{"id":2440,"date":"2019-12-30T18:28:48","date_gmt":"2019-12-30T17:28:48","guid":{"rendered":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?p=2440"},"modified":"2026-02-09T09:23:17","modified_gmt":"2026-02-09T08:23:17","slug":"lutowanie-jak-lutowac-poradnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/","title":{"rendered":"Lutowanie &#8211; Jak lutowa\u0107? &#8211; Poradnik"},"content":{"rendered":"<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Czas czytania:<\/span> <span class=\"rt-time\"> 9<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">min.<\/span><\/span>\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2440\" class=\"elementor elementor-2440\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7cbb941a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7cbb941a\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5269fc13\" data-id=\"5269fc13\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dc0fbc3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"dc0fbc3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>W robotyce nie istnieje inna czynno\u015b\u0107 tak powszechna jak <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/46-lutowanie\" data-wpel-link=\"internal\"><strong>lutowanie<\/strong><\/a>. Ten fakt nikogo jednak nie powinien dziwi\u0107, gdy\u017c to w g\u0142\u00f3wnej mierze od niej zale\u017cy jako\u015b\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 i bezawaryjno\u015b\u0107 osobi\u015bcie wykonanych projekt\u00f3w. Zastanawiasz si\u0119, <b>jak lutowa\u0107<\/b>? Ot\u00f3\u017c lutowanie to <strong>trwa\u0142e po\u0142\u0105czenie r\u00f3\u017cnego rodzaju element\u00f3w metalowych przy pomocy spoiwa<\/strong>, kt\u00f3rym w naszym przypadku jest lut. Lut po rozgrzaniu lutownic\u0105 zmienia sw\u00f3j stan ze sta\u0142ego na ciek\u0142y, co umo\u017cliwia precyzyjne pokrycie nim wszelkich lutowanych powierzchni. Po wyschni\u0119ciu staje si\u0119 twardy i sta\u0142y. Oczywi\u015bcie wtedy, kiedy zostanie dobrze wykonany, z pe\u0142n\u0105 precyzj\u0105 i zaanga\u017cowaniem. Interesuje ci\u0119 <b>lutowanie<\/b>? <b>Poradnik <\/b>przedstawiony poni\u017cej z pewno\u015bci\u0105 ci w tym pomo\u017ce. Jak zatem lutowa\u0107, \u017ceby by\u0142o to zgodnie ze sztuk\u0105, trwa\u0142e i bezproblemowe?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3273f03 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3273f03\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"blog-special\"><strong>Temperatura lutowania<\/strong> &#8211; lutowanie cyny wymaga temperatury oko\u0142o 250\u00b0C. Przy wi\u0119kszych elementach, takich jak z\u0142\u0105cza, temperatura mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 do 300\u2013350\u00b0C, poniewa\u017c wi\u0119ksze elementy poch\u0142aniaj\u0105 wi\u0119cej ciep\u0142a z grota.<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bbe8b3a elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"bbe8b3a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/229-lutownice-kolbowe\" data-wpel-link=\"internal\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Lutownice - Zobacz ceny<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341214f3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341214f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h2><span data-mce-type=\"bookmark\" style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" class=\"mce_SELRES_start\">\ufeff<\/span>Czym jest prawid\u0142owe lutowanie? Jak si\u0119 lutuje?