{"id":26994,"date":"2021-08-12T08:40:03","date_gmt":"2021-08-12T06:40:03","guid":{"rendered":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?p=26994"},"modified":"2023-05-24T10:03:12","modified_gmt":"2023-05-24T08:03:12","slug":"robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/","title":{"rendered":"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens"},"content":{"rendered":"<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Czas czytania:<\/span> <span class=\"rt-time\"> 2<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">min.<\/span><\/span>\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"26994\" class=\"elementor elementor-26994\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-0c49783 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"0c49783\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d8dcfbc\" data-id=\"d8dcfbc\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9423628 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9423628\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Pisarze SF uwielbiaj\u0105 ustanawia\u0107 prawo, a wielu z nich ma nadziej\u0119 wynale\u017a\u0107 jakie\u015b wielkie, dowcipne prawo istnienia, kt\u00f3re na zawsze b\u0119dzie nosi\u0107 ich nazwisko. Mo\u017ce dlatego, \u017ce wielu z nich jest nerdami. Ameryka\u0144ski tw\u00f3rca sci-fi, fantasy i horroru Theodore Sturgeon, kiedy powiedziano mu, \u017ce dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent fantastyki naukowej to badziewie, kr\u00f3tko p\u00f3\u017aniej sformu\u0142owa\u0142 Prawo Sturgeona: &#8220;Dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent wszystkiego jest <i>g*&#8230;*nem&#8221;<\/i>. Dos\u0142ownie. I zas\u0142yn\u0105\u0142.<\/b><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-fd04735 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"fd04735\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-a805b71\" data-id=\"a805b71\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5de6259 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5de6259\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Czemu lubimy tworzy\u0107 koncepcje? Po co s\u0105 nam nierealne pomys\u0142y, postaci i w\u0142a\u015bciwie ca\u0142e \u015bwiaty? Po\u015bwi\u0119camy tak du\u017co energii pasjonuj\u0105cym ideom, z kt\u00f3rych nic nie przychodzi. Nic praktycznego, ma si\u0119 rozumie\u0107. Gonimy w wyobra\u017ani <em>za tym, co mo\u017ce by\u0107<\/em> i jak\u0105\u015b niespotykan\u0105 rado\u015b\u0107 nam to przynosi.\u00a0<span style=\"font-size: 1rem;\">No wi\u0119c czemu? Bo uwielbiamy dobre historie. Bo to \u015bwietna rozrywka dla m\u00f3zgu, i to nie tylko dla m\u00f3zgu w wieku dzieci\u0119cym. Dobre fabu\u0142y, dobre mniej lub bardziej zmy\u015blone opowie\u015bci, wszystko to dla nas jak mi\u00f3d. Uwielbiamy opowiada\u0107 pasjonuj\u0105ce, emocjonuj\u0105ce, wzruszaj\u0105ce&#8230; <i>pierdo\u0142y<\/i>. Dla tych, kt\u00f3rzy nie potrafi\u0105 tworzy\u0107 w umy\u015ble wyimaginowanych obraz\u00f3w, powsta\u0142o nawet okre\u015blenie fenomenu &#8211; afantazja. \u017bycie bez dost\u0119pu do wyobra\u017ani.\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-493e063\" data-id=\"493e063\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c485ec elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8c485ec\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"768\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-768x768.jpg\" class=\"attachment-medium_large size-medium_large wp-image-27646\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-768x768.jpg 768w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-300x300.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-150x150.jpg 150w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot.jpg 1510w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0d609ee elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0d609ee\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nie kombinuj<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-363952b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"363952b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Skup si\u0119 na faktach! Dobra, nie komplikuj! Po co tak analizujesz!? S\u0142yszeli\u015bmy to dziesi\u0105tki albo setki razy.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-74a74d9 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"74a74d9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"350\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/overthinking.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27040\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/overthinking.jpg 800w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/overthinking-300x131.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/overthinking-768x336.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Overthinking - w \u017cyciu codziennym parali\u017c decyzyjno-analityczny, dla tw\u00f3rc\u00f3w kreatywnych cz\u0119sto droga do sukcesu.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c75bc64 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c75bc64\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>W ostatnich latach popularno\u015b\u0107 zyska\u0142o m\u0142odzie\u017cowe s\u0142owo <em>kmini\u0107<\/em>. Pochodzi od rzeczownika&nbsp;<i>kmina<\/i> z wi\u0119ziennej grypsery<i>.<\/i>&nbsp;Synonimy to <i>czai\u0107 <\/i>albo <i>kuma\u0107<\/i>. Czasownik <i>kmini\u0107 <\/i>oznacza g\u0142\u0119boko, intensywnie nad czym\u015b my\u015ble\u0107. Mo\u017cna wi\u0119c:<\/p>\n<ul>\n<li><i>kmini\u0107<\/i>, <i>rozkminia\u0107 <\/i>&#8211; oddawa\u0107 si\u0119 rozmy\u015blaniom, cz\u0119sto bezsensownym,<\/li>\n<li><i>rozkmini\u0107 <\/i>&#8211; zrozumie\u0107, cz\u0119sto po sporym wysi\u0142ku,<\/li>\n<li><i>wykmini\u0107 <\/i>&#8211; wymy\u015bli\u0107, cz\u0119sto na si\u0142\u0119,<\/li>\n<li><i>przekminia\u0107 <\/i>&#8211; zanadto analizowa\u0107, przekombinowywa\u0107.&nbsp;<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ba27c56 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ba27c56\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>My dzi\u015b b\u0119dziemy kmini\u0107 nad ostatnim &#8211; czyli przekminianiem pewnych zagadnie\u0144 na przyk\u0142adzie praw robot\u00f3w. W j\u0119zyku angielskim m\u00f3wi si\u0119 na to <em>overthinking. <\/em>Oznacza to po\u015bwi\u0119canie problemowi wi\u0119cej uwagi, ni\u017c to konieczne. Co\u015b jak <i>robi\u0107 z ig\u0142y<\/i> <i>wid\u0142y<\/i>. Wed\u0142ug wielu tym w\u0142a\u015bnie s\u0105 dyskusje toczone wok\u00f3\u0142 prawa robot\u00f3w. No dobra, no to rozkminiamy, a p\u00f3\u017aniej odpoczniecie sobie od my\u015blenia na spacerze.