{"id":90312,"date":"2024-09-25T14:00:36","date_gmt":"2024-09-25T12:00:36","guid":{"rendered":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?p=90312"},"modified":"2026-04-08T10:49:15","modified_gmt":"2026-04-08T08:49:15","slug":"polprzewodnikowa-zimna-wojna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/","title":{"rendered":"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 11<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zimna wojna<\/strong> to termin odnosz\u0105cy si\u0119 do okresu napi\u0119tej rywalizacji politycznej, militarnej i technologicznej mi\u0119dzy dwoma \u015bwiatowymi mocarstwami \u2013 Stanami Zjednoczonymi i Zwi\u0105zkiem Radzieckim<\/strong>. Cho\u0107 nigdy nie dosz\u0142o do bezpo\u015bredniego konfliktu zbrojnego mi\u0119dzy tymi pa\u0144stwami to ju\u017c od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej, obie strony prowadzi\u0142y intensywne dzia\u0142ania, kt\u00f3rych celem by\u0142o zdobycie koszulki lidera w mi\u0119dzynarodowym maratonie. Ten niezwykle zr\u00f3\u017cnicowany konflikt ko\u0144czy si\u0119 wraz z rozpadem ZSRR i zmianami ustrojowymi w pa\u0144stwach wchodz\u0105cych w sk\u0142ad sowieckiej strefy wp\u0142yw\u00f3w. Od tego momentu wielu historyk\u00f3w i politolog\u00f3w stara si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119 na kolejny teatr geopolitycznych rozgrywek, jakim s\u0105 relacje Ameryka\u0144sko \u2013 Chi\u0144skie<\/strong>. Chi\u0144ski imperializm mo\u017cemy obserwowa\u0107 od wielu lat, jednak dopiero ostatnie dziesi\u0119ciolecia dostarczaj\u0105 nam rzeczowych dowod\u00f3w, potwierdzaj\u0105cych tez\u0119, \u017ce komunistyczne Chiny pragn\u0105 by\u0107 \u201ewa\u017cne\u201d. Nie brakuje g\u0142os\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych, \u017ce mamy aktualnie do czynienia z now\u0105 ods\u0142on\u0105 zimnej wojny, w kt\u00f3rej Zwi\u0105zek Radziecki zast\u0105piony zosta\u0142 przez Chi\u0144sk\u0105 Republik\u0105 Ludow\u0105. Trudno si\u0119 z tym nie zgodzi\u0107, zw\u0142aszcza obserwuj\u0105c technologiczny wy\u015bcig obu pa\u0144stw<\/strong>, kt\u00f3rego elementem jest te\u017c bran\u017ca p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w.<\/p>

Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych<\/strong> we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie jest ogromna. Komputery osobiste, smartfony, urz\u0105dzenia RTV\/AGD, samochody, elementy o\u015bwietlenia, wsz\u0119dzie tam, a tak\u017ce we wielu innych miejscach znale\u017a\u0107 mo\u017cemy tak zwane chipy. Stanowi\u0105 one podstaw\u0119 nowoczesnej technologii<\/strong>, a w obliczu rosn\u0105cego zapotrzebowania na moc obliczeniow\u0105, mi\u0119dzy innymi przez rozw\u00f3j sztucznej inteligencji sta\u0142y si\u0119 te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki, zw\u0142aszcza w krajach chc\u0105cych uchodzi\u0107 za \u015bwiatowych lider\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Historyczne pocz\u0105tki bran\u017cy p\u00f3\u0142przewodnikowej <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
W zak\u0142adach produkuj\u0105cych p\u00f3\u0142przewodniki hale o\u015bwietlane s\u0105 specyficznym \u017c\u00f3\u0142tym \u015bwiat\u0142em. (https:\/\/www.vox.com\/recode\/22983468\/neon-shortage-chips-semiconductors-russia-ukraine)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

We wczesnym stadium istnienia elektronika u\u017cytkowa by\u0142a du\u017ca, skomplikowana i energoch\u0142onna. Pierwsze systemy komputerowe takie jak ENIAC oparte by\u0142y na lampach elektronowych<\/strong>, kt\u00f3re, mimo \u017ce w swoim czasie rewolucyjne to w latach 40. XX wieku by\u0142y ju\u017c pewnym ograniczeniem. Projektanci i in\u017cynierowie potrzebowali czego\u015b nowego, czego\u015b, co wyeliminuje problemy lamp pr\u00f3\u017cniowych, kt\u00f3rymi by\u0142y przede wszystkim rozmiary, pob\u00f3r energii i awaryjno\u015b\u0107. Niejako z konieczno\u015bci w 1947 roku po eksperymentach z materia\u0142ami takim jak krzem i german pojawia si\u0119 pierwszy tranzystor<\/strong>, daj\u0105cy pocz\u0105tek nowej erze p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w.<\/p>

Wynalazek stworzony przez Johna Bardeena, Williama Shockleya i Waltera Brattaina z laboratorium Bell Labs do\u015b\u0107 szybko zyskuj\u0119 uwag\u0119 \u015bwiata technologii. Efektem tego jest pojawienie si\u0119 kolejnych prototyp\u00f3w, zazwyczaj doskonalszych ni\u017c ich poprzednicy. Na fali tych odkry\u0107 powstaj\u0105 te\u017c pierwsze firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 produkcj\u0105 tranzystor\u00f3w – Fairchild Semiconductor, Texas Instruments, ale te\u017c giganci technologii radiowych tacy jak RCA (Radio Corporation of America) spogl\u0105daj\u0105 na p\u00f3\u0142przewodnikowe nowo\u015bci, jak na co\u015b, co w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 bran\u017cy elektronicznej.<\/p>

