{"id":2487,"date":"2019-12-23T12:30:34","date_gmt":"2019-12-23T11:30:34","guid":{"rendered":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?p=2487"},"modified":"2023-05-24T09:50:32","modified_gmt":"2023-05-24T07:50:32","slug":"nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/","title":{"rendered":"NASA – Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 11<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n

Program Artemida (Project Artemis) to realizowany obecnie przez NASA program planowanych za\u0142ogowych lot\u00f3w kosmicznych. G\u0142\u00f3wnym realizatorem projektu jest Ameryka\u0144ska Agencja Kosmiczna (NASA), cho\u0107 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z ni\u0105 liczni partnerzy mi\u0119dzynarodowi – Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), Kanadyjska Agencja Kosmiczna (CSA) czy Japo\u0144ska Agencja Eksploracji Kosmosu (JAXA). W projekcie bior\u0105 udzia\u0142 tak\u017ce liczne sp\u00f3\u0142ki prywatne i podwykonawcy, kt\u00f3rym zlecono prace nad wieloma kluczowymi dla misji elementami i systemami. Celem Misji Artemida jest wys\u0142anie astronaut\u00f3w na Ksi\u0119\u017cyc (i z powrotem) do 2024 roku. Opis misji dost\u0119pny na stronach NASA podkre\u015bla, \u017ce w za\u0142odze ma znale\u017a\u0107 si\u0119 pierwsza kobieta, kt\u00f3ra\u00a0 stanie na Srebrnym Globie.\u00a0<\/p>\n

\"\"<\/p>\n\n\n\n

NASA planuje l\u0105dowanie w okolicy bieguna po\u0142udniowego Ksi\u0119\u017cyca. Ma ono mie\u0107 miejsce ju\u017c w 2024 roku. NASA postrzega Misj\u0119 Artemida jako kolejny krok w kierunku osi\u0105gni\u0119cia d\u0142ugoterminowego celu, jakim jest ustanowienie trwa\u0142ej obecno\u015bci cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cycu. Ma ona po\u0142o\u017cy\u0107 podwaliny pod eksploracj\u0119 kosmosu – w dalszej perspektywie firmy prywatne maj\u0105 si\u0119 samodzielnie zaanga\u017cowa\u0107 w budow\u0119 gospodarki ksi\u0119\u017cycowej i ostatecznie wys\u0142anie ludzi na Marsa i, by\u0107 mo\u017ce, stworzenie tam sta\u0142ej bazy, kt\u00f3ra mo\u017ce powsta\u0107 w kooperacji publiczno-prywatnej.<\/p>\n\n\n\n

Kampania Ksi\u0119\u017cycowa uzyska\u0142a rz\u0105dowe pozwolenie na start w 2017 roku w ramach dyrektywy Space Policy Directive 1 (Dyrektywa Polityki Kosmicznej numer 1). NASA ma osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017cony cel, wykorzystuj\u0105c r\u00f3\u017cne trwaj\u0105ce programy statk\u00f3w kosmicznych, takie jak Orion, Lunar Gateway czy Commercial Lunar Payload Services. Systemy te maj\u0105 by\u0107 uzupe\u0142nione za\u0142ogowym l\u0105downikiem. Space Launch System b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 jako podstawowy pojazd startowy dla statku Orion. Inne, komercyjne pojazdy, maj\u0105 by\u0107 wykorzystane dla innych element\u00f3w kampanii ksi\u0119\u017cycowej.<\/p>\n\n\n\n

NASA zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 o dodatkowe 1,6 miliarda dolar\u00f3w do rz\u0105du Stan\u00f3w Zjednoczonych na rok bud\u017cetowy 2020. Aby Kongres zatwierdzi\u0142 przyznanie dodatkowych \u015brodk\u00f3w agencji kosmicznej, konieczne jest przed\u0142o\u017cenie przez NASA pi\u0119cioletniego planu bud\u017cetowego przed Senack\u0105 Komisj\u0105 Bud\u017cetow\u0105. Ocena i zatwierdzenie tego planu przez Kongres b\u0119d\u0105 mie\u0107 kluczowy wp\u0142yw na przyznanie wnioskowanych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Plany misji<\/h2>\n

\"\"<\/p>\n\n\n\n

Harmonogram misji NASA na Ksi\u0119\u017cyc zosta\u0142 przesuni\u0119ty o kilka lat, do 2024 r. Aby usprawni\u0107 prac\u0119 nad rozwojem misji, NASA si\u0119gn\u0119\u0142o po nowe rozwi\u0105zania w zakresie wsp\u00f3\u0142pracy z doskonale znanymi ju\u017c sobie firmami. Wydaje si\u0119, \u017ce partnerstwo publiczno-prywatne jest kluczowe dla powodzenia napi\u0119tego planu misji. NASA pracowa\u0142a ju\u017c z wieloma z firm, kt\u00f3re wybrano do realizacji tej misji. Je\u015bli NASA da rad\u0119 zrealizowa\u0107 sw\u00f3j projekt i zd\u0105\u017cy dolecie\u0107 na Ksi\u0119\u017cyc na czas, b\u0119dzie \u015bwiatowym liderem w partnerstwach publiczno-prywatnych, tak jak od dziesi\u0119cioleci jest \u015bwiatowym liderem w eksploracji kosmosu.<\/p>\n\n\n\n

Zewn\u0119trzni wykonawcy<\/h2>\n\n\n\n

NASA wybra\u0142a 11 ameryka\u0144skich firm maj\u0105cych pom\u00f3c agencji w budowie l\u0105downik\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 przenosi\u0107 ludzi na powierzchni\u0119 Ksi\u0119\u017cyca. Przeprowadz\u0105 one badania i prace nad prototypowymi l\u0105downikami w nadchodz\u0105cych latach. Wszystko to jest cz\u0119\u015bci\u0105 Misji Artemidy NASA, kt\u00f3ra ma pozwoli\u0107 na umieszczenie cz\u0142owieka na powierzchni Srebrnego Globu w 2024 roku. Oto niekt\u00f3re z zaanga\u017cowanych firm:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Aerojet Rocketdyne,<\/li>\n
  • Boeing,<\/li>\n
  • Blue Origin,<\/li>\n
  • Lockheed Martin,<\/li>\n
  • Northrop Grumman,<\/li>\n
  • Sierra Nevada,<\/li>\n
  • SpaceX.