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-644e223 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"644e223\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Homo ludens. Uwielbiamy si\u0119 bawi\u0107 i wyg\u0142upia\u0107<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-989baa0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"989baa0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wymy\u015blamy dla zabawy. To podstawowy i zupe\u0142nie naturalny instynkt cz\u0142owieka, aby wyobra\u017ca\u0107 sobie rzeczy, poniewa\u017c ludzie s\u0105 najbardziej zaawansowan\u0105 form\u0105 \u017cycia na tej planecie. Wyobra\u017camy sobie, bo mo\u017cemy. A skoro jeste\u015bmy tak zaawansowan\u0105 form\u0105 \u017cycia, to w\u015br\u00f3d sposob\u00f3w rozwoju m\u00f3zgu mieszcz\u0105 si\u0119 relaks i rekreacja. W omawianiu literatury pi\u0119knej w\u015br\u00f3d teoretyk\u00f3w literatury nazywa si\u0119 to <i>ludyczno\u015b\u0107<\/i> &#8211; cecha dzie\u0142 polegaj\u0105ca na zdolno\u015bci do zaspokajania potrzeby rozrywki.\u00a0Ma to swoje podstawy w kulturze.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d4c4613 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"d4c4613\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"350\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27041\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc.jpg 800w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-300x131.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-768x336.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Nie do ko\u0144\u0107a wiadomo, czym jest kreatywno\u015b\u0107, ale instynktownie odczuwamy jej potrzeb\u0119.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d2f5382 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d2f5382\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wymy\u015blamy nawet na nowo nie tylko maszyn\u0119<i>, <\/i>ale i&#8230; cz\u0142owieka<i>. <\/i>Okre\u015blenie <i>Homo sovieticus, <\/i>czyli bezmy\u015blny odbiorca komunizmu powsta\u0142o jako fenomen w odpowiedzi na komunizm. <i>Homo roboticus<\/i> to koncepcja w odpowiedzi na maj\u0105ce nadej\u015b\u0107 androidy i cyborgi. Podgatunk\u00f3w&nbsp;<i>Homo <\/i>ci\u0105gle&nbsp;przybywa. Jest te\u017c <i>Homo ludens<\/i>. Taki w\u0142a\u015bnie tytu\u0142 nosi ksi\u0105\u017cka wydana po 1938 roku przez teoretyka kultury Johana Huizing\u0119. Omawia ona znaczenie elementu zabawy w kulturze i spo\u0142ecze\u0144stwie sugeruj\u0105c, \u017ce zabawa jest pierwotnym i koniecznym (cho\u0107 niewystarczaj\u0105cym) warunkiem powstawania kultury.&nbsp;<\/p>\n<p>St\u0105d te\u017c cz\u0119sto s\u0142yszana odpowied\u017a: Mo\u017cemy si\u0119 powo\u0142ywa\u0107 na m\u0105dre has\u0142a, \u017ce prawa robot\u00f3w wymy\u015blamy zawczasu jako podwaliny teoretyczne do p\u00f3\u017aniejszego, faktycznego ich formu\u0142owania. Gadajmy sobie ile chcemy, to nadal wymy\u015blanie dla rozrywki i taki po\u015bcig za zaj\u0105czkiem. A przecie\u017c chodzi o to, \u017ceby zaj\u0105czka goni\u0107, a nie \u017ceby z\u0142apa\u0107.&nbsp;<\/p>\n<p><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f7ab6aa elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f7ab6aa\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Stulta lex, sed lex<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-b156b74 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b156b74\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-d783d3f\" data-id=\"d783d3f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b5dccef elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"b5dccef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"390\" height=\"260\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/lawyer.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27002\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/lawyer.jpg 390w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/lawyer-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 390px) 100vw, 390px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-805c4d6\" data-id=\"805c4d6\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd3cd51 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fd3cd51\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Czyli <i>g\u0142upie prawo, ale prawo<\/i>. Z pewno\u015bci\u0105 najbardziej znane prawa w science-fiction to te od Asimova. Robot nie mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 krzywdy cz\u0142owiekowi, ani przez bezczynno\u015b\u0107 dopu\u015bci\u0107 do tego, by cz\u0142owiekowi sta\u0142a si\u0119 krzywda. Robot musi s\u0142ucha\u0107 rozkaz\u00f3w wydawanych mu przez ludzi, z wyj\u0105tkiem sytuacji, w kt\u00f3rych takie rozkazy by\u0142yby sprzeczne z Pierwszym Prawem. Robot musi chroni\u0107 swoje w\u0142asne istnienie, o ile taka ochrona nie stoi w sprzeczno\u015bci z Pierwszym lub Drugim Prawem. <b><a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/prawa-robotow-asimova-albo-o-etyce-w-robotyce\/\" data-wpel-link=\"internal\">By\u0142o<\/a><\/b>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8f6115 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b8f6115\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-size: 1rem;\">Brzmi\u0105 jak Prawa Robotyki Isaaca Asimova, ale wed\u0142ug Davida Langforda s\u0105 to prawa robotyki praktycznie nieznanego w Polsce pisarza SF Johna Sladka &#8211; to z jego Asimovskiej parodii\u00a0<\/span><i style=\"font-size: 1rem;\">Broot Force<\/i><span style=\"font-size: 1rem;\">\u00a0opatrzonej nag\u0142\u00f3wkiem<\/span><i style=\"font-size: 1rem;\">\u00a0I-click As-I-move<\/i><span style=\"font-size: 1rem;\">. Sladek wyja\u015bni\u0142, \u017ce sformu\u0142owania s\u0105 prawie identyczne, ale mimo to s\u0105 to <i>Three Laws of Robish<\/i>, czyli w\u0142a\u015bnie ich parodia. Sam Asimov doda\u0142 p\u00f3\u017aniej czwarte lub zerowe prawo, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142o mniej wi\u0119cej: &#8220;Po namy\u015ble, roboty mog\u0105 zabija\u0107 i krzywdzi\u0107 ludzi ile tylko chc\u0105, je\u015bli jest to w szczytnym celu&#8221;. Dzisiaj kolejni pr\u00f3buj\u0105 je nie tylko interpretowa\u0107, ale te\u017c przetwarza\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a26da8 elementor-grid-1 elementor-grid-tablet-2 elementor-grid-mobile-1 elementor-posts--thumbnail-top elementor-posts--show-avatar elementor-card-shadow-yes elementor-posts__hover-gradient elementor-widget elementor-widget-posts\" data-id=\"6a26da8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;cards_columns&quot;:&quot;1&quot;,&quot;cards_columns_tablet&quot;:&quot;2&quot;,&quot;cards_columns_mobile&quot;:&quot;1&quot;,&quot;cards_row_gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:35,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"posts.cards\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-posts-container elementor-posts elementor-posts--skin-cards elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-25382 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-ciekawostki category-robotyka\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/prawa-robotow-asimova-albo-o-etyce-w-robotyce\/\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\"><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"400\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-1-1024x512.