Kolebk\u0105 pierwszych tranzystor\u00f3w, jak i zaprojektowanych p\u00f3\u017aniej pierwszych uk\u0142ad\u00f3w scalonych s\u0105 Stany Zjednoczone, a dok\u0142adniej powsta\u0142e tam przedsi\u0119biorstwa. Taki stan rzeczy nie zostaje niezauwa\u017cony przez Ameryka\u0144ski rz\u0105d, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c dostrzega potencja\u0142 p\u0142yn\u0105cy z krzemowego \u015bwiata<\/strong>. Decyzj\u0105 polityk\u00f3w w budow\u0119 przysz\u0142ej bran\u017cy p\u00f3\u0142przewodnikowej zaanga\u017cowana zostaje NASA oraz Departament Obrony USA, kt\u00f3re maj\u0105 sta\u0107 si\u0119 docelowym odbiorcom p\u00f3\u0142przewodnikowych element\u00f3w produkowanych przez ameryka\u0144skie przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Struktura podw\u00f3jnej bramki NOR wraz ze schematem ideowym. (https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Resistor\u2013transistor_logic)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Rz\u0105dowa presja do\u015b\u0107 szybko przynosi korzy\u015bci i tym sposobem pierwszy uk\u0142ad scalony<\/strong> powstaje, aby sprosta\u0107 zapotrzebowaniu przemys\u0142u kosmicznego. Z dzisiejszej perspektywy uk\u0142ad podw\u00f3jnej wielotranzystorowej bramki NOR mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niezwykle prosty, jednak w swoim czasie by\u0142 on rewolucyjny. Od tego momentu miniaturowy kawa\u0142ek krzemu m\u00f3g\u0142 zast\u0119powa\u0107 zdecydowanie wi\u0119ksze konstrukcje, oparte na lampach pr\u00f3\u017cniowych, kt\u00f3re by\u0142y te\u017c znacznie bardziej energoch\u0142onne i podatne na awarie.\u00a0<\/p>

Powstanie p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w zawdzi\u0119czamy kreatywno\u015bci ameryka\u0144skich in\u017cynier\u00f3w, ale te\u017c rz\u0105dowej presji, aby wszelkie nowinki techniczne trafia\u0142y do najnowocze\u015bniejszego sprz\u0119tu wykorzystywanego w wy\u015bcigu kosmicznym i bran\u017cy zbrojeniowej<\/strong>. Wszak\u017ce by\u0142 to ju\u017c czas otwartej rywalizacji mi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi i Zwi\u0105zkiem Radzieckim. Poza tym producenci komercyjnych sprz\u0119t\u00f3w elektronicznych r\u00f3wnie\u017c dostrzegli potencja\u0142 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, przez co zacz\u0119to je stosowa\u0107 w radioodbiornikach, kalkulatorach, ale te\u017c sprz\u0119tach przemys\u0142owych.\u00a0<\/p>

W latach 60. i 70. XX wieku, amerykanie mieli wszystko \u2013 technik\u00f3w projektuj\u0105cych uk\u0142ady p\u00f3\u0142przewodnikowe, sprz\u0119t dedykowany do produkcji oraz specjalistyczne fabryki, okre\u015blane jako FABS (semiconductor fabrication plant). Jednak post\u0119p kosztuje, zw\u0142aszcza tak dynamiczny. Przygotowanie uk\u0142adu scalonego nie nale\u017cy do naj\u0142atwiejszych proces\u00f3w, a trzeba wiedzie\u0107, \u017ce w tamtym czasie chipy zmniejsza\u0142y swoj\u0105 powierzchni\u0119 bardzo szybko, jednocze\u015bnie zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 tranzystor\u00f3w zgodnie z prawem Moore\u2019a g\u0142osz\u0105cym, \u017ce podwaja si\u0119 ona \u015brednio co oko\u0142o 18-42 miesi\u0105ce. Ci\u0105gle zmieniaj\u0105ce si\u0119 chipy wymaga\u0142y modyfikacji proces\u00f3w produkcyjnych<\/strong>, a jednocze\u015bnie odbiorcy gotowych uk\u0142ad\u00f3w wymagali, aby by\u0142y one coraz ta\u0144sze. I tu do gry wkroczy\u0142a Japonia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Z\u0142o\u017cono\u015bci produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jednak zanim przejdziemy do dalszej cz\u0119\u015bci historii, po\u015bwi\u0119\u0107my chwil\u0119 procesowi produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, nie jest to najprostsze zadanie, a znacznie lepszym stwierdzeniem by\u0142oby powiedzenie, \u017ce jest to niezwykle skomplikowane i zaawansowane technologicznie zagadnienie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Przyk\u0142ad gotowego krzemowego wafla. (https:\/\/www.techpowerup.com\/238785\/q4-2017-300-mm-silicon-wafer-pricing-to-increase-20-yoy-in-dram-like-squeeze)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przygotowanie gotowego uk\u0142adu scalonego wymaga precyzyjnej kontroli nad materia\u0142ami, jak i warunkami, w jakich chip powstaje. Proces produkcji podzieli\u0107 mo\u017cemy na kilka etap\u00f3w, a pierwszym z nich jest przygotowanie krzemowych wafli<\/strong>. Pozyskiwany w kopalniach piasek krzemionkowy oczyszczany jest do postaci polikrzemu o bardzo wysokiej czysto\u015bci 9,999\u2026% nierzadko z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do si\u00f3dmego miejsca po przecinku. Nast\u0119pnie bazuj\u0105c na tak zwanej metodzie Czochralskiego, czysty krzem jest topiony i formowany<\/strong> w du\u017ce monokrystaliczne cylindry, kt\u00f3re ci\u0119te s\u0105 na cienkie, okr\u0105g\u0142e plastry, s\u0142u\u017c\u0105ce za podstaw\u0119 przysz\u0142ego uk\u0142adu scalonego.\u00a0\u00a0<\/p>