<\/h2><p>Lutowanie to proces polegaj\u0105cy na \u0142\u0105czeniu ze sob\u0105 dw\u00f3ch element\u00f3w metalowych w <strong>spos\u00f3b trwa\u0142y i nieroz\u0142\u0105czny bez u\u017cycia fizycznej si\u0142y<\/strong>.\u00a0Wykorzystuje si\u0119 w tym celu spoiwo wykonane z metalu.<\/p><h3>Lutowanie &#8211; krok po kroku<\/h3><p>Spoiwo nale\u017cy ogrza\u0107 do temperatury wy\u017cszej ni\u017c topnienie, lecz ni\u017cszej ni\u017c temperatura topnienia \u0142\u0105czonych element\u00f3w, dzi\u0119ki czemu podczas lutowania elementy \u0142\u0105czone pozostan\u0105 w stanie docelowym, a spoiwo zmieni sw\u00f3j stan skupienia na ciek\u0142y. <b>Temperatura lutowania<\/b> powinna wi\u0119c by\u0107 r\u00f3wna temperaturze topnienia spoiwa. Przewodzenie napi\u0119cia mi\u0119dzy dwoma po\u0142\u0105czonymi elementami jest skutkiem adhezji, polegaj\u0105cej na \u0142\u0105czeniu ze sob\u0105 warstw powierzchniowych, bez wyst\u0119powania nietrwa\u0142ych wi\u0105za\u0144 chemicznych. W przewodzeniu pomaga r\u00f3wnie\u017c dyfuzja, czyli rozprzestrzenianie si\u0119 cz\u0105steczek i energii w danym o\u015brodku.<\/p><p><strong>Wyr\u00f3\u017cniamy dwa rodzaje lutowania, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 temperatur\u0105 topnienia lutu:<\/strong><\/p><ul><li><strong>lutowanie twarde<\/strong> polega na rozgrzewaniu lutu do temperatury wy\u017cszej ni\u017c 450 stopni Celsjusza<\/li><li><strong>lutowanie mi\u0119kkie<\/strong> <b>(lutowanie na zimno) &#8211; temperatura lutowania mi\u0119kkiego<\/b> r\u00f3wna jest lub ni\u017csza\u00a0 ni\u017c 450 stopni Celsjusza<\/li><\/ul><p>Oba <b>rodzaje lutowania<\/b> mog\u0105 by\u0107 wykonywane nawet przez amator\u00f3w.\u00a0Spoiwo w stanie bliskim ciek\u0142ego wype\u0142nia szczelin\u0119 mi\u0119dzy dwoma elementami \u0142\u0105czonymi, a tak\u017ce przywiera do niewielkich por\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na ka\u017cdym z nich. Pory zwi\u0119kszaj\u0105 powierzchni\u0119 styku spoiwa, umo\u017cliwiaj\u0105c stworzenie bardzo wytrzyma\u0142ych po\u0142\u0105cze\u0144. Aby jednak nasz lut w\u0142a\u015bnie taki by\u0142, nale\u017cy zadba\u0107 mi\u0119dzy innymi o <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/167-kalafonie-i-topniki\" data-wpel-link=\"internal\"><b>topnik<\/b><\/a>, kt\u00f3ry oczy\u015bci \u0142\u0105czone powierzchnie z tlenk\u00f3w, co umo\u017cliwia stworzenie metalicznego wi\u0105zania.\u00a0Pami\u0119taj, aby dostosowa\u0107 <b>sposoby lutowania<\/b> do wykorzystywanych materia\u0142\u00f3w!<\/p><h2>Co to jest spoiwo?\u00a0Zasady lutowania<\/h2><p><strong>Stop lutowniczy<\/strong> s\u0142u\u017cy do lutowania i charakteryzuje si\u0119 sk\u0142adem umo\u017cliwiaj\u0105cym jego rozgrzanie we w\u0142a\u015bciwej temperaturze. Nieca\u0142e 15 lat temu najcz\u0119\u015bciej spotykanym spoiwem by\u0142a mieszanka cyny i o\u0142owiu, lecz ograniczenie wzgl\u0119dem tego drugiego materia\u0142u w 2006 roku spowodowa\u0142o, \u017ce producenci zacz\u0119li stosowa\u0107 luty bezo\u0142owiowe. Mo\u017ce to by\u0107 stop lutowniczy z dodatkami srebra, miedzi lub bizmutu, a nawet antymonu. Spoiwa r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 g\u0142\u00f3wnie temperatur\u0105 topnienia. Zazwyczaj jednak temperatura zmiany na stan ciek\u0142y wynosi od 215 do 230 stopni Celsjusza. Spoiwo sprzedawane w sklepach ma kszta\u0142t lasek lub drutu nawini\u0119tego na szpul\u0119.