neopren i wiele innych. Każdy materiał ma swoje własne właściwości, takie jak odporność na temperaturę, promieniowanie UV, chemikalia i odporność mechaniczną. Wiele z nich zbieramy pod wspólnym mianem “termoplastyczne polimery”. I tak na przykład poliolefina to grupa polimerów termoplastycznych, które są produkowane z monomerów z grupy olefin, takich jak etylen, propylen, buten, penten i inne. Poliolefiny charakteryzują się wysoką odpornością chemiczną, niską gęstością, elastycznością, dobrą odpornością na uderzenia i niską temperaturą topnienia. Do najczęściej stosowanych poliolefin należą polietylen (PE) i polipropylen (PP), które znajdują szerokie zastosowanie w wielu branżach, w tym w produkcji opakowań, rur, kabli, wyrobów medycznych, a także w przemyśle motoryzacyjnym i budowlanym. Poliolefiny są popularne ze względu na swoją wytrzymałość i łatwość w obróbce, a także ze względu na to, że można je stosować jako materiały przetwarzane w recyklingu. Inny, mało znany z powyższej listy materiał to neopren – syntetyczny kopolimer chloroprenu opracowany w latach 30. XX wieku przez twórców teflonu. Jest to elastyczny, gumowy materiał o wysokiej odporności na działanie olejów, rozpuszczalników i temperatury, co czyni go popularnym w przemyśle chemicznym, motoryzacyjnym i wodnym. Gości w niezliczonych schematach produkcji. Pośród nich znajdziemy skafandry do nurkowania, kombinezony surfingowe, ochraniacze kolan i łokci czy rękawiczki ochronne. Uszczelnia drzwi, okna, silniki i układy wydechowe, a w przemyśle budowlanym służy do izolacji termicznej. Wszystkie te praktyczne właściwości materiałów stosowanych w znacznie bardziej wyspecjalizowanych produktach i branżach są na wyciągnięcie ręki w czymś tak prostym w obsłudze i niedrogim, jak nasza dzisiejsza bohaterka.
Jak używać koszulek termokurczliwych?
Aby zastosować koszulkę termokurczliwą, należy ją umieścić na przewodzie, a następnie poddać ciepłu, na przykład z pistoletem na gorąco. Pod wpływem pracy z opalarką koszulka zmniejsza swoją średnicę i kurczy się na przewodzie, co z kolei pozwala na stworzenie trwałego i szczelnego połączenia. W zależności od materiału, z którego jest wykonana, koszulka termokurczliwa wykazuje szereg właściwości takich jak odporność na temperaturę i odporność chemiczną.
- Zmierz średnicę przewodu lub drutu.
- Wybierz kawałek koszulki termokurczliwej, który będzie wystarczająco duży, aby nasunąć go przed podgrzaniem, ale po podgrzaniu nadal będzie dobrze pasował.
- Średnica skurczonego kawałka powinna być nieco mniejsza niż średnica drutu, aby zapewnić ścisłe dopasowanie.
- Rurki termokurczliwe mają współczynnik skurczu, który określa, jak bardzo rura skurczy się po podgrzaniu. Odcinek o stosunku 2:1 i średnicy 2 mm skurczy się do średnicy 1 mm.
- Odmierz długość koszulki termokurczliwej, która będzie nieco dłuższy niż odcinek przewodu.
- Wiele rurek termokurczliwych kurczy się również wzdłuż (około 5%-15%).
- Użyj obcinarki lub ściągacza, aby przyciąć i przygotować rurkę do odpowiedniej długości.
- Nasuń rurkę na przewód tak, aby zakryła uszkodzony albo narażony odcinek.
- Teraz przyda się pistolet termiczny. Utrzymuj pistolet grzewczy w ruchu wzdłuż długości rurki, ponieważ pozostawianie go zbyt długo w jednym miejscu może uszkodzić przewód.
- Ogrzewanie musi trwać aż do chwili, w którym rurka termokurczliwa zostanie szczelnie przymocowana.
Alternatywa wobec pistoletu na gorąco to lutownica. Konieczne może okazać się doprowadzenie ciepła na wielu stronach, ponieważ konwekcja może nie dotrzeć równomiernie. Odradzamy stosowanie zapalniczki lub płomienia świecy – łatwo uszkodzić izolację i przewód, choć niektórzy odważnie stawiają na takie rozwiązanie.
Jaką rurkę termokurczliwą wybrać?
Poniżej najważniejsze czynniki, które należy wziąć pod uwagę.
- Rozmiar. Rurki termokurczliwe są dostępne w różnych wymiarach, dlatego ważne jest, aby wybrać odpowiedni rozmiar dla danego zastosowania. Rura powinna być wystarczająco duża, aby zmieścić się na obiekcie, który ma być pokryty, ale nie tak duża, aby była luźna albo trudna do nałożenia – trochę jak przy biżuterii na palce.
- Materiał. Osłony termokurczliwe mogą być wykonane z różnych materiałów, w tym z PVC, poliolefin i fluoropolimerów. Każdy materiał ma swoje mocne i słabe strony, dlatego należy wybrać materiał, który najlepiej nadaje się do danego zastosowania. Wspomniana poliolefina jest dobrym wyborem do zastosowań ogólnych, podczas gdy fluoropolimer jest lepszy do środowisk wysokotemperaturowych.
- Współczynnik skurczu. Wysoki współczynnik skurczu oznacza, że rurka będzie się bardziej kurczyć. Bywa to przydatne zwłaszcza wtedy, gdy trzeba pokryć obiekty o nieregularnych kształtach. Jednak wysoki współczynnik skurczu może również oznaczać, że osłonka będzie grubsza i nieco trudniejsza w obróbce.
- Zakres temperatur. Nie jest rozciągnięty w nieskończoność. Koszulki termokurczliwe są projektowane tak, aby wytrzymać określony zakres. Jeżeli używasz rurki w środowisku, które przekroczy ten zakres, to nie będzie spełniać swojej roli, a nawet może się zwyczajnie stopić.
- Kolor. Rurki termokurczliwe są dostępne w różnych kolorach, dzięki czemu można wybrać kolor, który będzie pasował do danej aplikacji. Estetyka to jedna rzecz, ale takie “wielokolorowe podejście” przede wszystkim ułatwi identyfikację różnych przewodów i kabli.
- Klej. Niektóre koszulki termokurczliwe są dostarczane z wykładziną samoprzylepną, która pomaga w stworzeniu bezpiecznego i wodoodpornego uszczelnienia. Rurki z warstwą kleju to zwykle świetna ochrona przed wilgocią.
Przy wyborze rurek termokurczliwych można napotkać także na parametr określany jako kurczliwość radialna. Kurczliwość radialna, zwana także kurczliwością objętościową, to zdolność materiału do zmniejszania swojego objętościowego rozmiaru pod wpływem zwiększającego się ciśnienia. Innymi słowy, jest to właściwość materiału, która określa, jak bardzo materiał zmniejszy swoją objętość, gdy zostanie poddany zewnętrznemu obciążeniu lub ciśnieniu. Przynależy do specyfikacji materiałów termokurczliwych również jako ważny parametr w wielu dziedzinach nauki, w tym w inżynierii mechanicznej, budownictwie i geologii. Zajrzyj do sklepu Botland po szeroki wybór asortymentu w kategoriach ściągaczy do izolacji i rurek termokurczliwych do wszelkich zastosowań warsztatowych i domowych.