Kolejnym etapem jest utlenianie<\/strong>, czyli tworzenie cienkiej warstwy tlenku krzemu (SiO2) na powierzchni wafla. Proces ten odbywa si\u0119 poprzez podgrzewanie wafla w atmosferze tlenu. Warstwa tlenku krzemu pe\u0142ni funkcj\u0119 izolatora, co jest niezb\u0119dne do oddzielenia poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w uk\u0142adu scalonego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Proces litografii. (https:\/\/www.azonano.com\/article.aspx?ArticleID=6376)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jeden z najwa\u017cniejszych etap\u00f3w produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w jest przygotowanie litografii<\/strong>. W tym procesie na powierzchni\u0119 wafla nak\u0142ada si\u0119 cienk\u0105 warstw\u0119 \u015bwiat\u0142oczu\u0142ego materia\u0142u zwanego fotorezystem. Nast\u0119pnie wafle s\u0105 na\u015bwietlane promieniowaniem ultrafioletowym (UV)<\/strong> przez specjalne maski, kt\u00f3re zawieraj\u0105 wzory przysz\u0142ych element\u00f3w uk\u0142adu scalonego, przede wszystkim tranzystor\u00f3w. Obszary na\u015bwietlone ulegaj\u0105 reakcji chemicznej i s\u0105 rozpuszczane, co ods\u0142ania krzem lub tlenek krzemu pod spodem.<\/p>

Po na\u015bwietleniu nast\u0119puje proces<\/strong> trawienia<\/strong>, kt\u00f3ry usuwa ods\u0142oni\u0119te warstwy krzemu lub tlenku krzemu, tworz\u0105c precyzyjne struktury. Trawienie mo\u017ce by\u0107 wykonane za pomoc\u0105 metod chemicznych, w\u00f3wczas m\u00f3wimy o trawienie mokrym lub za pomoc\u0105 plazmy, to tak zwane trawienie suche. Niezabezpieczone cz\u0119\u015bci wafla s\u0105 wytrawiane, podczas gdy obszary chronione fotorezystem pozostaj\u0105 nienaruszone.<\/p>

Kolejnym krokiem jest domieszkowanie<\/strong>, kt\u00f3re polega na wstrzykiwaniu do wafli jon\u00f3w r\u00f3\u017cnych pierwiastk\u00f3w, takich jak bor, fosfor czy arsen, aby zmieni\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci elektryczne p\u00f3\u0142przewodnika. Proces ten pozwala na precyzyjne dostosowanie przewodnictwa elektrycznego poszczeg\u00f3lnych warstw wafla, co umo\u017cliwia tworzenie tranzystor\u00f3w oraz innych element\u00f3w uk\u0142adu scalonego. Po implantacji wafle s\u0105 podgrzewane, aby aktywowa\u0107 i niejako po\u0142\u0105czy\u0107 domieszk\u0119 z krzemowym pod\u0142o\u017cem.<\/p>

W kolejnym etapie nazywanym \u201edepozycj\u0105\u201d<\/strong> tworzone s\u0105 dodatkowe warstwy materia\u0142\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych, metalicznych lub izoluj\u0105cych, kt\u00f3re nanoszone s\u0105 na powierzchni\u0119 wafla. Warstwy te tworz\u0105 po\u0142\u0105czenia pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi elementami uk\u0142adu, jak r\u00f3wnie\u017c izoluj\u0105 je od siebie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Cleanroom w fabryce p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. (https:\/\/techovedas.com\/what-is-a-semiconductor-fab\/)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Warto wspomnie\u0107, \u017ce we wi\u0119kszo\u015bci nowoczesnych uk\u0142ad\u00f3w scalonych procesy litografii, domieszkowania i depozycji musz\u0105 by\u0107 powtarzane wielokrotnie, co pozwala zbudowa\u0107 skomplikowane wielopoziomowe struktury.<\/p>

Teraz ju\u017c wiecie, z jak skomplikowanym procesem technologicznym musieli mierzy\u0107 si\u0119 ameryka\u0144scy in\u017cynierowie w latach 70. XX wieku. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c, \u017ce produkcja p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w wymaga niezwyk\u0142ej czysto\u015bci, warunki panuj\u0105ce w tak zwanych cleanroomach musz\u0105 by\u0107 niemal sterylne, bo ka\u017cde zanieczyszczenie mo\u017ce uszkodzi\u0107 uk\u0142ad scalony. Mo\u017cna bez w\u0105tpienia powiedzie\u0107, \u017ce bran\u017ca p\u00f3\u0142przewodnikowa jest jedn\u0105 z najbardziej kapita\u0142och\u0142onnych i technologicznie zaawansowanych na \u015bwiecie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Too bad, so sad, Japan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ronald Regan w czasie jednego ze swoich telewizyjnych wyst\u0105pie\u0144. (https:\/\/fox17.com\/news\/nation-world\/historic-footage-president-reagans-addresses-after-shuttle-challenger-tragedy)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Czy jednym zdaniem da si\u0119 zniszczy\u0107 p\u00f3\u0142przewodnikowy przemys\u0142 ca\u0142ego kraju? Okazuje si\u0119, \u017ce tak i przyk\u0142adem tego jest Japonia. W czasie, gdy Amerykanie budowali coraz to bardziej z\u0142o\u017cone uk\u0142ady scalone, jedynym krajem, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 z nimi nieudolnie konkurowa\u0107, by\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki, jednak jest to temat na inn\u0105 histori\u0119. Poza ZSRR potencja\u0142 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w dostrzeg\u0142y rz\u0105dy dalekowschodnich azjatyckich Pa\u0144stw. A jednym z pierwszych kraj\u00f3w, kt\u00f3ry podni\u00f3s\u0142 r\u0119kawic\u0119 by\u0142a Japonia<\/strong>.<\/p>