\u00a0<\/p><p>Drut mo\u017ce by\u0107 z kana\u0142ami wype\u0142nionymi topnikiem. Topnik u\u0142atwia proces lutowania i przyspiesza go, a przy tym pozwala na stworzenie znacznie mocniejszych po\u0142\u0105cze\u0144 za spraw\u0105 ci\u0105g\u0142ego oczyszczania \u0142\u0105czonych powierzchni z tlenk\u00f3w. Co ciekawe, w sklepach znajdziemy r\u00f3wnie\u017c topnik w p\u0142ynie. Czasami potrzeba go znacznie wi\u0119cej ni\u017c w kanalikach wewn\u0105trz spoiwa, dlatego warto si\u0119 zaopatrzy\u0107 w niewielk\u0105 butelk\u0119 na wypadek poprawiania lut\u00f3w.<\/p><h2>Rodzaje lutownic &#8211; poradnik.\u00a0Jak u\u017cywa\u0107 lutownicy?<\/h2><p>Na rynku znajdziemy bardzo wiele rodzaj\u00f3w lutownic. Poszczeg\u00f3lne modele r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 g\u0142\u00f3wnie budow\u0105, form\u0105 u\u017cytkowania i komfortem pracy, a tak\u017ce sposobem emitowania ciep\u0142a. Najwa\u017cniejsze modele, kt\u00f3re przyj\u0119\u0142y si\u0119 w elektronice i nie tylko, to:<\/p><ul><li><strong>Lutownice oporowe (grza\u0142kowe)<\/strong>. Na ten moment najcz\u0119\u015bciej u\u017cywany rodzaj lutownicy do robotyki, zazwyczaj w formie <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/176-stacje-lutownicze\" data-wpel-link=\"internal\"><b>stacji lutowniczej<\/b><\/a> zawieraj\u0105cej lekk\u0105 kolb\u0119 (ostateczny element lutownicy) oraz zasilacz, kt\u00f3rego nie trzeba bra\u0107 w d\u0142onie. Dzi\u0119ki temu stacje lutownicze w rodzaju oporowych charakteryzuj\u0105 si\u0119 bardzo wysokim stopniem precyzji dzi\u0119ki lekkiej i ergonomicznie zaprojektowanej kolbie, a przy tym \u0142atwo\u015bci\u0105 u\u017cytkowania i ustawienia temperatury.<\/li><li><strong>Lutownice transformatorowe<\/strong> to poprzednik lutownic oporowych i r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od nich g\u0142\u00f3wnie sposobem generowania energii. W tym wariancie odpowiada za to masywny transformator generuj\u0105cy du\u017c\u0105 energi\u0119, kt\u00f3ra przep\u0142ywa przez drut, b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie grotem. Bardzo du\u017ca waga i niewielka precyzja to g\u0142\u00f3wne wady tej konstrukcji. Z zalet warto wymieni\u0107 kilka ustawie\u0144 mocy oraz wzgl\u0119dnie du\u017c\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107, a przy tym nied\u0142ugi czas niezb\u0119dny do rozgrzania grota.<\/li><li><strong>Lutownice hot-air<\/strong> (stacje na gor\u0105ce powietrze) to bardzo precyzyjny wariant tego urz\u0105dzenia elektronicznego, kt\u00f3ry polega na lutowaniu powietrzem o temperaturze wystarczaj\u0105cej do stopienia spoiwa. Temperatur\u0119 powietrza podnosi w przypadku tego modelu grza\u0142ka elektryczna. Urz\u0105dzenie to znakomicie si\u0119 sprawdza w rozlutowywaniu i podczas monta\u017cu SMD, lecz znacznie gorzej w samym lutowaniu.<\/li><\/ul><p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/botland.com.pl\/51892-thickbox_default\/stacja-lutownicza-3w1-wep-853aaa-preheater-grotowa-hotair-z-wentylatorem-w-kolbie.jpg\" width=\"600\" height=\"600\" \/><\/p><h2>Proces lutowania wykorzystuj\u0105cy zimny lut<\/h2><p>Podczas procesu lutowania mo\u017cemy natkn\u0105\u0107 si\u0119 na wiele pu\u0142apek, kt\u00f3re prowadz\u0105 do zniweczenia naszych stara\u0144. Cz\u0119st\u0105 problemem dla os\u00f3b rozpoczynaj\u0105cych lutowanie jest powstawanie zimnego lutu, zwanego tak\u017ce zimnym stykiem. Sytuacja ta jest zawsze zwi\u0105zana z nieodpowiednio dobrze wykonanym procesem lutowania, dlatego da si\u0119 jej unikn\u0105\u0107 po\u015bwi\u0119caj\u0105c wi\u0119cej czasu na nauk\u0119.