    <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Aby pom\u00f3c tym 11 firmom w rozpocz\u0119ciu pracy, NASA stosuje tak zwane niezdefiniowane dzia\u0142ania kontraktowe. Pozwala to firmom rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119 ju\u017c w trakcie negocjacji umowy. Z tego powodu NASA nie ma pe\u0142nej kontroli nad ostatecznym kszta\u0142tem poszczeg\u00f3lnych subsystem\u00f3w. To rezultat pr\u00f3by dyktowania przez polityk\u00f3w harmonogramu tej z\u0142o\u017conej misji.<\/p>\n\n\n\n

    Greg Chavers, kierownik ds. Formu\u0142owania systemu l\u0105dowania cz\u0142owieka w NASA Marshall Space Flight Center w Huntsville w Alabamie, t\u0142umaczy\u0142 to jasno na konferencji prasowej: \u201cPodejmujemy wa\u017cne kroki, aby jak najszybciej rozpocz\u0105\u0107 rozw\u00f3j, w tym wykorzystujemy tzw. opcj\u0119 NextSTEP, kt\u00f3ra pozwala naszym partnerom rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119, gdy jeste\u015bmy w trakcie negocjacji\u201d powiedzia\u0142 Chavers. \u201cCh\u0119tnie zbieramy opinie bran\u017cy na temat naszych wymaga\u0144 dotycz\u0105cych systemu l\u0105downika, a niesprecyzowana \u015bci\u015ble umowa pomo\u017ce nam to zrobi\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    Firmy te nie s\u0105 jednak obce NASA, wi\u0119c wydaje si\u0119, \u017ce zawieranie um\u00f3w z nimi przy zachowaniu pewnej elastyczno\u015bci nie jest posuni\u0119ciem ryzykownym. Agencja nakre\u015bli\u0142a pewien og\u00f3lny cel i pozostawi\u0142a projekt samym firmom, przynajmniej na pocz\u0105tku. \u201cWiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w pozostawiamy naszym partnerom handlowym\u201d dodaje Chavers. \u201cTo nowe podej\u015bcie nie okre\u015bla konkretnie projektu ani liczby element\u00f3w systemu l\u0105dowania\u201d. NASA potrzebuje systemu, aby wyprowadzi\u0107 astronaut\u00f3w na powierzchni\u0119 i bezpiecznie sprowadzi\u0107 ich do domu, ale pozosta\u0142e szczeg\u00f3\u0142y s\u0105 po stronie firm partnerskich.\u201d<\/p>\n\n\n\n

    W kwietniu 2019 roku NASA wys\u0142a\u0142a do swoich partner\u00f3w wst\u0119pne zaproszenia. Pierwszym etapem, rozpocz\u0119tym 8 kwietnia, by\u0142o zasygnalizowanie przez NASA zamiaru pozyskania propozycji od firm gotowych zaprojektowa\u0107 element wznoszenia L\u0105downika Ksi\u0119\u017cycowego. P\u00f3\u017aniej, 26 kwietnia, agencja rozszerzy\u0142a swoje wst\u0119pne zam\u00f3wienie o wiele innych element\u00f3w zintegrowanego l\u0105downika, w tym o modu\u0142 wznoszenia, l\u0105dowania i pojazd transferowy. Tak zwane \u201cnieokre\u015blone dzia\u0142ania kontraktowe\u201d, czyli oddanie ogromnej wolno\u015bci projektowej firmom, maj\u0105 pom\u00f3c wkroczy\u0107 w ambitny harmonogram dla Misji Artemida. Przy tym NASA wci\u0105\u017c potrzebuje stworzy\u0107 system startowy – Space Launch System (SLS) – oraz kapsu\u0142\u0119 Orion, aby Artemida mog\u0142a osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j cel 2024 roku.<\/p>\n\n\n\n

    Planowane do wykorzystania pojazdy<\/h1>\n

    \"\"<\/p>\n\n\n\n

    Aby l\u0105dowanie ludzi na Srebrnym Globie by\u0142o mo\u017cliwe, Misja Artemida potrzebowa\u0107 b\u0119dzie wielu komponent\u00f3w. NASA stworzy\u0142a wieloetapowy projekt lotu, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0107 b\u0119dzie m.in. tymczasowy post\u00f3j na stacji kosmicznej na orbicie Ksi\u0119\u017cyca. Stacja ta pocz\u0105tkowo b\u0119dzie sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z minimalnej liczby modu\u0142\u00f3w potrzebnych do transferu astronaut\u00f3w do kapsu\u0142y l\u0105downika.<\/p>\n\n\n\n