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-62141\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-1-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-1-300x150.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-1-768x384.jpg 768w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-1.jpg 1510w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t<div class=\"termsbagdes\">\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/ciekawostki\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #8f68be\">Ciekawostki<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/robotyka\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #febf4a\">Robotyka<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\t\t<div class=\"elementor-post__avatar\">\n\t\t\t<img data-del=\"avatar\" alt=\"Oskar Pacelt\" src='https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png' class='avatar pp-user-avatar avatar-128 photo ' height='128' width='128'\/>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/prawa-robotow-asimova-albo-o-etyce-w-robotyce\/\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\tPrawa robot\u00f3w Asimova albo o etyce w robotyce\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__excerpt\">\n\t\t\t<p>Rozpoznajemy intencje Isaaca Asimova patrz\u0105c na trzy prawa robotyki \u2013 bodaj najwa\u017cniejszy wk\u0142ad do wsp\u00f3\u0142czesnego robo science fiction.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<a class=\"elementor-post__read-more\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/prawa-robotow-asimova-albo-o-etyce-w-robotyce\/\" aria-label=\"Read more about Prawa robot\u00f3w Asimova albo o etyce w robotyce\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t<\/a>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5a16d4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d5a16d4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Wed\u0142ug Langforda roboty przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 raczej post\u0119powa\u0107 zgodnie z&#8230; Prawami Robotyki Langforda, kt\u00f3re, jak sam przyznaje, wymy\u015bli\u0142 na jakim\u015b konwencie fan\u00f3w SF.\u00a0 Po pierwsze robot nie skrzywdzi upowa\u017cnionego personelu rz\u0105dowego, ale zlikwiduje intruz\u00f3w z wyj\u0105tkow\u0105 pilno\u015bci\u0105. Po drugie robot b\u0119dzie pos\u0142uszny rozkazom upowa\u017cnionego personelu, z wyj\u0105tkiem sytuacji, gdy takie rozkazy s\u0105 sprzeczne z Trzecim Prawem. Po trzecie robot b\u0119dzie strzeg\u0142 w\u0142asnego istnienia za pomoc\u0105 \u015bmierciono\u015bnej broni przeciwpiechotnej, poniewa\u017c &#8220;robot jest cholernie drogi&#8221;. Tak te\u017c z pogaw\u0119dki o tematyce skupionej wok\u00f3\u0142 lu\u017anej\u00a0krytyki autorytet\u00f3w powsta\u0142o co\u015b, co zapisa\u0142o si\u0119 w kulturze popularnej &#8211; nie pierwszy i nie ostatni raz.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ac6a747 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ac6a747\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">A nie ma tam jakiego\u015b komentarza do ustawy?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-27a9e7c elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"27a9e7c\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-d4e312e\" data-id=\"d4e312e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-94fa50f elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"94fa50f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"390\" height=\"260\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/lawyer-1.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27006\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/lawyer-1.jpg 390w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/lawyer-1-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 390px) 100vw, 390px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-b1b0f48\" data-id=\"b1b0f48\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-58e3627 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"58e3627\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Arthur C. Clarke nie zamierza\u0142 pozwoli\u0107, by jego stary rywal Asimov go wyprzedzi\u0142, wi\u0119c wymy\u015bli\u0142 trzy w\u0142asne prawa dotycz\u0105ce nowoczesnych technologii. Jak skromnie zauwa\u017cy\u0142 trzy wystarczy\u0142y Newtonowi, wi\u0119c jemu te\u017c taka ilo\u015b\u0107 pasuje. Jedno z nich brzmi: &#8220;Kiedy wybitny, ale starszy naukowiec stwierdza, \u017ce co\u015b jest mo\u017cliwe, prawie na pewno ma racj\u0119. Kiedy natomiast stwierdza, \u017ce co\u015b jest niemo\u017cliwe, to z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem si\u0119 myli.&#8221;\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a11b84d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a11b84d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Asimov, kt\u00f3ry pope\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cne do\u015b\u0107 \u015bredniawe bestsellery, ale jednak bestsellery, szybko doda\u0142 poprawk\u0119: kiedy laicy gromadz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 idei, kt\u00f3ra jest pot\u0119piana przez wybitnych, lecz starszych i szanowanych naukowc\u00f3w, i popieraj\u0105 j\u0105 z wielkim zapa\u0142em i emocjami, to wybitni, lecz starsi naukowcy maj\u0105 wtedy, mimo wszystko, prawdopodobnie racj\u0119&#8221;. To a\u017c za celne. Wie to ka\u017cdy, kto dostatecznie d\u0142ugo przebywa\u0142 w \u015brodowisku akademickim.\u00a0\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fe6d899 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fe6d899\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-size: 1rem;\">Trzecie prawo Clarke&#8217;a jest jego najlepszym. &#8220;Ka\u017cda dostatecznie zaawansowana technologia jest nieodr\u00f3\u017cnialna od magii&#8221;. Tym razem nast\u0119pstwa dostarczy\u0142 autor science-fiction Gregory Benford: &#8220;Ka\u017cda technologia, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna odr\u00f3\u017cni\u0107 od magii, jest niewystarczaj\u0105co zaawansowana&#8221;. Blisko st\u0105d do technologicznej osobliwo\u015bci.\u00a0<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d40c8be elementor-grid-1 elementor-grid-tablet-2 elementor-grid-mobile-1 elementor-posts--thumbnail-top elementor-posts--show-avatar elementor-card-shadow-yes elementor-posts__hover-gradient elementor-widget elementor-widget-posts\" data-id=\"d40c8be\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;cards_columns&quot;:&quot;1&quot;,&quot;cards_columns_tablet&quot;:&quot;2&quot;,&quot;cards_columns_mobile&quot;:&quot;1&quot;,&quot;cards_row_gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:35,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"posts.cards\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-posts-container elementor-posts elementor-posts--skin-cards elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-10159 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-ciekawostki tag-ciekawostki tag-prognozy tag-technologia\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/technologiczna-osobliwosc-co-to-jest-kiedy-nadejdzie\/\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\"><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"400\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-6-07-1024x512.