Administracja pa\u0144stwa kwitn\u0105cej wi\u015bni zdawa\u0142a sobie spraw\u0119 z ameryka\u0144skiego problemu, jakim by\u0142y nak\u0142ady na post\u0119p, przy jednoczesnym oczekiwaniu, \u017ce chipy b\u0119d\u0105 coraz ta\u0144sze. Postanowiono to wykorzysta\u0107, a firmy takie jak NEC, Sharp czy Toshiba przestawiono na produkcj\u0119 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. Japo\u0144ski plan nie by\u0142 do ko\u0144ca uczciwy i opiera\u0142\u00a0si\u0119 na rz\u0105dowych dotacjach. Oddane przez japo\u0144skich podatnik\u00f3w pieni\u0105dze przeznaczono na budow\u0119 ci\u0105g\u00f3w technologicznych mog\u0105cych produkowa\u0107 najnowocze\u015bniejsze uk\u0142ady scalone. Jednocze\u015bnie dotacje sprawi\u0142y, \u017ce produkowane komponenty m\u00f3g\u0142 by\u0107 znacznie ta\u0144sze ni\u017c wyroby ameryka\u0144skiej konkurencji.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Japo\u0144ska fabryka p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. (https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=bwhU9goCiaI)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Japo\u0144skie p\u00f3\u0142przewodniki zacz\u0119\u0142y p\u0142yn\u0105\u0107 do USA szerokim strumieniem, co nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107 mog\u0142o by\u0107 zab\u00f3jcze dla ameryka\u0144skich przedsi\u0119biorstw. Jednak Japo\u0144ski plan uzale\u017cnienia od siebie producent\u00f3w sprz\u0119tu elektronicznego spali\u0142\u00a0na panewce.<\/p>

W 1987 roku decyzj\u0105 administracji Ronalda Regana, USA wprowadza 100% podatek na wszystkie p\u00f3\u0142przewodniki przywo\u017cone z Japonii. W\u00f3wczas w telewizyjnym przem\u00f3wieniu padaj\u0105 s\u0142owa \u201eToo bad, so sad, Japan\u201d<\/strong>, kt\u00f3rym mo\u017cemy przypisa\u0107 zniszczenie japo\u0144skiej bran\u017cy chip\u00f3w i pozbawienie jej w gruncie rzeczy jedynego odbiorcy. Jest to te\u017c jeden z moment\u00f3w, w kt\u00f3rym Ronald Regan porzuca swoje wolnorynkowe przekonania, aby chroni\u0107 ameryka\u0144ski rynek. Zadanie to ostatecznie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107, ogromne koszty sprowadzania Japo\u0144skich p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, sprawi\u0142y, \u017ce biznes ten sta\u0142 si\u0119 nieop\u0142acalny, a do \u0142ask powr\u00f3cili rodzimi producenci.<\/p>

Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce japo\u0144ski przemys\u0142 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w nie umar\u0142 ca\u0142kowicie i wiele firm nadal eksperymentowa\u0142o z produkcj\u0105 chip\u00f3w, jednak na \u015bwiatow\u0105 dominacj\u0119 by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Co ciekawe w obecnych czasach kraj kwitn\u0105cej wi\u015bni dostarcza ca\u0142kiem sporo \u015brodk\u00f3w chemicznych u\u017cywanych w procesie produkcji chip\u00f3w. A pochodz\u0105ce z ostatnich lat zapewnienia rz\u0105du zwi\u0105zane z inwestycjami w p\u00f3\u0142przewodniki mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 drugim podej\u015bciem tego pa\u0144stwa do wytwarzania chip\u00f3w na szerok\u0105 skal\u0119, oby tylko nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to tak jak za pierwszym razem.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Wsp\u00f3\u0142praca zamiast konkurencji<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Artyku\u0142 opisuj\u0105cy szans\u0119 Tajwa\u0144skiej gospodarki. (https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=k_zz3239DA0&list=LL&index=1&t=1109s)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Japo\u0144skiej pr\u00f3bie zdominowania rynku chip\u00f3w przygl\u0105da\u0142y si\u0119 inne wschodnioazjatyckie pa\u0144stwa, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y ambicj\u0119 zdobycia dla siebie cz\u0119\u015bci niezwykle szybko rosn\u0105cego rynku. Jednym z nich, by\u0142 po\u0142o\u017cony w do\u015b\u0107 trudnej sytuacji politycznej Tajwan<\/strong>. Jednak administracja rz\u0105dowa tego pa\u0144stwa postanowi\u0142a wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z japo\u0144skiej pora\u017cki i zamiast konkurowa\u0107 z amerykanami, postanowili oni wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.<\/p>

Poza aspektem biznesowym istnia\u0142 te\u017c istotny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego Tajwan chcia\u0142 zyska\u0107 sojusznika zza oceanem \u2013 Chiny. Relacje Chi\u0144sko \u2013 Tajwa\u0144skie s\u0105 kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c trudne i skomplikowane. Kontynentalne pa\u0144stwo od lat uwa\u017ca wyspiarski Tajwan za swoje w\u0142asne terytorium, a z drugiej strony Tajwa\u0144czycy eksponuj\u0105 w\u0142asn\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Spory o integralno\u015b\u0107 od zawsze w dziejach ludzko\u015bci powodowa\u0142y konflikty, dlatego \u00f3wczesny rz\u0105d Tajwanu szuka\u0142 poparcia na zachodzie<\/strong>. Pa\u0144stw, kt\u00f3re popr\u0105 ich niezale\u017cno\u015b\u0107 i uznaj\u0105 ich istnienie na arenie mi\u0119dzynarodowej. Tajwa\u0144ski plan wsp\u00f3\u0142pracy z USA w dziedzinie p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w mia\u0142 wi\u0119c proste za\u0142o\u017cenie \u2013 \u201eB\u0105d\u017amy na tyle wa\u017cnym partnerem Amerykan\u00f3w, aby w przysz\u0142o\u015bci byli oni reprezentantami naszych racji, a przy okazji rozbudujmy w\u0142asn\u0105 gospodark\u0119\u201d.<\/p>