<\/p><p>Podstawowym warunkiem, kt\u00f3ry musi zosta\u0107 spe\u0142niony podczas lutowania, jest mi\u0119dzy innymi dyfuzja, kt\u00f3ra polega na przenikaniu cz\u0105steczek lub energii w danym o\u015brodku. Z zimnym lutem mamy do czynienia wtedy, kiedy podczas lutowania nast\u0119puje stopienie lutu lutownic\u0105, a nie przez rozgrzane, \u0142\u0105czone elementy. Taka sytuacja powoduje, \u017ce nie dochodzi do procesu dyfuzji, a jedynie do adhezji, czyli \u201csklejenia\u201d si\u0119 dw\u00f3ch element\u00f3w ze sob\u0105. Trwa\u0142e i mocne po\u0142\u0105czenia bez ryzyka zimnego lutu powstaj\u0105 tylko wtedy, kiedy zar\u00f3wno sam grot, jak i pozosta\u0142e elementy lutowane b\u0119d\u0105 rozgrzane do temperatury wy\u017cszej ni\u017c temperatura topnienia lutu. W\u00f3wczas spe\u0142nione zostan\u0105 dwa warunki do w\u0142a\u015bciwego lutowania &#8211; adhezja oraz dyfuzja. Zimny lut mo\u017ce powsta\u0107 tak\u017ce wskutek niezastosowania topnika lub przy jego zbyt ma\u0142ej ilo\u015bci. Na powierzchniach lutowanych znajduje si\u0119 warstwa tlenk\u00f3w, kt\u00f3ra stanowi barier\u0119 dla lutu i tym samym wp\u0142ywa na si\u0142\u0119 po\u0142\u0105czenia.<\/p><h2>Parametry dobrej stacji lutowniczej<\/h2><p>Ka\u017cda lutownica oraz stacja lutownicza r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 wieloma parametrami, kt\u00f3re warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 podczas dokonywania zakupu. To w g\u0142\u00f3wnej mierze w\u0142a\u015bnie od nich zale\u017cy \u0142atwo\u015b\u0107 wykonywania pracy, jak i jej precyzja i brak uczucia zm\u0119czenia. Warto tak\u017ce wiedzie\u0107, \u017ce niekt\u00f3re modele zupe\u0142nie nie nadaj\u0105 si\u0119 do danej pracy, szczeg\u00f3lnie dla os\u00f3b, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 robotyk\u0105 profesjonalnie lub amatorsko.<\/p><p>Bardzo istotny jest wyb\u00f3r formy lutownicy w formie stacji. Tylko taki model zapewni \u0142atwo\u015b\u0107 u\u017cytkowania i pe\u0142en komfort pracy, nawet podczas wielogodzinnych sesji lutowania element\u00f3w wymagaj\u0105cych mn\u00f3stwa precyzji. Stacja jest rozdzielona, dlatego w d\u0142oni trzymamy wy\u0142\u0105cznie sam\u0105 kolb\u0119 z grotem, za\u015b w stacji po\u0142o\u017conej tu\u017c obok znajduje si\u0119 ca\u0142a reszta elektroniki.\u00a0<\/p><ul><li><strong>Moc lutownicy<\/strong> jest zdecydowanie najwa\u017cniejszym parametrem wp\u0142ywaj\u0105cym na wyb\u00f3r konkretnego modelu. Zbyt ma\u0142a moc w lutownicy oporowej powoduje, \u017ce ogrzanie grota zajmuje nawet 30 minut, co w skrajnych przypadkach b\u0119dzie wymaga\u0142o w\u0142\u0105czenia lutownicy jeszcze przed rozpocz\u0119ciem jakichkolwiek prac. Kolejnym nast\u0119pstwem zbyt niskiej mocy jest fakt, i\u017c podczas procesu lutowania nast\u0119puje obni\u017cenie temperatury grota. Lutowanie ma\u0142ych rezystor\u00f3w nie b\u0119dzie \u017cadnym problemem, jednak k\u0142opoty zaczn\u0105 si\u0119 przy lutowaniu z\u0142\u0105cz, gdy\u017c urz\u0105dzenie nie b\u0119dzie w stanie zapewni\u0107 temperatury odpowiedniej do wykonania tej pracy.