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-61216\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-6-07-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-6-07-300x150.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-6-07-768x384.jpg 768w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-6-07.jpg 1510w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t<div class=\"termsbagdes\">\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/ciekawostki\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #8f68be\">Ciekawostki<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\t\t<div class=\"elementor-post__avatar\">\n\t\t\t<img data-del=\"avatar\" alt=\"Oskar Pacelt\" src='https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png' class='avatar pp-user-avatar avatar-128 photo ' height='128' width='128'\/>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/technologiczna-osobliwosc-co-to-jest-kiedy-nadejdzie\/\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\tTechnologiczna osobliwo\u015b\u0107 &#8211; co to jest? Kiedy nadejdzie?\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__excerpt\">\n\t\t\t<p>Najedzie co\u015b, co wywr\u00f3ci nasz \u015bwiat do g\u00f3ry nogami. I to dos\u0142ownie. A potem nic ju\u017c nie b\u0119dzie takie samo. Poszukujemy dzi\u015b z Wami technologicznej osobliwo\u015bci. <\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t<a class=\"elementor-post__read-more\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/technologiczna-osobliwosc-co-to-jest-kiedy-nadejdzie\/\" aria-label=\"Read more about Technologiczna osobliwo\u015b\u0107 &#8211; co to jest? Kiedy nadejdzie?\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t<\/a>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d7e7969 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d7e7969\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Matematyk i pisarz Larry Niven lubuje si\u0119 w wymy\u015blaniu uniwersalnych praw i w opowie\u015bciach\u00a0<i>Known Space: The Future Worlds of Larry Niven<\/i>\u00a0wymy\u015bli\u0142 dwadzie\u015bcia g\u0142\u0119bokich, filozoficznych spostrze\u017ce\u0144. Fajnie si\u0119 nad nimi dyskutuje, fajnie przypuszcza i wr\u00f3\u017cy z fus\u00f3w. Niekt\u00f3rych nawet to \u015bmieszy. Nie ma sensu ich przytacza\u0107, bo nie do\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 rozsypane tematycznie jak monolog pijanego kumpla na balkonie nad ranem, to cz\u0119\u015b\u0107 jest tak og\u00f3lna, \u017ce w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna je przypi\u0105\u0107 do wszystkiego.\u00a0No, i to by by\u0142o na tyle.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0c5d57a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0c5d57a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ka\u017cdy jest prawnikiem, czyli prawa eponimiczne<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6238a25 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6238a25\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Poul\u00a0William\u00a0Anderson m\u0105drze powstrzymywa\u0142 si\u0119 od wymy\u015blania nowych praw, ale za to nalega\u0142, by&#8230; handel mi\u0119dzygwiezdny dzia\u0142a\u0142 wed\u0142ug znanych ju\u017c zasad, takich jak Prawo Parkinsona, a przede wszystkim Prawo Murphy&#8217;ego: &#8220;Wszystko, co mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 \u017ale, p\u00f3jdzie \u017ale&#8221;. Kolejny lekki powodzik, aby pogada\u0107 o czym\u015b, co nie istnieje, ale osadzi\u0107 to w zabawnym i maj\u0105cym zdradza\u0107 inteligencj\u0119 i polot autora kontek\u015bcie. W erze mem\u00f3w i post-humoru, kiedy \u015bmieszy ju\u017c wszystko i nie \u015bmieszy nic, takie rzeczy czyta si\u0119 i omawia tylko na salonach w\u015br\u00f3d przedstawicieli bran\u017cy.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f1a2f33 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f1a2f33\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nikomu nie zabieramy prawa do tworzenia prawa. I tak nie b\u0119dzie usankcjonowane i nikt nie b\u0119dzie go przestrzega\u0142. Wymy\u015bla\u0107 mo\u017cemy do woli, czego dowodzi <b><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_eponymous_laws\" data-wpel-link=\"external\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow external noopener noreferrer\">d\u0142uga lista zebrana na Wikipedii<\/a><\/b>. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to zaobserwowane regu\u0142y uj\u0119te w prawa na miar\u0119, czyli na powa\u017cnie, inne to \u017cartobliwe okre\u015blenia dotycz\u0105ce codziennego \u017cycia. Eponimy, czyli okre\u015blenia pochodz\u0105ce od nazw w\u0142asnych, wzbogacaj\u0105 nasz j\u0119zyk, owszem. My te\u017c mo\u017cemy stworzy\u0107 sobie Prawo Botlandu jako zesp\u00f3\u0142. Jak ju\u017c jakie\u015b wymy\u015blimy, to damy zna\u0107. Tymczasem wr\u00f3\u0107my do robot\u00f3w.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-57c52ee elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"57c52ee\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">A na co to komu potrzebne?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ca7ec53 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ca7ec53\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sporo dyskusji wywo\u0142uje sensowno\u015b\u0107 praw robot\u00f3w. Wed\u0142ug wielu nie ma sensu dyskutowa\u0107 o prawach czego\u015b, co jeszcze nie powsta\u0142o. No w\u0142a\u015bnie &#8211; <i>nie powsta\u0142o, <\/i>ale co? Robotyczna \u015bwiadomo\u015b\u0107? Prace nad sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 naprawd\u0119 mkn\u0105 do przodu.\u00a0Zapewne trzeba by tutaj wyra\u017anie zdefiniowa\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107. Gorzej, \u017ce wci\u0105\u017c nie wiemy, sk\u0105d tak naprawd\u0119 si\u0119 ona bierze. Roboty ze sztuczn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 musia\u0142yby, m\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej, wyj\u015b\u0107 poza swoje programowanie. Jedna z wiod\u0105cych do tego dr\u00f3g prowadzi przez uczenie maszynowe i sieci neuronowe, ale to ju\u017c wiecie.