{"id":2816,"date":"2020-05-07T08:11:31","date_gmt":"2020-05-07T06:11:31","guid":{"rendered":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?p=2816"},"modified":"2025-07-21T13:24:19","modified_gmt":"2025-07-21T11:24:19","slug":"kod-paskowy-rezystorow-jak-go-odczytywac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/kod-paskowy-rezystorow-jak-go-odczytywac\/","title":{"rendered":"Kod paskowy rezystor\u00f3w – jak go odczytywa\u0107?"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 9<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kod paskowy rezystor\u00f3w wykorzystuje kolorowe paski i umo\u017cliwia identyfikacj\u0119 rezystor\u00f3w pod k\u0105tem warto\u015bci ich rezystancji oraz procentowej tolerancji.\u00a0<\/b><\/p>

Na rynkach krajowym i zagranicznym mo\u017cna znale\u017a\u0107 rezystory zr\u00f3\u017cnicowane pod k\u0105tem ka\u017cdego parametru. Mog\u0105 by\u0107 stosowane w szeroko rozumianych uk\u0142adach elektronicznych i obwodach elektrycznych w celu ograniczenia przep\u0142ywu pr\u0105du elektrycznego i spadku napi\u0119cia na wiele mniej lub bardziej wyszukanych sposob\u00f3w. Aby rezystor sprawdzi\u0142 si\u0119 w praktyce, nale\u017cy dobra\u0107 go pod k\u0105tem jego najwa\u017cniejszego parametru, jakim jest rezystancja<\/strong> – jej jednostk\u0105 jest 1\u03a9 (Om; cz\u0119sto zapisywany b\u0142\u0119dnie Ohm jak nazwisko autora fizycznego\u00a0prawa Ohma<\/a><\/b>, George’a Ohma). Rezystory dost\u0119pne w handlu wyst\u0119puj\u0105 w wielu warto\u015bciach rezystancji – od pojedynczych om\u00f3w (od 0\u03a9) a\u017c po setki milion\u00f3w om\u00f3w (M\u03a9).\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Widerst\u00e4nde\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Oporniki - rezystory przewlekane, grzejne, SMD, druty oporowe<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tSPRAWD\u0179<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Posiadanie rezystor\u00f3w o ka\u017cdej warto\u015bci naturalnej, tj. 1\u03a9, 2\u03a9, 3\u03a9 itd. by\u0142oby zupe\u0142nie niepraktyczne. Zamiast tego producenci produkuj\u0105 modele w warto\u015bciach, kt\u00f3re s\u0105 wyznaczone zgodnie z tzw. warto\u015bciami preferowanymi oraz wed\u0142ug \u015bci\u015ble okre\u015blonego typoszeregu. Najcz\u0119\u015bciej warto\u015b\u0107 rezystancji rezystor\u00f3w mo\u017cna odczyta\u0107 za pomoc\u0105 kolorowego kodu paskowego, kt\u00f3ry jest nadrukowany na ich korpusie.\u00a0<\/p>

Warto\u015b\u0107 rezystancji, tolerancji oraz maksymalnej mocy rozpraszanej mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce nadrukowana bezpo\u015brednio na obudowie rezystora, je\u015bli jest ona wystarczaj\u0105co du\u017ca, by umo\u017cliwi\u0107 bezb\u0142\u0119dne odczytanie parametr\u00f3w. Takie rozwi\u0105zanie jest stosowane m.in. w rezystorach mocy, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 zabudowane w radiatorze<\/b> <\/a>wspomagaj\u0105cym odprowadzanie ciep\u0142a. W przypadku wi\u0119kszo\u015bci rezystor\u00f3w drutowych o mocach do 1W z uwagi na ograniczenia z tytu\u0142u wymiar\u00f3w geometrycznych obudowy do wskazania warto\u015bci rezystancji, tolerancji procentowej i dopuszczalnej mocy rozpraszanej zwykle u\u017cywany jest kolorowy kod paskowy.<\/p>

Rezystory – ponadczasowe elementy elektroniczne o wysokiej wszechstronno\u015bci<\/h3>