<\/li><li><a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/232-groty\" data-wpel-link=\"internal\"><strong>Grot<\/strong><\/a> jest r\u00f3wnie istotny i nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 mu du\u017co uwagi, gdy\u017c to od niego mo\u017ce zale\u017ce\u0107 powodzenie danego lutu. Grot to ko\u0144cowy element lutownicy, kt\u00f3ry cz\u0119sto jest traktowany przez producent\u00f3w najta\u0144szego sprz\u0119tu zbyt og\u00f3lnikowo, przez co ulega bardzo szybkiemu zu\u017cyciu wskutek tracenia kszta\u0142tu i w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Zniszczony grot ju\u017c po kilku sesjach lutowania b\u0119dzie wymaga\u0142 wymiany, za\u015b ten ze stacji renomowanego producenta b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 kontynuowa\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 przez znacznie d\u0142u\u017cszy czas.<\/li><li>Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 ogromn\u0105 uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c na <strong>wygod\u0119 u\u017cytkowania<\/strong>. R\u0105czka powinna by\u0107 lekka i dobrze le\u017ce\u0107 w d\u0142oni, a przy tym nie powinna ulega\u0107 zbyt szybkiemu nagrzewaniu. Warto wiedzie\u0107, \u017ce osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 robotyk\u0105 cz\u0119sto sp\u0119dzaj\u0105 na lutowaniu wiele godzin.<\/li><\/ul><h2>Jak lutowa\u0107 &#8211; krok po kroku<\/h2><p>Proces lutowania opisywanego w tym poradniku tyczy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie elektroniki u\u017cytkowej, dlatego wszelkie informacje w nim zawarte tycz\u0105 si\u0119 lutowania mi\u0119kkiego &#8211; do 450 stopni Celsjusza. Warto jednak wiedzie\u0107, \u017ce lutowanie elektroniki odbywa si\u0119 w znacznie ni\u017cszej temperaturze, kt\u00f3ra przewa\u017cnie nie przekracza 250 stopni Celsjusza. Lutowanie to do\u015b\u0107 \u0142atwy proces, wymaga jednak do\u015bwiadczenia i du\u017cej precyzji, nawet od zaawansowanych i profesjonalnych konstruktor\u00f3w. Ka\u017cdy ruch musi by\u0107 pewny i stanowczy, lecz przy tym tak\u017ce stosunkowo spokojny i powolny. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 lutowaniem amatorsko pope\u0142nia dwa podstawowe b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re mog\u0105 zawa\u017cy\u0107 na trwa\u0142o\u015bci pracy i jej bezpiecze\u0144stwie. Nale\u017cy do nich mi\u0119dzy innymi przenoszenie <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/166-cyny-lutownicze\" data-wpel-link=\"internal\"><b>roztopionej cyny<\/b><\/a> na grocie oraz po\u015bpiech podczas pracy.<\/p><p>Lutowanie rozpoczynamy od przy\u0142o\u017cenia grota lutownicy do lutowanego elementu. Grot przyk\u0142adamy nie do spoiwa, a do element\u00f3w, kt\u00f3re chcemy ze sob\u0105 zespoli\u0107, skutecznie podwy\u017cszaj\u0105c ich temperatur\u0119. Wiele os\u00f3b pierwszy krok rozumie absolutnie niew\u0142a\u015bciwie i rozpoczyna swoj\u0105 prac\u0119 od rozgrzania kawa\u0142ka cyny, kt\u00f3ra osiada na grocie naszej lutownicy, po czym przenosz\u0105 j\u0105 na lutowane elementy. To ogromny b\u0142\u0105d i dzia\u0142anie zupe\u0142nie niezgodnie ze sztuk\u0105.<\/p><p>Drugim etapem lutowania jest chwilka przerwy, kt\u00f3rej potrzebujemy na w\u0142a\u015bciwe rozgrzanie si\u0119 powierzchni, kt\u00f3re ze sob\u0105 spajamy. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce chodzi o rozgrzanie powierzchni, a nie o ich spalenie nadmiern\u0105 temperatur\u0105. Elementy powinny by\u0107 gor\u0105ce, lecz nie w takim stopniu, aby je uszkodzi\u0107. Powinno to zaj\u0105\u0107 nie wi\u0119cej ni\u017c kilka sekund.