<\/p><p>Kolejna sprawa &#8211; prawa powsta\u0142y po to, aby&#8230; nie cierpie\u0107. Prawo organizuje nasze \u017cycie, wprowadza do niego harmoni\u0119 i chroni tych, kt\u00f3rzy bez prawa byliby wykorzystywani. Przynajmniej takie s\u0105 za\u0142o\u017cenia. Wed\u0142ug innych chroni tych &#8220;na g\u00f3rze&#8221;, czyli tych, kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105. Bezpiecznie pozosta\u0107 przy tezie, \u017ce naj\u0142atwiej sformu\u0142owa\u0107 prawo w nieuczciwy spos\u00f3b oczywi\u015bcie tym, kt\u00f3rzy je formu\u0142uj\u0105, czyli tworz\u0105. Je\u017celi prawa robot\u00f3w b\u0119d\u0105 tworzy\u0107 ludzie, to dyskusja rozgorzeje na nowo tak, jak przed uchwalaniem jakiegokolwiek innego prawa. A kt\u00f3\u017c inny mia\u0142by to robi\u0107?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-df49b31 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"df49b31\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Temat powr\u00f3ci\u0142 w kontek\u015bcie Sophii, robota, kt\u00f3ry jako pierwszy otrzyma\u0142 obywatelstwo kraju. Niestety w jego przypadku by\u0142a to Arabia Saudyjska, kt\u00f3ra nale\u017cy do grupy pa\u0144stw, w kt\u00f3rych prawa cz\u0142owieka s\u0105 stale \u0142amane. Je\u017celi Sophia to kobieta, a tak sugeruje jej imi\u0119 i generalnie m\u00f3wi\u0105c przy\u015bwiecaj\u0105ca robotowi konstrukcja, to ma ona kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c przekichane.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-ff74613 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"ff74613\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-d9f9b47\" data-id=\"d9f9b47\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aab0730 elementor-grid-2 elementor-grid-tablet-2 elementor-grid-mobile-1 elementor-posts--thumbnail-top elementor-posts--show-avatar elementor-card-shadow-yes elementor-posts__hover-gradient elementor-widget elementor-widget-posts\" data-id=\"aab0730\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;cards_columns&quot;:&quot;2&quot;,&quot;cards_columns_tablet&quot;:&quot;2&quot;,&quot;cards_columns_mobile&quot;:&quot;1&quot;,&quot;cards_row_gap&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:35,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;cards_row_gap_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"posts.cards\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-posts-container elementor-posts elementor-posts--skin-cards elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-18776 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-ciekawostki category-robotyka\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czesc-sophia-2020-opowiedz-nam-o-sobie\/\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\"><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"150\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-okladka-v02-300x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-61661\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-okladka-v02-300x150.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-okladka-v02-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-okladka-v02-768x384.jpg 768w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-okladka-v02.jpg 1510w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t<div class=\"termsbagdes\">\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/ciekawostki\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #8f68be\">Ciekawostki<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/robotyka\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #febf4a\">Robotyka<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\t\t<div class=\"elementor-post__avatar\">\n\t\t\t<img data-del=\"avatar\" alt=\"Oskar Pacelt\" src='https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png' class='avatar pp-user-avatar avatar-128 photo ' height='128' width='128'\/>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czesc-sophia-2020-opowiedz-nam-o-sobie\/\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\tCze\u015b\u0107, Sophia 2020! Opowiedz nam o sobie!\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\n\t\t<a class=\"elementor-post__read-more\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czesc-sophia-2020-opowiedz-nam-o-sobie\/\" aria-label=\"Read more about Cze\u015b\u0107, Sophia 2020! Opowiedz nam o sobie!\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t<\/a>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<article class=\"elementor-post elementor-grid-item post-16802 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-ciekawostki category-robotyka tag-automatyka-i-robotyka tag-roboty\" role=\"listitem\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-post__card\">\n\t\t\t\t<a class=\"elementor-post__thumbnail__link\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/sophia-trafi-do-masowej-produkcji\/\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\"><div class=\"elementor-post__thumbnail\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"150\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-sophia-1-300x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium wp-image-61536\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-sophia-1-300x150.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-sophia-1-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-sophia-1-768x384.jpg 768w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-sophia-1.jpg 1510w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/div><\/a>\n\t\t<div class=\"termsbagdes\">\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/ciekawostki\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #8f68be\">Ciekawostki<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"post-bage-link\" href=\"\/blog\/category\/robotyka\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__badge\" style=\"background-color: #febf4a\">Robotyka<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\t\t<div class=\"elementor-post__avatar\">\n\t\t\t<img data-del=\"avatar\" alt=\"Oskar Pacelt\" src='https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png' class='avatar pp-user-avatar avatar-128 photo ' height='128' width='128'\/>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-post__text\">\n\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-post__title\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/sophia-trafi-do-masowej-produkcji\/\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\tSophia trafi do masowej produkcji\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\n\t\t<a class=\"elementor-post__read-more\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/sophia-trafi-do-masowej-produkcji\/\" aria-label=\"Read more about Sophia trafi do masowej produkcji\" tabindex=\"-1\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t<\/a>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3bd50f7 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"3bd50f7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-90bf1be elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"90bf1be\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Poza tym niespecjalnie chce si\u0119 komukolwiek \u017cartowa\u0107 z kraju, w kt\u00f3rym kobiety do 2018 roku nie mog\u0142y je\u017adzi\u0107 samodzielnie samochodem, od dwunastego roku \u017cycia musz\u0105 unika\u0107 miejsc ucz\u0119szczanych przez m\u0119\u017cczyzn, obowi\u0105zuje \u015bcis\u0142a segregacja wed\u0142ug p\u0142ci, a odbywaj\u0105ce wyroki wi\u0119\u017aniarki s\u0105 wykorzystywane seksualnie. Je\u017celi czeka nas bunt robot\u00f3w, to dobrze, \u017ce Sophia wesz\u0142a w kr\u0105g obywatelek Arabii Saudyjskiej. Je\u017celi bunt ma oznacza\u0107 nie rewolucyjne przej\u0119cie w\u0142adzy, a rebeli\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do spo\u0142ecznych zmian na rzecz r\u00f3wno\u015bci, to jeste\u015bmy za. Cho\u0107 raczej nie liczmy, \u017ce roboty za\u0142atwi\u0105 cokolwiek z takich spraw za nas, je\u017celi sami si\u0119 za siebie nie we\u017amiemy.