    Space Launch System<\/h2>\n\n\n\n

    Space Launch System (SLS) jest ameryka\u0144skim supersi\u0119\u017cnym pojazdem no\u015bnym rozwijanym od 2019 roku. Ma by\u0107 podstawowym pojazdem kosmicznym wykorzystywanym do realizacji plan\u00f3w eksploracji dalszej cz\u0119\u015bci kosmosu przez NASA, w tym Misji Artemida i jej ewentualnej kontynuacji w postaci misji za\u0142ogowej na Marsa. SLS zast\u0119puje poprzedni pojazd startowy – Ares V – z 2005 roku, cho\u0107 wsp\u00f3\u0142dzieli z nim wiele technologii i system\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    SLS rozwija\u0107 si\u0119 b\u0119dzie wraz z Misj\u0105 Artemida. Pocz\u0105tkowy blok pierwszy SLS ma by\u0107 zdolny do podniesienia \u0142adunku 95 ton na nisk\u0105 orbit\u0119 ziemsk\u0105 (LEO) – wyniesie on pojazdy w ramach misji Artemis 1 i Artemis 2. Blok 1B ma by\u0107 kolejnym stopniem rakiety, kt\u00f3ry wykorzystany zostanie do wyniesienia Artemis 3 i wykorzystany w ramach misji Artemis 4-8. Blok 2 ma by\u0107 zastosowany w celu zast\u0105pienia rakiet wspomagaj\u0105cych. Ca\u0142y ten system ma by\u0107 zdolny do wyniesienia do 150 ton na LEO.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    Orion<\/h2>\n\n\n\n

    Wielozadaniowy za\u0142ogowy statek Orion to powstaj\u0105ca w partnerstwie Ameryka\u0144sko-Europejskim konstrukcja przeznaczona do podr\u00f3\u017cy do czterech astronaut\u00f3w do cel\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na i poza orbit\u0105 ziemsk\u0105 (LEO). Obecnie pojazd ca\u0142y czas znajduje si\u0119 na etapie projektowania, g\u0142\u00f3wnie przez NASA i ESA (stan na pa\u017adziernik 2019). Przewiduje si\u0119, \u017ce jego pierwsz\u0105 misj\u0105 b\u0119dzie start wraz z systemem SLS w misji Artemis 1 zaplanowanej na nie wcze\u015bniej ni\u017c listopad 2020 roku. Kolejn\u0105 misj\u0105 Oriona i SLS ma by\u0107 Artemis 2 – pierwsze za\u0142ogowe wykorzystanie obu pojazd\u00f3w, kt\u00f3re przewiduje si\u0119 na czwarty kwarta\u0142 2022 roku. Artemis 3 ma by\u0107 pierwsz\u0105 misj\u0105, w ramach kt\u00f3rej pojazd pozwoli dolecie\u0107 do Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n\n\n\n

    Orion wykorzystuje t\u0119 sam\u0105 podstawow\u0105 konfiguracj\u0119, co modu\u0142 dowodzenia i obs\u0142ugi z misji Apollo, kt\u00f3ry jako pierwszy zabra\u0142 astronaut\u00f3w na Ksi\u0119\u017cyc. Orion ma jednak mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 \u015brednic\u0119, zaktualizowany system ochrony termicznej i szereg innych nowoczesnych technologii. Pojazd zaplanowano do d\u0142ugoterminowych misji – maksymalnie do 21 dni aktywnej misji oraz do sze\u015bciu miesi\u0119cy okresu spoczynku. W okresie spoczynku system podtrzymywania \u017cycia za\u0142ogi mia\u0142by by\u0107 wspierany przez inny, zewn\u0119trzny modu\u0142, na przyk\u0142ad Deep Space Habitat, kt\u00f3ry jest proponowanym elementem supersi\u0119\u017cnych statk\u00f3w kosmicznych.<\/p>\n\n\n\n

    Statek kosmiczny Orion ma sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych komponent\u00f3w: modu\u0142u za\u0142ogowego, europejskiego modu\u0142u serwisowego, modu\u0142u ratunkowego i \u0142\u0105cznika s\u0142u\u017c\u0105cego do cumowania pojazdu np. na stacji kosmicznej. Modu\u0142 dla za\u0142ogi Oriona jest wi\u0119kszy ni\u017c modu\u0142 Apollo i mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 do sze\u015bciu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. Jest wielorazowy, co oznacza, \u017ce po zako\u0144czeniu misji kapsu\u0142a b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 odzyskana i ponownie wykorzystana (to jedyna cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3ra po misji wraca na Ziemi\u0119). Modu\u0142 za\u0142ogi zapewnia za\u0142odze siedlisko, miejsce do magazynowania materia\u0142\u00f3w i instrument\u00f3w badawczych, a tak\u017ce zawiera port dokowania, Kapsu\u0142a ma oko\u0142o 5 metr\u00f3w \u015brednicy i 3,3 metra d\u0142ugo\u015bci. Ma wa\u017cy\u0107 8,5 tony. Za jej produkcj\u0119 odpowiada Lockheed Martin Corporation. Do os\u0142oni\u0119cia kapsu\u0142y przed ciep\u0142em podczas powracania na powierzchni\u0119 Ziemi wykorzystana zostanie os\u0142ona ablacyjna Avcoat, kt\u00f3ra pod wp\u0142ywem ciep\u0142a ulega ablacji, by skuteczniej odbiera\u0107 i rozprasza\u0107 ciep\u0142a. Avcoat sk\u0142ada si\u0119 z w\u0142\u00f3kien krzemionkowych z \u017cywic\u0105 w strukturze plastra miodu wykonanej z w\u0142\u00f3kna szklanego i \u017cywicy fenolowej. By\u0142 wcze\u015bniej u\u017cywany w misjach Apollo i na orbiterze promu kosmicznego w pierwszych fazach jego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n