<\/p><p>W dalszym ci\u0105gu trzymaj\u0105c lutownic\u0119 w miejscu \u0142\u0105czenia, przechodzimy do ostatniego punktu, w kt\u00f3rym przyk\u0142adamy cyn\u0119, np. w postaci drutu lub laski do miejsca, w kt\u00f3rym grot dotyka lutowanych element\u00f3w. W\u00f3wczas temperatura grota w po\u0142\u0105czeniu z temperatur\u0105 spajanych przedmiot\u00f3w spowoduje zmian\u0119 stanu skupienia cyny poprzez jej roztopienie. Dzi\u0119ki temu po\u0142\u0105czenie b\u0119dzie mocne i trwa\u0142e, a przy tym bardzo r\u00f3wne.<\/p><h2>Dodatki akcesoryjne, kt\u00f3re warto mie\u0107<\/h2><p>Zawsze i niezale\u017cnie od tego, czy zajmujemy si\u0119 robotyk\u0105 profesjonalnie czy mo\u017ce robimy to hobbystycznie, powinno si\u0119 posiada\u0107 dobrze wyposa\u017cony warsztat. Niedob\u00f3r narz\u0119dzi mo\u017ce skutkowa\u0107 mi\u0119dzy innymi \u017ale wykonan\u0105 prac\u0105 i irytacj\u0105, dlatego warto go unika\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119. Co warto mie\u0107?<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/168-odsysacze-i-plecionki\" data-wpel-link=\"internal\"><strong>Odsysacz do cyny<\/strong><\/a> przyda si\u0119 zawsze i wsz\u0119dzie. Narz\u0119dzie to umo\u017cliwia odsysanie podgrzanej cyny i ma form\u0119 strzykawki lekarskiej bez ig\u0142y. To ma\u0142e akcesorium dzia\u0142a jednak na odwrotnej zasadzie, gdy\u017c po wci\u015bni\u0119ciu przycisku w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci tworzymy podci\u015bnienie zamiast nadci\u015bnienia, dzi\u0119ki czemu stopiona cyna wp\u0142ywa do \u015brodka. To ma\u0142e urz\u0105dzenie przyda si\u0119 mi\u0119dzy innymi podczas oczyszczania p\u0142ytek.<\/li><li>Bardzo istotne jest, by zawsze pod r\u0119k\u0105 mie\u0107 <strong>dodatkow\u0105 butelk\u0119 topnika<\/strong>. P\u0142yn ten u\u0142atwi nam lutowanie i wst\u0119pnie przygotowuje powierzchnie element\u00f3w, oczyszczaj\u0105c je z wielu osad\u00f3w, takich jak tlenki. Ponadto topnik u\u0142atwia i przyspiesza topnienie cyny.<\/li><li><strong>Okulary<\/strong> chroni\u0105 oczy i warto je stosowa\u0107 nawet podczas bardzo kr\u00f3tkich sesji lutowania. Zbieg niefortunnych zdarze\u0144 mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce kawa\u0142ek odcinanego drutu wystrzeli w stron\u0119 naszej twarzy, w skrajnych wypadkach rani\u0105c oko.<\/li><li><strong>Obcinaczki<\/strong> s\u0105 niezb\u0119dne do odcinania n\u00f3\u017cek lutowanych element\u00f3w i warto je mie\u0107 zawsze pod r\u0119k\u0105. Podobnie z wkr\u0119takami i \u015brubokr\u0119tami w wielu rozmiarach. Zajmuj\u0105 bardzo niewiele miejsca, a czasami okazuj\u0105 si\u0119 absolutnie niezb\u0119dne.<\/li><\/ul><h2>Czym jest trzecia r\u0119ka?<\/h2><p>Akcesorium, kt\u00f3re warto opisa\u0107 znacznie dok\u0142adniej ni\u017c powy\u017csze, jest zdecydowanie <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/170-uchwyty-i-lupy\" data-wpel-link=\"internal\"><strong>uchwyt uniwersalny<\/strong><\/a>, zwany r\u00f3wnie\u017c potocznie trzeci\u0105 r\u0119k\u0105. Uchwyt ten jest wyposa\u017cony w dwa krokodylki oraz du\u017c\u0105 lup\u0119. Przedmiot ten jest w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w niezb\u0119dny. U\u0142atwia proces lutowania i zapewnia du\u017cy komfort operatorowi lutownicy.