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-83b74ff elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"83b74ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zapiszcie to gdzie\u015b, szybko, zanim zapomnimy<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e5dc32 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5e5dc32\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"394\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-zabojca-1.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27061\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-zabojca-1.jpg 700w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-zabojca-1-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Unifikacja to podstawa - prawo musi by\u0107 powszechne i traktowa\u0107 o wszystkich.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1bd00bd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1bd00bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Troch\u0119 ponudzimy, \u017ceby zaraz si\u0119 rozkr\u0119ci\u0107. Prawo jako zbi\u00f3r norm post\u0119powania mo\u017ce powstawa\u0107 w wielu formach i jest rezultatem r\u00f3\u017cnych fakt\u00f3w prawotw\u00f3rczych, czyli fakt\u00f3w tworz\u0105cych prawo. We\u017amy cztery fakty prawotw\u00f3rcze.<\/p><ol><li>Kszta\u0142towanie si\u0119 prawa zwyczajowego.<\/li><li>Stanowienie.<\/li><li>Umowa.<\/li><li>Precedens.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f47858 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4f47858\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Prawo zwyczajowe mo\u017cemy pomin\u0105\u0107 z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w &#8211; to proces d\u0142ugi, skomplikowany i oparty na przekonaniu, \u017ce jaki\u015b utarty zwyczaj przyj\u0105\u0142 si\u0119 i jest okej. Do\u015bwiadczenia z robotami, kt\u00f3re zdobywamy ju\u017c teraz, na pewno b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142yw na formu\u0142owanie praw dla sztucznej inteligencji, bez dw\u00f3ch zda\u0144. Temat jest jednak zbyt powa\u017cny, aby powierzy\u0107 go obiegowej opinii.<\/p><p>Nas raczej interesuje kwestia tego, czy prawo b\u0119dzie stanowione przez kompetentny organ, kt\u00f3ry b\u0119dzie &#8220;\u017c\u0105da\u0142&#8221; realizacji norm prawnych, czy te\u017c b\u0119dzie wynikiem umowy z my\u015bl\u0105cymi robotami. Czy roboty b\u0119d\u0105 w tworzeniu prawa partnerem i podmiotem, czy tylko podmiotem bezwolnym? Nie jeste\u015bmy specjalistami w prawniczej terminologii, ale sp\u00f3jrzmy na to tak, \u017ceby ka\u017cdy wiedzia\u0142, o co chodzi &#8211; czy organ tworz\u0105cy prawo zapyta w og\u00f3le roboty o zdanie, albo czy odb\u0119d\u0105 si\u0119 rozmowy przy okr\u0105g\u0142ym stole?\u00a0W odr\u00f3\u017cnieniu od akt\u00f3w stanowienia taka\u00a0umowa spo\u0142eczna<b>\u00a0<\/b>jako fakt prawotw\u00f3rczy jest czynno\u015bci\u0105 co najmniej dwustronn\u0105, wi\u0119c podmioty zawieraj\u0105ce umow\u0119 nazywa si\u0119 tu stronami. Strony uczestnicz\u0105ce w umowie ustalaj\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce je normy generalne i abstrakcyjne. Tw\u00f3rca norm staje si\u0119 te\u017c ich adresatem.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29b198d elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"29b198d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"394\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-zabojca.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27056\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-zabojca.jpg 700w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/robot-zabojca-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Z uczenia maszynowego powstaje robot-terminator zabijaj\u0105cy karaluchy. Co z reszt\u0105 robot\u00f3w, wobec kt\u00f3rych te\u017c b\u0119dzie trzeba zastosowa\u0107 precedens? Oczyma wyobra\u017ani widzimy ju\u017c 10000 stron ustawy. \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Financial Times, \u00a9 Lucas Varela<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c655349 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c655349\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-size: 1rem;\">A mo\u017ce precedens? Do\u015b\u0107 niebezpieczna sprawa, je\u017celi rozw\u00f3j AI b\u0119dzie tylko przy\u015bpiesza\u0142. Trudno sobie to wyobrazi\u0107 zw\u0142aszcza w wizjach tych, kt\u00f3rzy wychowali si\u0119 i funkcjonuj\u0105 w systemie prawa kontynentalnego, gdzie prawdziwego precedensu szuka\u0107 ze \u015bwiec\u0105.\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 1rem;\">Precedens to wydarzenie stanowi\u0105ce punkt odniesienia i usprawiedliwienia dla podobnych, p\u00f3\u017aniejszych wydarze\u0144 oraz w kontek\u015bcie prawniczym orzeczenie s\u0105du, kt\u00f3re ma moc wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 w odniesieniu do p\u00f3\u017aniejszych orzecze\u0144 w podobnych sprawach. Precedens z za\u0142o\u017cenia skupia si\u0119 na tym, co wydarzy\u0142o si\u0119 wcze\u015bniej, wi\u0119c jaki\u015b\u00a0akt z udzia\u0142em robota, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce wcze\u015bniej, b\u0119dzie w tym wypadku kluczowy dla tworzenia prawa. Jak to b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o w sprawach karnych &#8211; to ju\u017c w og\u00f3le czarna magia. Mo\u017ce dotyczy\u0107 spadku i nieszcz\u0119\u015bliwego wypadku, ale tak\u017ce kradzie\u017cy albo morderstwa.\u00a0<\/span><\/p><p>Po rekomendacje odsy\u0142amy tutaj <i>&#8211; <\/i>to<b>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.europarl.europa.eu\/doceo\/document\/A-8-2017-0005_PL.html\" data-wpel-link=\"external\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow external noopener noreferrer\">zalecenia dla Komisji Prawnej UE w sprawie przepis\u00f3w prawa cywilnego dotycz\u0105cych robotyki<\/a><\/b>. We wprowadzeniu oficjalnego dokumentu wsp\u00f3lnotowego pojawiaj\u0105 si\u0119 <i>Frankenstein <\/i>Mary Shelley, Karel Capek, prawa Asimova! Czy kto\u015b tu jeszcze ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce temat jest powa\u017cny?\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a354d30 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a354d30\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Co na to Scientific American?