    Modu\u0142 zbudowany zostanie ze stopu aluminiowo-litowego. Spadochrony wielokrotnego u\u017cytku b\u0119d\u0105 oparte na tych wykorzystanych w statku kosmicznym Apollo i uszyte z trudnopalnej tkaniny Nomex. Modu\u0142 za\u0142ogowy wyposa\u017cony b\u0119dzie w kokpit z cyfrowym sterowaniem wzorowany na tym z Boeinga 787. Zaawansowana awionika umo\u017cliwi automatyczne dokowanie takie jak w statkach transportowych wykorzystywanych do dostarczania towar\u00f3w do Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej. W module za\u0142ogowym znajdzie si\u0119 te\u017c miejsce dla zaawansowanej toalety z nowoczesnym systemem odzyskiwania wody i ulepszonym systemem oczyszczania. Wn\u0119trze kapsu\u0142y wype\u0142nione ma by\u0107 mieszank\u0105 tlenu i azotu o ci\u015bnieniu 101,3 kPa (jak ci\u015bnienie powietrza na poziomie morza) lub ci\u015bnieniem z zakresu 55,2 – 70,3 kPa.<\/p>\n\n\n\n

    Europejski modu\u0142 serwisowy nap\u0119dza i zasila statek kosmiczny, a tak\u017ce magazynuje tlen i wod\u0119 dla astronaut\u00f3w. Obs\u0142uguje modu\u0142 za\u0142ogi od uruchomienia Oriona do separacji przed ponownym wej\u015bciem w atmosfer\u0119 ziemsk\u0105. Zapewnia zdolno\u015b\u0107 nap\u0119du do zmiany orbity i kontroli po\u0142o\u017cenia w przestrzeni kosmicznej. Modu\u0142 wyposa\u017cono w silnik g\u0142\u00f3wny o ci\u0105gu 26,6 kN i silnik pomocniczy o ci\u0105gu 3,92 kN. Do manewrowania s\u0142u\u017cy system stworzony przez Airbusa sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z sze\u015bciu grup po cztery silniki o \u0142\u0105cznym ci\u0105gu 22,43 kN. Na pok\u0142ad zatankowa\u0107 mo\u017cna do 9000 kg paliwa w czterech zasobnikach po 2000 litr\u00f3w. Pojazd wykorzystuje tlenki azotu (dwa zbiorniki) i monometylohydrazyn\u0119 (pozosta\u0142e dwa zasobniki).<\/p>\n\n\n\n

    Modu\u0142 dostarcza wod\u0119, tlen i azot potrzebne do \u017cycia w module za\u0142ogowym. Na pok\u0142adzie zgromadzone mo\u017ce by\u0107 do 90 kg tlenu (trzy zbiorniki), 30 kg azotu (jeden zbiornik) i 240 kg wody (cztery zbiorniki). Europejski Modu\u0142 Serwisowy odpowiedzialny jest tak\u017ce za zasilanie pozosta\u0142ych modu\u0142\u00f3w. Dostarcza on 11,2 kW pr\u0105du elektrycznego z czterech zespo\u0142\u00f3w paneli fotowoltaicznych (4×7,4 m). Modu\u0142\u00a0 ten mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c transportowa\u0107 \u0142adunki bezci\u015bnieniowe i \u0142adunki naukowe o \u0142\u0105cznej masie 380 kg i obj\u0119to\u015bci nieprzekraczaj\u0105cej 0,57 m2<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

    Aby Orion m\u00f3g\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z innymi pojazdami, zostanie wyposa\u017cony w standardowy system dokowania NASA. Tzw. NASA Docking System (NDS) to mechanizm dokowania i cumowania statku kosmicznego opracowany dla ameryka\u0144skich statk\u00f3w kosmicznych przez Boeinga. NDS to implementacja mi\u0119dzynarodowego standardowego systemu dokowania (IDSS). Z kolei IDSS to pr\u00f3ba stworzenia mi\u0119dzynarodowego systemu dokowania opracowana przez Wielostronn\u0105 Rad\u0119 Koordynacyjn\u0105 Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej (MCB).<\/p>\n\n\n\n

    Pojazd Orion b\u0119dzie wyposa\u017cony w system ratunkowy – Launch Escape System (LES) – wraz z ekranem ochronnym wykonanym z w\u0142\u00f3kna szklanego, aby chroni\u0107 modu\u0142 za\u0142ogowy przed napr\u0119\u017ceniami aerodynamicznymi i uderzeniami podczas pierwszych 2,5 minut startu. Dzi\u0119ki tego rodzaju systemom i dodatkom Orion ma by\u0107 10 razy bezpieczniejszy podczas startu i l\u0105dowania w por\u00f3wnaniu do prom\u00f3w kosmicznych.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    NASA uruchamia lini\u0119 produkcyjn\u0105 statk\u00f3w kosmicznych Orion (OPOC), aby wspiera\u0107 a\u017c 12 misji Artemidy, w tym t\u0119, kt\u00f3ra zabierze na Ksi\u0119\u017cyc pierwsz\u0105 kobiet\u0119 i nast\u0119pnego m\u0119\u017cczyzn\u0119\u00a0 w 2024 roku. Kontrakt na produkcj\u0119 i eksploatacj\u0119 pojazd\u00f3w OPOC uzyska\u0142 Lockheed Martin z Littleton w stanie Kolorado. Projekt pojazd\u00f3w programu Orion ma koncentrowa\u0107 si\u0119 na mo\u017cliwo\u015bci ponownego u\u017cycia pojazdu, co ma pom\u00f3c w budowaniu trwa\u0142ej obecno\u015bci ludzi na powierzchni Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n\n\n\n