Zanim powsta\u0142y wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znane nam rezystory, wielu naukowc\u00f3w dog\u0142\u0119bnie pracowa\u0142o nad zbadaniem istoty rezystancji Kr\u00f3tko po opracowaniu podstaw matematyczno-fizycznych i metodologii badania elektroprzewodnictwa w wielu rodzajach materia\u0142\u00f3w. Nast\u0119pstwem tego by\u0142o odkrycie pr\u0105du elektrycznego. Podczas gdy takie materia\u0142y, jak mied\u017a, z\u0142oto, srebro czy aluminium okaza\u0142y si\u0119 bardzo dobrymi przewodnikami pr\u0105du elektrycznego o niskiej rezystywno\u015bci i rezystancji, kt\u00f3ra dodatkowo zale\u017cy od geometrii elementu przewodz\u0105cego, tak szk\u0142o, ceramika, porcelana czy tworzywa sztuczne wykaza\u0142y s\u0142abe przewodnictwo elektryczno\u015bci i wysok\u0105 rezystywno\u015b\u0107 oraz rezystancj\u0119, a tym samym bardzo dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci elektroizolacyjne. Pomimo tego przez dziesi\u0105tki lat naukowcy, in\u017cynierowie i przemys\u0142owcy \u017cyli w obawie co do w\u0142asno\u015bci materia\u0142\u00f3w izolacyjnych oraz ich niezawodno\u015bci i bezpiecznego funkcjonowania.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

By\u0142o tak a\u017c do roku 1961, kiedy to afroameryka\u0144ski in\u017cynier\u00a0Otis Frank Boykin<\/strong>\u00a0(1920-1982)\u00a0opracowa\u0142 pierwszy rezystor, kt\u00f3ry pozwala\u0142 na precyzyjne ograniczenie przep\u0142ywu pr\u0105du elektrycznego przez przewodnik. Wynalazek in\u017cyniera Boykina charakteryzowa\u0142 si\u0119 wysok\u0105 odporno\u015bci\u0105 na zewn\u0119trzne warunki \u015brodowiskowe i szybko zdoby\u0142 popularno\u015b\u0107 w urz\u0105dzeniach przeznaczonych dla ameryka\u0144skiej armii, urz\u0105dzeniach komputerowych firmy IBM oraz w wielu zastosowaniach elektroniki u\u017cytkowej. Od tego czasu rezystory mo\u017cna spotka\u0107 zar\u00f3wno w budziku elektronicznym, na p\u0142ycie g\u0142\u00f3wnej dowolnego komputera, jak i w konstrukcji pocisku samonaprowadzaj\u0105cego.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"Stare\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Wczesne rezystory<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tRezystory<\/a>\u00a0<\/b>s\u0105 jednymi z podstawowych element\u00f3w wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cych obwody elektryczne. Stosuje si\u0119 je w strukturach wewn\u0119trznych urz\u0105dze\u0144 p\u00f3\u0142przewodnikowych, w kt\u00f3rych napi\u0119cia rz\u0119du pojedynczych mikrowolt\u00f3w (\u03bcV) decyduj\u0105 o wyniku pracy procesu technologicznego – np. w wysoce precyzyjnej aparaturze elektromedycznej do badania aktywno\u015bci bioelektrycznej m\u00f3zgu metod\u0105 EEG (elektroencefalografii), a\u017c po monstrualne laboratoryjne generatory wysokiego napi\u0119cia do testowania uk\u0142ad\u00f3w wykorzystywanych w elektroenergetyce.\n\nIzolatory oddzielaj\u0105ce przewody robocze od konstrukcji wsporczej musz\u0105 wytrzyma\u0107 napi\u0119cia wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych wynosz\u0105cych kilka megawolt\u00f3w (MV), czyli dziesi\u0105tki tysi\u0119cy razy wi\u0119ksze ni\u017c napi\u0119cie w domowym gniazdku elektrycznym. Urz\u0105dzenia elektroniczne dost\u0119pne w sprzeda\u017cy od II po\u0142owy XX wieku po dzi\u015b dzie\u0144 wykazuj\u0105, \u017ce w ich konstrukcji rezystory s\u0105 niemal nieodzowne. W urz\u0105dzeniach pasywnych maj\u0105 za zadanie rozprasza\u0107 moc poprzez zamian\u0119 energii elektrycznej na energi\u0119 ciepln\u0105, natomiast w aplikacjach aktywnych mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane np. w regulacji poboru pr\u0105du przez lamp\u0119 ledow\u0105 czy te\u017c w stopniach wzmacniaczy opartych na tranzystorach<\/a><\/b>.\n\nInnym popularnym zastosowaniem rezystor\u00f3w jest zabezpieczanie obwod\u00f3w przed przet\u0119\u017caniami i przepi\u0119ciami, a w mikrokontrolerach – zapobieganie powstawaniu zak\u0142\u00f3ce\u0144 na portach wej\u015bcia\/wyj\u015bcia poprzez pod\u0142\u0105czenie wyprowadze\u0144 mikrokontrolera do masy zasilania lub pod napi\u0119cie zasilania po\u015brednio poprzez rezystor podci\u0105gaj\u0105cy. We wsp\u00f3\u0142pracy z innymi elementami pasywnymi – kondensatorami – rezystory tworz\u0105 obwody czasowe, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych mo\u017cemy zbudowa\u0107 takie aplikacje, jak np. generatory d\u017awi\u0119k\u00f3w czy migaj\u0105ce diody LED<\/a><\/b>. Je\u015bli nasz uk\u0142ad elektroniczny wymaga dostarczenia do niekt\u00f3rych blok\u00f3w napi\u0119cia ni\u017cszego od napi\u0119cia zasilania, w\u00f3wczas mo\u017cemy to napi\u0119cie uzyska\u0107 poprzez kaskadowe \u0142\u0105czenie rezystor\u00f3w, tworz\u0105c prosty i niezawodnie spe\u0142niaj\u0105cy swoj\u0105 funkcj\u0119 rezystorowy dzielnik napi\u0119cia.\n\nAby swobodnie m\u00f3c dobra\u0107 w\u0142a\u015bciwe rezystory pod nasz\u0105 aplikacj\u0119, nawet mimo posiadania omomierza analogowego lub miernika cyfrowego z funkcj\u0105 pomiaru rezystancji, warto nauczy\u0107 si\u0119 odczytywania warto\u015bci rezystancji rezystor\u00f3w z kolorowego kodu paskowego nadrukowanego na ich obudowach. W niniejszym artykule przedstawimy konwencj\u0119 znakowania rezystor\u00f3w kodem paskowym.\n