Wsp\u00f3\u0142praca obu pa\u0144stw zaczyna si\u0119 niewinnie od przyjazdu ca\u0142kiem sporej liczby Tajwa\u0144skich student\u00f3w i in\u017cynier\u00f3w do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Staj\u0105 si\u0119 oni s\u0142uchaczami na technicznych kierunkach ameryka\u0144skich uczelni, ale pracuj\u0105 te\u017c w firmach takich jak Intel i Texas Instruments poznaj\u0105c praktyczne zagadnienia zwi\u0105zane z produkcj\u0105 p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w<\/strong>. Wykszta\u0142cenie kadry in\u017cynierskiej by\u0142o pierwszym krokiem Tajwa\u0144skiego planu, w kolejnym nale\u017ca\u0142o zach\u0119ci\u0107 ludzi do powrotu na wysp\u0119. Okaza\u0142o si\u0119 to trudniejsze, ni\u017c pocz\u0105tkowo zak\u0142adano, wielu Tajwa\u0144czyk\u00f3w pozna\u0142o przyjaci\u00f3\u0142 i zbudowa\u0142o rodziny w stanach i nie chcia\u0142o wraca\u0107 do ojczystego kraju. Dlatego rz\u0105d postanowi\u0142 uruchamia\u0107 niezwykle rozbudowany program socjalny maj\u0105cy zach\u0119ci\u0107 ich obywateli do powrotu. Op\u0142acano koszty podr\u00f3\u017cy, gwarantowano miejsce pracy, przyznawano ulgi podatkowe, a tak\u017ce oferowano wsparcie finansowe przy budowie w\u0142asnego biznesu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Morris Chang po lewej. (https:\/\/sahilbloom.substack.com\/p\/the-amazing-story-of-morris-chang)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Dzia\u0142ania administracji przynios\u0142y skutek i nied\u0142ugo po uruchamianiu systemu wsparcia Tajwa\u0144czycy zacz\u0119li wraca\u0107 na wysp\u0119. Jednym z nich by\u0142 Morris Chang, kt\u00f3ry po analizie ameryka\u0144skiego rynku p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w postawi\u0142\u00a0trafn\u0105 tez\u0119 \u2013 USA ma problem z procesem produkcji. Ci\u0105g\u0142e inwestycje wymagane przy ci\u0105gle zmniejszaj\u0105cych si\u0119 chipach generowa\u0142y olbrzymie koszty i tu Tajwa\u0144czyk zauwa\u017cy\u0142 swoj\u0105 szans\u0119. Plan by\u0142 prosty zbudowa\u0107 fabryk\u0119, kt\u00f3rej zadaniem b\u0119dzie tylko i wy\u0142\u0105cznie produkcja chip\u00f3w i jej jak najwi\u0119ksza optymalizacja<\/strong>. Wszelkie aspekty zwi\u0105zane z osprz\u0119tem produkcyjnym i przygotowywaniem projekt\u00f3w nowych uk\u0142ad\u00f3w mia\u0142y pozosta\u0107 w Stanach. Dla amerykan\u00f3w by\u0142a to propozycja wr\u0119cz idealna, pozbywali si\u0119 oni drogiego biznesu, zwi\u0105zanego z produkcj\u0105 nadal kontroluj\u0105c wszelkie prace badawczo rozwojowe. W ten spos\u00f3b powstaje znane dzi\u015b TSMC \u2013 Taiwan Semiconductor Manufacturing Company.<\/p>

Jest to moment, w kt\u00f3rym za\u0142o\u017cy\u0107 mo\u017cemy \u015bmia\u0142\u0105 tez\u0119, \u017ce chipy sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiatowej geopolityki<\/strong>. Przenosz\u0105ca si\u0119 powoli produkcja uk\u0142ad\u00f3w scalonych z USA na Tajwan by\u0142a szans\u0105 dla gospodarki tego pa\u0144stwa, a poza tym wyspiarski rz\u0105d zdoby\u0142 ogromnego sojusznika, kt\u00f3rego przysz\u0142e gospodarcze \u201euzale\u017cnienie\u201d mog\u0142o by\u0107 kart\u0105 przetargow\u0105 w relacjach z Chinami.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Niepochamowana konsumpcja <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pod koniec XX wieku chi\u0144ska gospodarka potrzebowa\u0142a nowoczesnych technologii. Stopniowa robotyzacja i automatyzacja wielu zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych sprawi\u0142a, \u017ce pa\u0144stwo \u015brodka zacz\u0119\u0142o inwestowa\u0107 w bran\u017ce p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. Jednak wydawane pieni\u0105dze by\u0142y relatywnie ma\u0142e przy ci\u0105gle rosn\u0105cym zapotrzebowaniu. Tylko w ostatnich latach Chiny skupowa\u0142y oko\u0142o 40% \u015bwiatowej produkcji uk\u0142ad\u00f3w scalonych<\/strong>, a przy fakcie, \u017ce Chiny s\u0105 zapleczem produkcyjnym ca\u0142ego \u015bwiata, liczba ta z biegam lat, mo\u017ce tylko rosn\u0105\u0107. Jest to do\u015b\u0107 zabawna sytuacja zwa\u017cywszy na relacje Chi\u0144sko \u2013 Tajwa\u0144skie. Faktem, o kt\u00f3rym nie wspomina si\u0119 zbyt cz\u0119sto, jest to, \u017ce kraj ten jest uzale\u017cniony od produkcji zak\u0142ad\u00f3w TSMC, ale te\u017c firm takich jak Samsung, kt\u00f3re swoje fabryki zlokalizowa\u0142o w Korei Po\u0142udniowej. \u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Struktura bran\u017cy p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w. (https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=k_zz3239DA0&list=LL&index=1&t=1109s)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u015awiatowy rynek p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w jest do\u015b\u0107 specyficzny. Amerykanie tworz\u0105 projekty nowych chip\u00f3w, ale dostarczaj\u0105 te\u017c niezb\u0119dne do ich produkcji oprogramowanie. Wst\u0119pnym przygotowaniem krzemu, jak i chemikaliami zajmuje si\u0119 Japonia, natomiast najbardziej zaawansowane maszyny wykorzystywane w procesie litografii dostarcza Holenderski ASML, kt\u00f3remu swoj\u0105 drog\u0105 warto by po\u015bwi\u0119ci\u0107 osobny artyku\u0142. Wszelkie p\u00f3\u0142przewodnikowe \u015bcie\u017cki zbiegaj\u0105 si\u0119 w dw\u00f3ch pa\u0144stwach \u2013 Tajwanie i Korei Po\u0142udniowej, kt\u00f3re fizycznie wytwarzaj\u0105 chipy trafiaj\u0105ce na ca\u0142y \u015bwiat<\/strong>.<\/p>