    \u201cTo wielki dzie\u0144 dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn w Johnson Space Center. S\u0105 oni kluczowi dla naszego narodowego programu kosmicznego i maj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w naszym sukcesie w zwi\u0119kszaniu wiod\u0105cej roli Ameryki w eksploracji kosmosu przez ludzi\u201d powiedzia\u0142 senator Ted Cruz z Teksasu. \u201cCiesz\u0119 si\u0119, \u017ce administrator Bridenstine (administrator Johnson Space Center) uwzgl\u0119dni\u0142 moje wezwania i podejmuje znacz\u0105ce kroki, aby zapewni\u0107, \u017ce centrum b\u0119dzie si\u0119 nadal rozwija\u0107 (…). Nale\u017cy zrobi\u0107 wi\u0119cej i nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 zdarze\u0144 w nadchodz\u0105cych tygodniach i miesi\u0105cach oraz wi\u0119kszych mo\u017cliwo\u015bci dzi\u0119ki NASA\u201d.<\/p>\n\n\n\n

    Umowa na dostawy OPOC jest umow\u0105 na czas nieokre\u015blony. Obejmuje ona zobowi\u0105zanie do zam\u00f3wienia co najmniej sze\u015bciu i maksymalnie dwunastu statk\u00f3w kosmicznych Orion z okresem sk\u0142adania zam\u00f3wie\u0144 do ko\u0144ca wrze\u015bnia 2030 roku. Roz\u0142o\u017cenie produkcji i eksploatacji statk\u00f3w kosmicznych na 6 do 12 misji ustali podstawowy zakres mo\u017cliwo\u015bci pojazdu, a tak\u017ce ustabilizuje proces produkcyjny i wyka\u017ce, czy istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownego wykorzystania poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w statku w kolejnych misjach.<\/p>\n\n\n\n

    Dzi\u0119ki temu, \u017ce wszystkie cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe Oriona zosta\u0142y zaprojektowane tak, aby by\u0142y jak najbardziej modu\u0142owe, mi\u0119dzy pierwszym lotem testowym statku, jaki odby\u0142 si\u0119 w 2014 roku, a jego przewidywan\u0105 podr\u00f3\u017c\u0105 na Marsa w latach 30. XXI wieku statek kosmiczny\u00a0 b\u0119dzie mo\u017cna ulepsza\u0107, gdy pojawi\u0105 si\u0119 nowe technologie.<\/p>\n\n\n\n

    Lunar Gateway<\/h2>\n\n\n\n

    Lunar Gateway (oficjalnie Lunar Orbital Platform – Gateway) to proponowana stacja kosmiczna, kt\u00f3ra ma znale\u017a\u0107 si\u0119 na orbicie ksi\u0119\u017cycowej. Ma ona s\u0142u\u017cy\u0107 jako centrum komunikacyjne zasilane energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105, laboratorium naukowe, modu\u0142 kr\u00f3tkotrwa\u0142ego zamieszkania oraz miejsce do przechowywania \u0142azik\u00f3w i innych robot\u00f3w. Ma odgrywa\u0107\u00a0 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w Misji Artemida. Chocia\u017c projekt jest prowadzony przez NASA, Gateway ma by\u0107 rozwijany, serwisowany i wykorzystywany we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami handlowymi i mi\u0119dzynarodowymi. B\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 jako miejsce postoju zar\u00f3wno dla robotycznej, jak i za\u0142ogowej eksploracji ksi\u0119\u017cycowego bieguna po\u0142udniowego.<\/p>\n\n\n\n

    Docelowo na stacji kosmicznej prowadzone maj\u0105 by\u0107 badania, kt\u00f3re obejmowa\u0107 b\u0119d\u0105 takie dziedziny jak nauka o planetach, astrofizyka, heliofizyka, biologia i medycyna kosmiczna, a tak\u017ce prace nad wydajno\u015bci\u0105 ludzi w tym niesprzyjaj\u0105cym \u015brodowisku i obserwacje Ziemi i Srebrnego Globu. Rozw\u00f3j Gateway obejmuje wszystkich partner\u00f3w Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej znajduj\u0105cej si\u0119 na orbicie Ziemi: ESA, NASA, Roskosmos, JAXA oraz CSA. B\u0119dzie to szeroko dost\u0119pna platforma badawcza o wielu zastosowaniach.<\/p>\n\n\n\n

    Jej budowa koordynowana przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Grup\u0119 Koordynacyjn\u0105 Eksploracji Przestrzeni Kosmicznej (ISECG) sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z 14 agencji kosmicznych planowana jest na lata 20 XXI wieku. Grupa dosz\u0142a do wniosku, \u017ce Gateway b\u0119dzie odgrywa\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w rozszerzaniu ludzkiej obecno\u015bci na Ksi\u0119\u017cycu, ale tak\u017ce Marsie i w dalszych rejonach Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Stacja znana by\u0142a wcze\u015bniej jako Deep Space Gateway (DSG). Zosta\u0142a przemianowana na wniosek NASA w 2018 roku. W bud\u017cecie na rok 2019 dla NASA rz\u0105d federalny Stan\u00f3w Zjednoczonych przeznaczy\u0142 450 milion\u00f3w dolar\u00f3w na wst\u0119pne badania zwi\u0105zane z powstaj\u0105c\u0105 stacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Aby wesprze\u0107 pierwsz\u0105 misj\u0119 z za\u0142og\u0105 na stacj\u0119 (Artemis 3) zaplanowan\u0105 na 2024 r., Stacja Gateway b\u0119dzie minimalistyczn\u0105 konstrukcj\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 tylko z dw\u00f3ch modu\u0142\u00f3w: Elementu Mocy i Nap\u0119du (PPE) oraz Modu\u0142u Minimalnego Zamieszkania (MHM). Pomog\u0105 one nowym zdobywcom i zdobywczyni Srebrnego Globu w realizacji ich zada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