Kolory u\u017cywane w kodzie paskowym rezystor\u00f3w i ich interpretacja matematyczna<\/h3>\nKod kolorowych pask\u00f3w zosta\u0142 wprowadzony w latach 20. XX w., a oficjalnie ustandaryzowany w 1952 roku przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Komisj\u0119 Elektrotechniczn\u0105 (IEC). Jego wdro\u017cenie\u00a0umo\u017cliwi\u0142o identyfikacj\u0119 parametr\u00f3w rezystor\u00f3w niezale\u017cnie od ich rozmiar\u00f3w<\/strong>. Kod paskowy stanowi\u0105 kolorowe pier\u015bcienie nadrukowane na obudowie rezystora. Ich kolory oraz kolejno\u015b\u0107 rozmieszczenia reprezentuj\u0105 warto\u015b\u0107 rezystancji rezystora oraz jego tolerancj\u0119 procentow\u0105. Odczytywanie kodu paskowego na obudowie rezystora nale\u017cy wykonywa\u0107 od lewej do prawej strony. Pasek, kt\u00f3ry jest najszerszy i znajduje si\u0119 najbli\u017cej skraju obudowy, tj. najbli\u017cej jednego z dw\u00f3ch wyprowadze\u0144 rezystora, oznacza pierwsz\u0105 cyfr\u0119 znacz\u0105c\u0105, podczas gdy ostatni pasek po prawej stronie oznacza tolerancj\u0119 procentow\u0105. Kolory pask\u00f3w s\u0105 odpowiednio skorelowane z konkretnymi warto\u015bciami liczbowymi zgodnie z tabel\u0105 (T2.1).\n\nPierwszy pasek od lewej strony na obudowie rezystora oznacza pierwsz\u0105 cyfr\u0119 znacz\u0105c\u0105 warto\u015bci jego rezystancji niezale\u017cnie od rz\u0119du wielko\u015bci. Drugi pasek oznacza odpowiednio drug\u0105 cyfr\u0119 okre\u015blaj\u0105c\u0105 warto\u015b\u0107 rezystancji. Przedostatni pasek oznacza mno\u017cnik, kt\u00f3rego podstaw\u0105 pot\u0119gi jest liczba 10, ostatni za\u015b tolerancj\u0119 procentow\u0105 rezystancji rezystora.\n