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8a43e33 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8a43e33\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>W r\u0119ce wpad\u0142 nam ciekawy artyku\u0142 zaczerpni\u0119ty z portalu The Conversation. Otwiera go teza, \u017ce zamiast praw ograniczaj\u0105cych zachowanie robot\u00f3w, powinny one mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru najlepszego rozwi\u0105zania dla danego scenariusza. Autor prezentuje p\u00f3j\u015bcie krok dalej w krytyce praw robotyki Asimova. Wed\u0142ug niego opowiadania autora s\u0105 dekonstrukcj\u0105 jego w\u0142asnych praw pokazuj\u0105c\u0105, jak wielokrotnie zawodz\u0105 one w r\u00f3\u017cnych sytuacjach. Taka autokrytyka. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pr\u00f3b opracowania nowych wytycznych opiera si\u0119 na zasadzie, aby stworzy\u0107 bezpieczne, zgodne z przepisami i wytrzyma\u0142e roboty. Jednak praktyka \u017cycia pokazuje najlepiej, gdzie to wszystko mo\u017ce si\u0119 wywr\u00f3ci\u0107 na plecy.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-773a817 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"773a817\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"350\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-1.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27045\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-1.jpg 800w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-1-300x131.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-1-768x336.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">To trudne ju\u017c w przypadku ludzi, a roboty maj\u0105 przecie\u017c \u017cy\u0107 obok ludzi.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117a93c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"117a93c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Jednym z problem\u00f3w zwi\u0105zanych z jednoznacznie sformu\u0142owanymi wytycznymi dla robot\u00f3w jest konieczno\u015b\u0107 prze\u0142o\u017cenia ich na format, z kt\u00f3rym roboty mog\u0105 pracowa\u0107. Co\u015b jak powszechny system etyczny i behawioralny. Powszechny, ale niekoniecznie uog\u00f3lniony, bo to nie to samo! Zrozumienie pe\u0142nego zakresu ludzkiego j\u0119zyka i reprezentowanego przez niego do\u015bwiadczenia jest dla robota bardzo trudnym zadaniem. Cele behawioralne, takie jak zapobieganie krzywdzie ludzi lub ochrona istnienia robota, mog\u0105 oznacza\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy w r\u00f3\u017cnych kontekstach. Trzymanie si\u0119 regu\u0142 mo\u017ce doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce robot nie b\u0119dzie w stanie dzia\u0142a\u0107 tak, jak chcieliby tego jego tw\u00f3rcy, i nie m\u00f3wimy tu o spadaniu ze schod\u00f3w albo wyr\u017cni\u0119ciu czo\u0142em w p\u00f3\u0142k\u0119. \u015acis\u0142e regu\u0142y s\u0105 dobre, gdy wysy\u0142amy je\u017cd\u017c\u0105cego robota na tor, a nie na wiecz\u00f3r w restauracji.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ad8cda6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ad8cda6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zastosowanie og\u00f3lnych zasad zamiast predefiniowanych, konkretnych regu\u0142 zachowania pozwoli\u0142oby robotowi na uwzgl\u0119dnienie kontekstu i ocen\u0119 scenariuszy, kt\u00f3rych nikt wcze\u015bniej nie przewidzia\u0142. Na przyk\u0142ad, zamiast zawsze przestrzega\u0107 zasady &#8220;nie popychaj ludzi&#8221;, robot generalnie unika\u0142by popychania ich, ale mimo to by\u0142by w stanie zepchn\u0105\u0107 ich z drogi spadaj\u0105cego obiektu. Cz\u0142owiek nadal m\u00f3g\u0142by ucierpie\u0107, ale w mniejszym stopniu, ni\u017c gdyby robot go nie popchn\u0105\u0142. I co? I k\u00f3\u0142ko &#8211; zatoczyli\u015bmy kr\u0105g do pocz\u0105tku artyku\u0142u, czyli tematu \u015bwiadomo\u015bci. Bo to o ni\u0105 w\u0142a\u015bnie wszystko si\u0119 tu opiera.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6869307 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6869307\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Scena gotowa, publiczno\u015b\u0107 czeka, aktor\u00f3w brak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-19f17ff elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"19f17ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Jak stworzy\u0107 co\u015b nowego? Albo lepiej: nowe \u017cycie? Na razie sposoby s\u0105 dwa &#8211; pocz\u0105\u0107 dziecko albo wyhodowa\u0107 ple\u015b\u0144 na kanapce zostawionej na wakacje w plecaku. Podsumujmy ju\u017c to czcze gadanie, kt\u00f3re jednych niezdrowo podnieca, innych mierzi i wkurza, a jeszcze innych przyprawia o &#8220;bezpodstawne przekminianie&#8221;. Ca\u0142e to przebieranie nogami, aby\u015bmy mogli wreszcie przekona\u0107 si\u0119 o wszystkim jako spo\u0142ecze\u0144stwo w praktyce, musi mie\u0107 swoje blaski i cienie.<\/p><p>Prawo nie dzia\u0142a wstecz. O tym m\u00f3wili ju\u017c staro\u017cytni. Nie dzia\u0142a te\u017c w prz\u00f3d. Tak jak do &#8220;dura lex, sed lex&#8221; stworzyli\u015bmy &#8220;stulta lex, sed lex&#8221;, tak i do maksymy &#8220;lex retro non agit&#8221; mo\u017cemy do\u0142\u0105czy\u0107 &#8220;lex ex ante non agit&#8221;. Znawcy \u0142aciny z pewno\u015bci\u0105 wybacz\u0105 nam tutaj ewentualne potkni\u0119cia. Tworzenie podwalin teoretycznych mo\u017ce mie\u0107 jednak swoje dobre strony, nawet je\u017celi ostatecznie oka\u017c\u0105 si\u0119 spud\u0142owane. Wymy\u015blanie praw robot\u00f3w to naszym zdaniem:<\/p><p>1. <b>Okazja do zabawy.<\/b> Czerpanie przyjemno\u015bci z teoretyzowania i &#8220;wr\u00f3\u017cenia z fus\u00f3w&#8221; o tym, co nie jest, ale kiedy\u015b by\u0107 mo\u017ce.<\/p><p>2. <b>\u015awiadomo\u015b\u0107 rozwoju technologii.<\/b>\u00a0Skoro technologia AI rozwija si\u0119 tak szybko, to w ko\u0144cu prawa b\u0119d\u0105 potrzebne.\u00a0<\/p><p>3. <b>Przygotowania &#8220;na za\u015b&#8221;. <\/b>Tworzymy etyczne podstawy do czego\u015b, co dopiero powstanie w praktyce.\u00a0<\/p><p>4. <b>Wyraz troski albo l\u0119ku<\/b>. Im szybciej, tym lepiej. Je\u015bli przyjd\u0105 czarne scenariusze, to lepiej przypilnowa\u0107 sprawy teraz<span style=\"font-size: 1rem;\">.\u00a0<\/span><\/p><p>W trakcie pisania artyku\u0142u przysz\u0142o nam do g\u0142owy pytanie: kto odpowiada za wypadek w przypadku autonomicznego samochodu, siedz\u0105cy w \u015brodku kierowca (eee, <i>pasa\u017cer<\/i>?) czy producent pojazdu? Kilka stukni\u0119\u0107 w klawiatur\u0119, rzut okiem na wyniki Google i prosz\u0119, jest<b> <a href=\"https:\/\/bezprawnik.pl\/tesla-autopilot-odpowiedzialnosc\/\" data-wpel-link=\"external\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow external noopener noreferrer\">mowa o wypadku \u015bmiertelnym<\/a><\/b>.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ea6ce2f elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"ea6ce2f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"350\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-2.