    Planuje si\u0119, \u017ce Lunar Gateway zostanie umieszczony na wysoce eliptycznej siedmiodniowej, prawie prostoliniowej orbicie (NRHO) Ksi\u0119\u017cyca. W tej pozycji stacja zbli\u017cy si\u0119 na ok. 3000 km do p\u00f3\u0142nocnego bieguna Ksi\u0119\u017cyca i znajdzie si\u0119 nawet do 70 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od bieguna po\u0142udniowego. Proponowana orbita NRHO pozwoli\u0142aby wyprawom ksi\u0119\u017cycowym dotrze\u0107 ze stacji na nisk\u0105 orbit\u0119 polarn\u0105 w oko\u0142o p\u00f3\u0142 dnia. By\u0142aby to bardzo \u2018ekonomiczna\u2019 podr\u00f3\u017c z delta V r\u00f3wn\u0105 730 m\/s. Sama stacja, by utrzyma\u0107 si\u0119 na orbicie, potrzebuje oko\u0142o 10 m\/s delta V rocznie i ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmienia\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 przy niewielkich nak\u0142adach energetycznych, co daje dost\u0119p do wi\u0119kszo\u015bci powierzchni Ksi\u0119\u017cyca dla l\u0105downik\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    Ca\u0142kowity czas podr\u00f3\u017cy na tak umiejscowion\u0105 stacj\u0119 wyni\u00f3s\u0142by 5 dni; powr\u00f3t na Ziemi\u0119 by\u0142by podobny pod wzgl\u0119dem czasu podr\u00f3\u017cy i wymaga\u0144 energetycznych, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce statek kosmiczny sp\u0119dzi\u0142 11 dni zacumowany w bazie. Ca\u0142kowity czas trwania za\u0142ogowej misji mia\u0142by wynosi\u0107 21 dni. Czas trwania misji wynika z ogranicze\u0144 system\u00f3w podtrzymywania \u017cycia i nap\u0119du Oriona.<\/p>\n\n\n\n

    W przysz\u0142o\u015bci stacja na orbicie Ksi\u0119\u017cyca mog\u0142aby r\u00f3wnie\u017c wspiera\u0107 opracowywanie i testowanie wykorzystania zasob\u00f3w ze \u017ar\u00f3de\u0142 ksi\u0119\u017cycowych i z asteroid. Mia\u0142oby to dawa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 stopniowego zwi\u0119kszania zdolno\u015bci do prowadzenia d\u0142u\u017cszych misji. Oczywi\u015bcie na pok\u0142adzie Lunar Gateway prowadzone b\u0119d\u0105 tak\u017ce badania naukowe pozwalaj\u0105ce na lepsze poznawanie Ksi\u0119\u017cyca, Ziemi, S\u0142o\u0144ca i nas samych.<\/p>\n\n\n\n

    R\u00f3\u017cne komponenty stacji b\u0119d\u0105 transportowane przez komercyjne pojazdy startowe i Space Launch System – Orion, kt\u00f3ry ma pom\u00f3c wynie\u015b\u0107 elementy stacji w ramach misji od Artemis 4 do Artemis 8. Jak uzupe\u0142nia informacje Roskosmos, do wynoszenia poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w stacji mog\u0105 tak\u017ce zosta\u0107 wykorzystane rakiety Proton-M i Angara-A5M. Wszystkie modu\u0142y zostan\u0105 po\u0142\u0105czone na orbicie Ksi\u0119\u017cyca za pomoc\u0105 Mi\u0119dzynarodowego Standardu Systemu Dokowania.<\/p>\n\n\n\n

    Pocz\u0105tkowa stacja ma si\u0119 sk\u0142ada\u0107 z Elementu Mocy i Nap\u0119du (PPE) oraz Modu\u0142u Minimalnego Zamieszkania (MHM). Pierwszy z nich rozwijany jest przez ameryka\u0144skie Jet Propulsion Laboratory. PPE zapewnia dost\u0119p do ca\u0142ej powierzchni Ksi\u0119\u017cyca – b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 jako holownik kosmiczny dla odwiedzaj\u0105cych statk\u00f3w. B\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 jako centrum dowodzenia i \u0142\u0105czno\u015bci. Modu\u0142 ma wa\u017cy\u0107 8,9 ton i mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 do generowania do 50 kW energii s\u0142onecznej dla swoich p\u0119dnik\u00f3w jonowych. W maju 2019 roku NASA zleci\u0142a firmie Maxar Technologies produkcj\u0119 tego modu\u0142u w ramach wartego 375 milion\u00f3w dolar\u00f3w kontraktu.<\/p>\n\n\n\n

    MHM to minimalistyczny habitat znany wcze\u015bniej jako modu\u0142 u\u017cytkowy, kt\u00f3ry zostanie zbudowany przez Northrop Grumman Innovation Systems (NGIS). MHM jest oparty na module uzupe\u0142niaj\u0105cym Cygnus Cargo, na zewn\u0105trz kt\u00f3rego radialnie umieszczone b\u0119d\u0105 porty dokuj\u0105ce, grzejniki (BMR), baterie i anteny komunikacyjne. Modu\u0142 ten b\u0119dzie mia\u0142 funkcjonaln\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 zapewniaj\u0105c\u0105 wystarczaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci dowodzenia, kontroli i przetwarzania danych, a tak\u017ce b\u0119dzie w stanie przechowywa\u0107 i dystrybuowa\u0107 energi\u0119, ogrzewa\u0107 swoje wn\u0119trze i zapewnia\u0107 za\u0142odze komunikacj\u0119. MHM jest w stanie podtrzymywa\u0107 \u017cycie za\u0142ogi Oriona przez co najmniej 30 dni.<\/p>\n\n\n\n