<\/p><p>Podczas lutowania, jedn\u0105 r\u0119k\u0105 trzymamy lutownic\u0119 za kolb\u0119, drug\u0105 za\u015b trzymamy cyn\u0119. Innymi s\u0142owy &#8211; brak nam r\u0119ki do przytrzymania lutowanych element\u00f3w, co wywo\u0142uje mn\u00f3stwo irytacji u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 lutowaniem sporadycznie. Lutowan\u0105 p\u0142ytk\u0119 zaczepiamy o dwa krokodylki (lub jeden, zale\u017cnie od potrzeb), po czym rozpoczynamy prac\u0119 w wygodnej pozycji. Mo\u017cemy praktycznie dowolnie ustawi\u0107 sobie k\u0105t nachylenia i uzyska\u0107 doskona\u0142\u0105 widoczno\u015b\u0107 oraz \u0142atwo\u015b\u0107 dost\u0119pu do wszystkich cz\u0119\u015bci lutowanego elementu.<\/p><p>R\u00f3wnie istotna jest lupa. Wbrew pozorom lupa s\u0142u\u017cy nie tylko jako akcesorium dla ludzi starszych, kt\u00f3rzy miewaj\u0105 problemy ze wzrokiem. Wielogodzinne sesje lutowania mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 szybkie zm\u0119czenie oczu i problemy z ich akomodacj\u0105. Oznacza to, \u017ce tego typu k\u0142opoty miewaj\u0105 nawet m\u0142odsi konstruktorzy, dla kt\u00f3rych w pewnym momencie problemy przybior\u0105 na sile i mog\u0105 spowodowa\u0107 przymus za\u0142o\u017cenia okular\u00f3w. Lupa doskonale przed tym chroni.<\/p><h2>Na czym \u0107wiczy\u0107 lutowanie?\u00a0Co mo\u017cna lutowa\u0107?<\/h2><p>Nauka lutowania poprzez \u0107wiczenia jest zawsze praktyczna i umo\u017cliwia szybkie nabranie wprawy w tej czynno\u015bci, bez zb\u0119dnego niszczenia dobrych p\u0142ytek drukowanych. S\u0105 to p\u0142ytki treningowe PCB. Modele przeznaczone do \u0107wicze\u0144 s\u0105 wykonane zgodnie ze sztuk\u0105 i maj\u0105 bardzo wysok\u0105 jako\u015b\u0107, dzi\u0119ki czemu do z\u0142udzenia przypominaj\u0105 p\u0142ytki drukowane, u\u017cywane szeroko w robotyce.<\/p><p>Drugim urz\u0105dzeniem niezb\u0119dnych podczas trening\u00f3w lutowania jest sama lutownica. Zawsze nale\u017cy do cel\u00f3w treningowych u\u017cywa\u0107 profesjonalnej lutownicy, najlepiej tej, z kt\u00f3rej b\u0119dziemy korzysta\u0107 ju\u017c po naszym kursie. Wiele os\u00f3b b\u0142\u0119dnie zak\u0142ada, \u017ce trening powinno si\u0119 wykonywa\u0107 na prostej i taniej lutownicy transformatorowej. Prawda jest jednak taka, \u017ce \u0107wicz\u0105c w ten spos\u00f3b wyrobimy sobie pewne nawyki, kt\u00f3re przeniesiemy tak\u017ce do pracy z lutownic\u0105 oporow\u0105.<\/p><h2>P\u0142ytki drukowanie i ich charakterystyka\u00a0&#8211; lutowanie przewod\u00f3w<\/h2><p><a href=\"https:\/\/www.ourpcb.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener nofollow noreferrer external\" data-wpel-link=\"external\"><b>P\u0142ytki drukowane PCB (Printed Circuit Board)<\/b><\/a> maj\u0105 do\u015b\u0107 podobn\u0105 zasad\u0119 dzia\u0142ania do p\u0142ytek stykowych. Mianowicie w p\u0142ytkach stykowych w celu stworzenia urz\u0105dzenia elektrycznego, nale\u017ca\u0142o za pomoc\u0105 blaszek i przewod\u00f3w stworzy\u0107 po\u0142\u0105czenie elektryczne. W p\u0142ytkach drukowanych, wszelkie po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy stykami s\u0105 nadrukowane (co imituje blaszki i przewodu), dzi\u0119ki czemu nie ma potrzeby ich ponownego \u0142\u0105czenia. Ma to ogromne znaczenie w przypadku elektroniki u\u017cytkowej i robotyki. \u0141\u0105czenie ze sob\u0105 lu\u017anych przewod\u00f3w i wykorzystywanie do tego celu wielu element\u00f3w mechanicznych nie przek\u0142ada si\u0119 na trwa\u0142o\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo danych urz\u0105dze\u0144.