Z Chi\u0144skiej perspektywy sytuacja ta wygl\u0105da nieciekawie. Pa\u0144stwo to potrzebuje technologii i chip\u00f3w, ale jednocze\u015bnie nie chce uzale\u017cnia\u0107 si\u0119 od gospodarek, z kt\u00f3rymi chce konkurowa\u0107. Przez lata Chiny uruchamia\u0142y wiele p\u00f3\u0142przewodnikowych projekt\u00f3w, ale te ko\u0144czy\u0142y si\u0119 co najmniej \u015brednio i nigdy nie uda\u0142o im si\u0119 zniwelowa\u0107 r\u00f3\u017cnic w tym sektorze gospodarki mi\u0119dzy USA i ich sojusznikami.<\/p>

Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu gospodarka pa\u0144stwa \u015brodka trwa\u0142a w swego rodzaju uzale\u017cnieniu od ameryka\u0144skiej technologii i Tajwa\u0144skiej produkcji. Stawk\u0105 nie by\u0142a tylko gospodarka, kt\u00f3ra ju\u017c od lat przechodzi modernizacj\u0119, przez chi\u0144skie problemy demograficzne, ale te\u017c wojsko. Chi\u0144ska armia r\u00f3wnie\u017c jest modernizowana i chce by\u0107 postrzegana jako najnowocze\u015bniejsza organizacja wojskowa na \u015bwiecie. Jeszcze w czasach administracji Baracka Obamy t\u0142umaczono, \u017ce Chi\u0144skie wojsko nigdy nie dor\u00f3wna armii Stan\u00f3w Zjednoczonych w\u0142a\u015bnie przez p\u00f3\u0142przewodniki. Zdawano sobie w\u00f3wczas spraw\u0119, \u017ce technologiczne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy obiema organizacjami s\u0105 ogromne, a najnowocze\u015bniejsze technologie zawsze pozostan\u0105 w r\u0119kach USA, jednak jak si\u0119 okazuje, co\u015b musia\u0142o zosta\u0107 przeoczone.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Najciemniej pod latarni\u0105 <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Uzale\u017cnione od ameryka\u0144skiego \u0142a\u0144cuch dostaw Chiny musia\u0142y pogodzi\u0107 si\u0119, \u017ce chc\u0105c budowa\u0107 nowoczesn\u0105 armi\u0119, musz\u0105 poniek\u0105d sponsorowa\u0107 rozbudow\u0119 konkurencyjnego pa\u0144stwa. Wydaje si\u0119 to do\u015b\u0107 ironiczne, ale od wielu lat w\u0142a\u015bnie tak to wygl\u0105da\u0142o. Chi\u0144skie firmy kupowa\u0142y ameryka\u0144skie technologie, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z Tajwa\u0144skimi i Korea\u0144skimi fabrykami i nawet si\u0119 z tym specjalnie nie kry\u0142y, a analitycy USA, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o utrzymanie ameryka\u0144skiej dominacji w bran\u017cy p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w, najwyra\u017aniej tego nie zauwa\u017cyli, sytuacja jak z przys\u0142owia \u2013 najciemniej pod latarni\u0105.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fragment artyku\u0142u TWP. (https:\/\/www.washingtonpost.com\/national-security\/china-hypersonic-missiles-american-technology\/2021\/04\/07\/37a6b9be-96fd-11eb-b28d-bfa7bb5cb2a5_story.html)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W 2021 roku w Washington Post pojawi\u0142\u00a0si\u0119 artyku\u0142, kt\u00f3ry najwyra\u017aniej otworzy\u0142\u00a0oczy ameryka\u0144skiej administracji rz\u0105dowej. Opisano w nim pierwsze pozytywne testy, Chi\u0144skich rakiet hipersonicznych<\/strong> wskazuj\u0105c te\u017c, \u017ce elektronika zastosowana w tym sprz\u0119cie zaprojektowano dzi\u0119ki ameryka\u0144skiemu oprogramowaniu, a same chipy pochodzi\u0142y z Tajwanu. By\u0142 to te\u017c moment, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo \u015brodka wyprzedzi\u0142o Stany Zjednoczone, bo wiadome by\u0142o, \u017ce Departament Obrony USA r\u00f3wnie\u017c pracowa\u0142 nad projektem rakiet hipersonicznych, jednak ten nadal pozostawa\u0142\u00a0we wst\u0119pnej fazie.<\/p>