    Koncepcja Lunar Gateway wci\u0105\u017c ewoluuje i obecnie rozwa\u017ca si\u0119 kolejne modu\u0142y:\u00a0<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Europejski modu\u0142 tankowania, infrastruktury i telekomunikacji (ESPRIT), kt\u00f3ry\u00a0 ma przechowywa\u0107 dodatkow\u0105 hydrazyn\u0119, sprz\u0119t komunikacyjny i posiada\u0107 \u015bluz\u0119 dla modu\u0142\u00f3w naukowych. Buduje go g\u0142\u00f3wnie Airbus.<\/li>\n
    • International Habitation Module i Minimal Habitation Module – dwa modu\u0142y mieszkalne zapewniaj\u0105ce minimum 125 m3 przestrzeni dla za\u0142ogi.<\/li>\n
    • Modu\u0142y logistyczne, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 wykorzystywane do tankowania, uzupe\u0142niania zapas\u00f3w i tankowania materia\u0142\u00f3w dla stacji.\u00a0<\/li>\n
    • Robotyczne rami\u0119, kt\u00f3re ma by\u0107 wyprodukowane przez Kanadyjsk\u0105 Agencj\u0119 Kosmiczn\u0105.\u00a0<\/li>\n
    • Gateway Airlock Module – modu\u0142 ze \u015bluz\u0105 powietrzn\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105cy wyj\u015bcie ze stacji orbitalnej w otwart\u0105 przestrze\u0144 kosmiczn\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Ksi\u0119\u017cyc i co dalej?<\/h2>\n

      \"\"<\/p>\n\n\n\n

      Jak zapowiada NASA, Misja Artemida nie ma by\u0107 osi\u0105gni\u0119ciem samym w sobie, a pocz\u0105tkiem d\u0142u\u017cszego procesu poznawania i, w konsekwencji, kolonizacji naszego uk\u0142adu planetarnego. Wyniesienie cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc w 2024 to dopiero pierwszy krok w zaplanowanym przez ameryka\u0144sk\u0105 agencj\u0119 projekcie kolonizacji kosmosu. Samo dostanie si\u0119 na powierzchni\u0119 Srebrnego Globu wymaga\u0107 b\u0119dzie ustanowienia przycz\u00f3\u0142ka w postaci stacji kosmicznej na jego orbicie. Kolejnym krokiem jest budowa habitatu na powierzchni naszego naturalnego satelity. Wszystko po to, by stworzy\u0107 punkt wypadowy dalej – na Marsa.<\/p>\n\n\n\n

      Sta\u0142e bazy na Ksi\u0119\u017cycu<\/h2>\n\n\n\n

      Zaktualizowany plan zapowiada l\u0105dowanie cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cycu w 2024 roku i coroczne wyprawy na jego powierzchni\u0119 p\u00f3\u017aniej. Na rok 2028 przewiduje si\u0119 powstanie pocz\u0105tkowej bazy ksi\u0119\u017cycowej. Orbitalna stacja Lunar Gateway ma by\u0107 dopiero pocz\u0105tkiem. Ten dziesi\u0119cioletni plan, kt\u00f3ry obejmuje 37 start\u00f3w rakiet – prywatnych i NASA – a tak\u017ce robot\u00f3w i l\u0105downik\u00f3w za\u0142ogowych, zako\u0144czy si\u0119 \u201crozmieszczeniem zasob\u00f3w na powierzchni Ksi\u0119\u017cyca\u201d w 2028 roku. Prawdopodobnie b\u0119dzie to pocz\u0105tkiem d\u0142ugoterminowej bazy powierzchniowej na Ksi\u0119\u017cycu ze sta\u0142\u0105 za\u0142og\u0105.<\/p>\n\n\n\n

      Misja na Marsa<\/h2>\n\n\n\n

      Jakkolwiek pierwsze l\u0105dowanie na Ksi\u0119\u017cycu zaplanowane jest na 2024 rok, nie jest to koniec Misji Artemida. Pierwsze l\u0105dowanie na Srebrnym Globie jest dopiero pocz\u0105tkiem szeregu dalszych misji, kt\u00f3re maj\u0105 pozwoli\u0107 postawi\u0107 cz\u0142owiekowi stop\u0119 na Marsie. W grudniu 2017 roku prezydent USA, Donald J. Trump, nada\u0142 NASA nowy kierunek, m\u00f3wi\u0105c agencji, aby wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z mi\u0119dzynarodowymi i komercyjnymi partnerami, aby ponownie skoncentrowa\u0107 wysi\u0142ki eksploracyjne na Ksi\u0119\u017cycu z my\u015bl\u0105 o ewentualnym przej\u015bciu na Marsa, a nawet dalej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

      Jak stwierdzono w Dyrektywie o Polityce Kosmicznej numer 1: NASA Poprowadzi innowacyjny i zr\u00f3wnowa\u017cony program eksploracji – we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami handlowymi i mi\u0119dzynarodowymi – aby umo\u017cliwi\u0107 ekspansj\u0119 cz\u0142owieka w ca\u0142ym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym i dostarczy\u0107 na Ziemi\u0119 now\u0105 wiedz\u0119 i mo\u017cliwo\u015bci. Stany Zjednoczone poprowadz\u0105 powr\u00f3t ludzi na Ksi\u0119\u017cyc w celu d\u0142ugoterminowej eksploracji, a nast\u0119pnie misje ludzkie na Marsa i w inne miejsca.<\/p>\n\n\n\n