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-27046\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-2.jpg 800w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-2-300x131.jpg 300w, https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/kreatywnosc-2-768x336.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Gwiazda wieczoru: sztuczna inteligencja. Zapraszamy, ale jeszcze zamkni\u0119te.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4484676 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4484676\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a557067\" data-id=\"a557067\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d082a46 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d082a46\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><b>Czy wielka premiera AI oka\u017ce si\u0119 pi\u0119knym musicalem harmonijnej gry cz\u0142owieka i robota, czy raczej horror oper\u0105? Na to pr\u00f3bowali\u015bmy odpowiedzie\u0107 ju\u017c kilka razy, a ka\u017cdy i tak tworzy sobie odpowied\u017a sam. Lepsze pytanie brzmi: kto b\u0119dzie odpowiada\u0142 za reflektor w momencie, gdy robot-o\u015bwietleniowiec zrzuci je na lo\u017c\u0119 VIP\u00f3w? Poza tym, gdyby\u015bcie si\u0119 jeszcze nie zorientowali, niniejszy artyku\u0142 dotyczy formu\u0142owania w\u0142a\u015bciwie dowolnych teorii i predykcji na temat technologii.<\/b><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 &#8211; troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":62256,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136,23],"tags":[],"class_list":["post-26994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-robotyka"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 - troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/sophia-trafi-do-masowej-produkcji\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 - troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-08-12T06:40:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-24T08:03:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Oskar Pacelt\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Oskar Pacelt\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Oskar Pacelt\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11\"},\"headline\":\"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens\",\"datePublished\":\"2021-08-12T06:40:03+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-24T08:03:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/\"},\"wordCount\":3192,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg\",\"articleSection\":[\"Ciekawostki\",\"Robotyka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/\",\"name\":\"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg\",\"datePublished\":\"2021-08-12T06:40:03+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-24T08:03:12+00:00\",\"description\":\"Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 - troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Robotyka, prawo i&nbsp;filozofia. Co&nbsp;jeden, to&nbsp;m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i&nbsp;o&nbsp;tym, czy&nbsp;tworzenie praw robot\u00f3w ma&nbsp;spo\u0142eczny sens\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11\",\"name\":\"Oskar Pacelt\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/Oskar-Pacelt-150x150.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/Oskar-Pacelt-150x150.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/09\\\/Oskar-Pacelt-150x150.png\",\"caption\":\"Oskar Pacelt\"},\"description\":\"Fan dobrej literatury i muzyki. Wierzy, \u017ce udany tekst jest jak list wys\u0142any w przysz\u0142o\u015b\u0107. W \u017cyciu najbardziej interesuje go prawda, pozosta\u0142ych zainteresowa\u0144 zliczy\u0107 nie spos\u00f3b. Kocha p\u0142ywa\u0107.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/author\\\/oskar\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens - Botland","description":"Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 - troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/sophia-trafi-do-masowej-produkcji\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens - Botland","og_description":"Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 - troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.","og_url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2021-08-12T06:40:03+00:00","article_modified_time":"2023-05-24T08:03:12+00:00","og_image":[{"width":1510,"height":755,"url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Oskar Pacelt","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Oskar Pacelt","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/"},"author":{"name":"Oskar Pacelt","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#\/schema\/person\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11"},"headline":"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens","datePublished":"2021-08-12T06:40:03+00:00","dateModified":"2023-05-24T08:03:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/"},"wordCount":3192,"publisher":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg","articleSection":["Ciekawostki","Robotyka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/","name":"Robotyka, prawo i filozofia. Co jeden, to m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i o tym, czy tworzenie praw robot\u00f3w ma spo\u0142eczny sens - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg","datePublished":"2021-08-12T06:40:03+00:00","dateModified":"2023-05-24T08:03:12+00:00","description":"Dzi\u015b b\u0119dzie p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 - troch\u0119 na \u017carty i troch\u0119 na powa\u017cnie. Zanurzymy si\u0119 stopniowo od humoru a\u017c po kwestie powa\u017cniejsze spo\u0142ecznie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#primaryimage","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-prawa-robotow-cz2.jpg","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/robotyka-prawo-i-filozofia-co-jeden-to-madrzejszy-prawa-davida-langforda\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Robotyka, prawo i&nbsp;filozofia. Co&nbsp;jeden, to&nbsp;m\u0105drzejszy. Prawa Davida Langforda i&nbsp;o&nbsp;tym, czy&nbsp;tworzenie praw robot\u00f3w ma&nbsp;spo\u0142eczny sens"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/#\/schema\/person\/54e9a88fc0d20263f2d6e9b2f4eace11","name":"Oskar Pacelt","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Oskar-Pacelt-150x150.png","caption":"Oskar Pacelt"},"description":"Fan dobrej literatury i muzyki. Wierzy, \u017ce udany tekst jest jak list wys\u0142any w przysz\u0142o\u015b\u0107. W \u017cyciu najbardziej interesuje go prawda, pozosta\u0142ych zainteresowa\u0144 zliczy\u0107 nie spos\u00f3b. Kocha p\u0142ywa\u0107.","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/author\/oskar\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26994\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}