Wydaje si\u0119, \u017ce testy hipersonicznych konstrukcji przela\u0142y czar\u0119 goryczy i zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 opinii publicznej na wykorzystanie przez Chi\u0144czyk\u00f3w ameryka\u0144skich technologii. Po medialnej burzy administracja rz\u0105dowa musia\u0142a dzia\u0142a\u0107, czego efektem by\u0142o pojawienie si\u0119 w sierpniu 2022 roku ustaw tak zwanego \u201eChips and Science Act\u201d<\/strong>. Wprowadza\u0142y one szeroko zakrojone ograniczenia, je\u015bli chodzi o wykorzystanie narz\u0119dzi i projekt\u00f3w zwi\u0105zanych z ameryka\u0144skim przemys\u0142em p\u00f3\u0142przewodnikowym. Tak jak kiedy\u015b Ronald Regan zniszczy\u0142 Japo\u0144sk\u0105 bran\u017c\u0119 chip\u00f3w, tak teraz rz\u0105d Bidena, znacznie utrudni\u0142 dzia\u0142anie chi\u0144skiej bran\u017cy uk\u0142ad\u00f3w scalonych. Zosta\u0142a ona niejako ca\u0142kowicie odci\u0119ta od najnowszych technologii i zostawiona sama sobie.<\/p>

Warto wiedzie\u0107, \u017ce ustawy \u201eChips and Science Act\u201d by\u0142y broni\u0105 obusieczn\u0105. Chi\u0144ska konsumpcja uk\u0142ad\u00f3w scalonych by\u0142a ogromna, a kompletne zawieszenie wymiany handlowej musia\u0142o sko\u0144czy\u0107 si\u0119 stratami dla ameryka\u0144skich firm, kt\u00f3re dot\u0105d wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z pa\u0144stwem \u015brodka. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tutaj Nvidia, kt\u00f3ra utraci\u0142a oko\u0142o 400 milion\u00f3w dolar\u00f3w przychod\u00f3w w zaledwie jeden kwarta\u0142. Jednak zdawano sobie spraw\u0119 z takiego rozwoju sytuacji i wprowadzone prawa zak\u0142ada\u0142 wyp\u0142at\u0119 rekompensat dla technologicznych gigant\u00f3w i pieni\u0105dze z kieszeni podatnik\u00f3w trafi\u0142y do firm takich jak Nvidia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

\u201eMocarstwa nie wpadaj\u0105 w panik\u0119\u201d<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Zdj\u0119cie satelitarne fabryki TSMC w Phoenix. (Google Maps)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Nowe porz\u0105dki na p\u00f3\u0142przewodnikowym podw\u00f3rku nie ograniczy\u0142y si\u0119 tylko do zawieszenia handlu z Chinami. Co ciekawe amerykanie postanowili zacz\u0105\u0107 przenosi\u0107, chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 produkcji gotowych uk\u0142ad\u00f3w scalonych do w\u0142asnego kraju. Czyli cz\u0119\u015b\u0107 biznesu, kt\u00f3r\u0105 obecnie zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wne Tajwan oraz Korea Po\u0142udniowa. Intel rozpocz\u0105\u0142 rozbudow\u0119 swojego zak\u0142adu w Arizonie, a tak\u017ce budow\u0119 nowej fabryki w Ohio. Dodatkowo samo TSMC rozpocz\u0119\u0142o projekt budowy fabryki w Phoenix, kt\u00f3ra ro\u015bnie z dnia na dzie\u0144. Przeniesienie pe\u0142niej produkcji chip\u00f3w do USA wydaje si\u0119 w tym momencie zadaniem bardzo trudnym lub wr\u0119cz nawet niemo\u017cliwym, ale by\u0107 mo\u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziemy \u015bwiadkami sytuacji, w kt\u00f3rej najnowocze\u015bniejsze uk\u0142ady scalone produkowane b\u0119d\u0105 tylko w USA<\/strong>. Natomiast Tajwa\u0144skim i Korea\u0144skim zak\u0142adom pozostan\u0105 tylko \u201ezwyczajne\u201d chipy.<\/p>

Warto te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wizyt\u0119 Nancy Pelosi na Tajwanie, kr\u00f3tko po og\u0142oszeniu ustaw \u201eChips and Science Act\u201d. Poza spotkaniami z politykami przedstawicielka izby reprezentant\u00f3w odwiedzi\u0142a te\u017c jeden z zak\u0142ad\u00f3w TSMC, co by\u0142o jasn\u0105 deklaracj\u0105, \u017ce Stanom nadal zale\u017cy na wyspiarskim pa\u0144stwie i kraj ten znajduje si\u0119 w ich strefie wp\u0142yw\u00f3w. By\u0142o to dzia\u0142anie wyprzedzaj\u0105ce ruch Chin, kt\u00f3re w tamtym czasie nie odpowiedzia\u0142y jeszcze na zamro\u017cenie wymiany handlowej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 analityk\u00f3w zdawa\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce w Chi\u0144sk\u0105 odpowied\u017a zaanga\u017cowany b\u0119dzie Tajwan, jako terytorium, o kt\u00f3re od lat trwa geopolityczny sp\u00f3r. Na Chi\u0144ski ruch nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107, a gdy kraj ten skierowa\u0142 swoj\u0105 marynark\u0119 wojenn\u0105<\/strong> na morze po\u0142udniowochi\u0144skie, wszystko by\u0142o ju\u017c jasne.<\/p>