      Administrator NASA, Jim Bridenstine, 11 marca 2019 roku powiedzia\u0142, \u017ce \u201cPocz\u0105wszy od serii ma\u0142ych komercyjnych misji dostawczych na Ksi\u0119\u017cyc, ju\u017c w tym roku, do 2028 roku b\u0119dziemy u\u017cywa\u0107 nowych l\u0105downik\u00f3w, robot\u00f3w, a ostatecznie ludzi do prowadzenia bada\u0144 naukowych na ca\u0142ej powierzchni Ksi\u0119\u017cyca. (…) A potem wykorzystamy to, czego si\u0119 dowiemy na Ksi\u0119\u017cycu, aby wykona\u0107 kolejny gigantyczny skok – wysy\u0142aj\u0105c astronaut\u00f3w na Marsa\u201d.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Obszerny artyku\u0142 o planach ameryka\u0144skiej agencji NASA. Zarezerwujcie troch\u0119 czasu.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":60206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136],"tags":[],"class_list":["post-2487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"acf":[],"yoast_head":"\nNASA - Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wielkie marzenie cz\u0142owieka o podboju kosmosu nadal nie zosta\u0142o zrealizowane. Sprawd\u017a jak wygl\u0105da najnowszy plan powrotu na Ksi\u0119\u017cyc i rozw\u00f3j misji kosmicznych.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NASA - Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wielkie marzenie cz\u0142owieka o podboju kosmosu nadal nie zosta\u0142o zrealizowane. Sprawd\u017a jak wygl\u0105da najnowszy plan powrotu na Ksi\u0119\u017cyc i rozw\u00f3j misji kosmicznych.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-12-23T11:30:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-24T07:50:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-artemida-18.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Anna Wieczorek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Anna Wieczorek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Anna Wieczorek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/432699b001be1bfbf673d91827fb8735\"},\"headline\":\"NASA – Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc\",\"datePublished\":\"2019-12-23T11:30:34+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-24T07:50:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/\"},\"wordCount\":3753,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-artemida-18.jpg\",\"articleSection\":[\"Ciekawostki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/\",\"name\":\"NASA - Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-artemida-18.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-23T11:30:34+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-24T07:50:32+00:00\",\"description\":\"Wielkie marzenie cz\u0142owieka o podboju kosmosu nadal nie zosta\u0142o zrealizowane. Sprawd\u017a jak wygl\u0105da najnowszy plan powrotu na Ksi\u0119\u017cyc i rozw\u00f3j misji kosmicznych.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-artemida-18.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-artemida-18.jpg\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"NASA – Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/432699b001be1bfbf673d91827fb8735\",\"name\":\"Anna Wieczorek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Anna-150x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Anna-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/02\\\/Anna-150x150.jpg\",\"caption\":\"Anna Wieczorek\"},\"description\":\"Kobieta w m\u0119skim \u015bwiecie robot\u00f3w. Zwi\u0105zana z Botlandem \\\"w\u0142a\u015bciwie od zawsze\\\". Estetka, kt\u00f3rej wsz\u0119dzie pe\u0142no. Wierzy, \u017ce na sen przyjdzie jeszcze czas. Po pracy entuzjastka kultury i kuchni hiszpa\u0144skiej.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/author\\\/anna\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NASA - Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc - Botland","description":"Wielkie marzenie cz\u0142owieka o podboju kosmosu nadal nie zosta\u0142o zrealizowane. Sprawd\u017a jak wygl\u0105da najnowszy plan powrotu na Ksi\u0119\u017cyc i rozw\u00f3j misji kosmicznych.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"NASA - Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc - Botland","og_description":"Wielkie marzenie cz\u0142owieka o podboju kosmosu nadal nie zosta\u0142o zrealizowane. Sprawd\u017a jak wygl\u0105da najnowszy plan powrotu na Ksi\u0119\u017cyc i rozw\u00f3j misji kosmicznych.","og_url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2019-12-23T11:30:34+00:00","article_modified_time":"2023-05-24T07:50:32+00:00","og_image":[{"width":1510,"height":755,"url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-artemida-18.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Anna Wieczorek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Anna Wieczorek","Szacowany czas czytania":"19 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/"},"author":{"name":"Anna Wieczorek","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/person\/432699b001be1bfbf673d91827fb8735"},"headline":"NASA – Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc","datePublished":"2019-12-23T11:30:34+00:00","dateModified":"2023-05-24T07:50:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/"},"wordCount":3753,"publisher":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-artemida-18.jpg","articleSection":["Ciekawostki"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/","name":"NASA - Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-artemida-18.jpg","datePublished":"2019-12-23T11:30:34+00:00","dateModified":"2023-05-24T07:50:32+00:00","description":"Wielkie marzenie cz\u0142owieka o podboju kosmosu nadal nie zosta\u0142o zrealizowane. Sprawd\u017a jak wygl\u0105da najnowszy plan powrotu na Ksi\u0119\u017cyc i rozw\u00f3j misji kosmicznych.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#primaryimage","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-artemida-18.jpg","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-artemida-18.jpg","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/nasa-misja-artemida-powrot-czlowieka-na-ksiezyc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"NASA – Misja Artemida. Powr\u00f3t cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cyc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#website","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/botland.store\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/person\/432699b001be1bfbf673d91827fb8735","name":"Anna Wieczorek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Anna-150x150.jpg","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Anna-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Anna-150x150.jpg","caption":"Anna Wieczorek"},"description":"Kobieta w m\u0119skim \u015bwiecie robot\u00f3w. Zwi\u0105zana z Botlandem \"w\u0142a\u015bciwie od zawsze\". Estetka, kt\u00f3rej wsz\u0119dzie pe\u0142no. Wierzy, \u017ce na sen przyjdzie jeszcze czas. Po pracy entuzjastka kultury i kuchni hiszpa\u0144skiej.","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/author\/anna\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2487\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}