Tabela T2.1 – interpretacja kodu paskowego rezystor\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Kolor paska<\/td>\nOznaczenie cyfrowe<\/td>\nMno\u017cnik<\/td>\nTolerancja<\/td>\n<\/tr>\n
Czarny<\/td>\n0<\/td>\nx100<\/sup>\u00a0= x1<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\n<\/tr>\n
Br\u0105zowy<\/td>\n1<\/td>\nx101<\/sup>\u00a0= x10<\/td>\n\u00b11%<\/td>\n<\/tr>\n
Czerwony<\/td>\n2<\/td>\nx102<\/sup>\u00a0= x100<\/td>\n\u00b12%<\/td>\n<\/tr>\n
Pomara\u0144czowy<\/td>\n3<\/td>\nx103<\/sup>\u00a0= x1000<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\n<\/tr>\n
\u017b\u00f3\u0142ty<\/td>\n4<\/td>\nx104<\/sup>\u00a0= x10000<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\n<\/tr>\n
Zielony<\/td>\n5<\/td>\nx105<\/sup>\u00a0= x100000<\/td>\n\u00b10.5%<\/td>\n<\/tr>\n
Niebieski<\/td>\n6<\/td>\nx106<\/sup>\u00a0= x1000000<\/td>\n\u00b10.25%<\/td>\n<\/tr>\n
Fioletowy<\/td>\n7<\/td>\nx107<\/sup>\u00a0= x10000000<\/td>\n\u00b10.1%<\/td>\n<\/tr>\n
Szary<\/td>\n8<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\n\u00b10.05%<\/td>\n<\/tr>\n
Bia\u0142y<\/td>\n9<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\n<\/tr>\n
Z\u0142oty<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\nx10-1<\/sup>\u00a0= x0.1<\/td>\n\u00b15%<\/td>\n<\/tr>\n
Srebrny<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\nx10-2<\/sup>\u00a0= x0.01<\/td>\n\u00b110%<\/td>\n<\/tr>\n
Bezbarwny<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\nNie dotyczy<\/td>\n\u00b120%<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Obliczanie rezystancji rezystor\u00f3w na podstawie kodu paskowego<\/h3>\nKod paskowy jest bardzo wygodnym sposobem u\u0142atwiaj\u0105cym identyfikacj\u0119 rezystor\u00f3w podczas pracy w warsztacie elektronicznym, ale \u017ceby nabra\u0107 wprawy w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 nim, w pierwszej kolejno\u015bci trzeba zrozumie\u0107 jego zasady w oparciu o praktyczne przyk\u0142ady. Na pocz\u0105tek, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tabeli (T2.1), przedstawmy przyk\u0142adowe u\u0142o\u017cenie kodu paskowego na obudowie rezystora, na rys. (3.1):\"\"\n\nRys. 3.1 – U\u0142o\u017cenie przyk\u0142adowego kodu paskowego na obudowie rezystora i jego interpretacja\n\nTeraz rozkodujemy rezystor przestawiony na rys. (3.1), odczytuj\u0105c kolejno kolory pask\u00f3w na jego obudowie i por\u00f3wnuj\u0105c je z ,,cyfrowymi\u201d odpowiednikami na podstawie danych zawartych w tabeli (T2.1):\n