\u201eMocarstwa nie wpadaj\u0105 w panik\u0119\u201d, cho\u0107 cytat ten odnosi si\u0119 do pocz\u0105tku lat 90. i tak zwanego puczu Janajewa to wed\u0142ug mnie idealnie pasuje te\u017c do tej sytuacji. Gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 medi\u00f3w wr\u00f3\u017cy\u0142a kolejny konflikt militarny, tym razem na dalekim wschodzie, analitycy bran\u017cy p\u00f3\u0142przewodnikowej wskazywali, \u017ce sta\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie to, co przewidywali. Mocarstwa lubi\u0105 si\u0119 szturcha\u0107, dlatego Chi\u0144czycy wysy\u0142aj\u0105c w\u0142asne okr\u0119ty, postanowili uprzykrzy\u0107 \u017cycie amerykan\u00f3w. P\u0142yn\u0105ce do i z Tajwanu statki mog\u0142y by\u0107 przez nich kontrolowane i wstrzymywane, co skutkowa\u0142o op\u00f3\u017anieniem dostaw dla firm ameryka\u0144skich<\/strong>, nie tylko komponent\u00f3w, ale te\u017c gotowych produkt\u00f3w. Mog\u0142o to skutkowa\u0107 sytuacj\u0105 znan\u0105 z czas\u00f3w pandemii Covid-19, gdy dost\u0119pno\u015b\u0107 chip\u00f3w by\u0142a znacznie ograniczona. Blokada Tajwanu by\u0142a w gruncie rzeczy opcj\u0105 najbardziej spodziewan\u0105, jednak z Chi\u0144skiej perspektywy s\u0105 to tylko dzia\u0142ania zaczepne, kt\u00f3re w d\u0142u\u017cszej perspektywie nie maj\u0105 wi\u0119kszego znaczenia i nie rozwi\u0105\u017c\u0105 ich g\u0142\u00f3wnego problemu, odci\u0119cia od najnowszych technologii.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>

  • https:\/\/www.christophermiller.net\/books<\/li>
  • https:\/\/fedtechmagazine.com\/article\/2018\/09\/how-government-helped-spur-microchip-industry<\/li>
  • https:\/\/www.datacenterdynamics.com\/en\/news\/tsmc-chairman-on-chinese-invasion-of-taiwan-nobody-can-control-tsmc-by-force\/<\/li>
  • https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=k_zz3239DA0&list=LL&index=1&t=1109s<\/li>
  • https:\/\/public-inspection.federalregister.gov\/2022-21658.pdf<\/li>
  • https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/CHIPS_and_Science_Act<\/li>
  • https:\/\/www.cnbc.com\/2022\/08\/31\/nvidia-stock-falls-after-us-government-restricts-chip-sales-to-china.html<\/li>
  • https:\/\/www.vox.com\/world\/2022\/11\/5\/23440525\/biden-administration-semiconductor-export-ban-china<\/li>
  • https:\/\/www.washingtonpost.com\/national-security\/china-hypersonic-missiles-american-technology\/2021\/04\/07\/37a6b9be-96fd-11eb-b28d-bfa7bb5cb2a5_story.html<\/li>
  • https:\/\/sahilbloom.substack.com\/p\/the-amazing-story-of-morris-chang<\/li>
  • https:\/\/www.reuters.com\/breakingviews\/taiwan-digs-trenches-battle-chip-talent-2022-08-17\/<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":90368,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136,7,179],"tags":[],"class_list":["post-90312","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-elektronika","category-kompendium"],"acf":[],"yoast_head":"\nP\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-25T12:00:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-08T08:49:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna-1024x512.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafa\u0142 Bartoszak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafa\u0142 Bartoszak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215\"},\"headline\":\"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna\",\"datePublished\":\"2024-09-25T12:00:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-08T08:49:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/\"},\"wordCount\":4054,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png\",\"articleSection\":[\"Ciekawostki\",\"Elektronika\",\"Kompendium\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/\",\"name\":\"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png\",\"datePublished\":\"2024-09-25T12:00:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-08T08:49:15+00:00\",\"description\":\"Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215\",\"name\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"caption\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\"},\"description\":\"Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Botlandem elektronik, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 w internecie. Entuzjasta system\u00f3w cyfrowych, uk\u0142ad\u00f3w programowalnych i mikroelektroniki. Pasjonat historii, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na wiek XX.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/author\\\/rafal-bartoszak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna - Botland","description":"Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna - Botland","og_description":"Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.","og_url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2024-09-25T12:00:36+00:00","article_modified_time":"2026-04-08T08:49:15+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":512,"url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna-1024x512.png","type":"image\/png"}],"author":"Rafa\u0142 Bartoszak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Rafa\u0142 Bartoszak","Szacowany czas czytania":"21 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/"},"author":{"name":"Rafa\u0142 Bartoszak","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/person\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215"},"headline":"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna","datePublished":"2024-09-25T12:00:36+00:00","dateModified":"2026-04-08T08:49:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/"},"wordCount":4054,"publisher":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png","articleSection":["Ciekawostki","Elektronika","Kompendium"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/","name":"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png","datePublished":"2024-09-25T12:00:36+00:00","dateModified":"2026-04-08T08:49:15+00:00","description":"Rola scalonych uk\u0142ad\u00f3w p\u00f3\u0142przewodnikowych jest dzi\u015b ogromna. W obliczu tego, sta\u0142y si\u0119 one te\u017c strategicznym elementem mi\u0119dzynarodowej polityki.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#primaryimage","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Polprzewodnikowa-zimna-wojna.png","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/polprzewodnikowa-zimna-wojna\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"P\u00f3\u0142przewodnikowa zimna wojna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#website","url":"https:\/\/botland.de\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/botland.de\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/botland.de\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/person\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215","name":"Rafa\u0142 Bartoszak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","caption":"Rafa\u0142 Bartoszak"},"description":"Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Botlandem elektronik, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 w internecie. Entuzjasta system\u00f3w cyfrowych, uk\u0142ad\u00f3w programowalnych i mikroelektroniki. Pasjonat historii, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na wiek XX.","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/author\/rafal-bartoszak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90312"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90312\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}