<\/p><p>W budowie p\u0142ytki drukowanej warto wyr\u00f3\u017cni\u0107 mi\u0119dzy innymi warstw\u0119 TOP (g\u00f3rna warstwa element\u00f3w) oraz warstw\u0119 opisu w postaci nadruk\u00f3w naniesionych na p\u0142ytk\u0119. Ca\u0142a p\u0142ytka jest wykonana z laminatu szklano-epoksydowego pokrytego soldermask\u0105, kt\u00f3rego grubo\u015b\u0107 wynosi przewa\u017cnie od 1 do 3 mm. Laminat nie przewodzi pr\u0105du, a przy tym jest niezwykle wytrzyma\u0142y na zniszczenia fizyczne. Po drugiej stronie p\u0142ytki znajdziemy z kolei warstw\u0119 \u015bcie\u017cek, czyli po\u0142\u0105cze\u0144 wykonanych z miedzi. Miejsca przeznaczone do zalutowania (pady) s\u0105 pokryte bardzo cienk\u0105 warstw\u0105 cyny, naniesionej wskutek procesu zwanego cynowaniem. W dro\u017cszych modelach producenci stosuj\u0105 tak\u017ce procesy z\u0142ocenia pad\u00f3w, co ma zwi\u0119kszy\u0107 ich walory praktyczne.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-346142c elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"346142c\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4a2486c\" data-id=\"4a2486c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-096fa41 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"096fa41\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"k-faq-accord\">\n\n&nbsp;\n<h2>Lutowanie &#8211; FAQ<\/h2>\n<div class=\"tabs\">\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck1\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck1\">Jaka lutownica na pocz\u0105tek?<label><\/label><\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>Na pocz\u0105tku drogi do mistrzostwa lutowania sprawdzi si\u0119 zwyk\u0142a kolba lutownicza, wykonana przez sprawdzonego producenta dbaj\u0105cego o zachowanie odpowiednich norm. Podczas jej wyboru warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, czy przew\u00f3d zasilaj\u0105cy jest zabezpieczony na wypadek zetkni\u0119cia z rozgrzanymi elementami. Wi\u0119cej informacji na Botland Blog.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck2\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck2\">Jaka lutownica kolbowa?<\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>W ofercie Botland znajdziesz <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/229-lutownice-kolbowe\" data-wpel-link=\"internal\">lutownice kolbowe<\/a> o mocy nominalnej 8 W, 23 W, 25 W, 30 W, 40 W, 48 W, 60 W, 100 W, 130 W, 250 W. Od tych warto\u015bci zale\u017cy, jak mocno oraz jak szybko b\u0119dzie w stanie rozgrza\u0107 si\u0119 lutownica. Napi\u0119cia zasilania modeli waha si\u0119 od 4,5 V do 240 V, natomiast zakresy temperatur pracy lutownic to 160-480\u00b0C, 200-400\u00b0C, 200-450\u00b0C lub 300\u00b0C. Sprawd\u017a nasz poradnik jak lutowa\u0107!<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck3\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck3\">Jaka lutownica do kabli?<\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>W pracy z grubymi kablami sprawdzi si\u0119 lutownica transformatorowa taka jak pistoletowa lutownica transformatorowa Sthor 79354 100W zasilana jest napi\u0119ciem sieciowym 230 V. R\u00f3wnie wa\u017cna jest tutaj dobra cyna do lutowania \u2013 cho\u0107 w przypadku tego modelu t\u0119 do pierwszego podj\u0119cia pracy znajdziesz akurat w zestawie.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck4\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck4\">Czy lutownic\u0105 mo\u017cna wypala\u0107 w drewnie?<\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>Lutowanie w drewnie brzmi do\u015b\u0107 egzotycznie, \u017ceby nie powiedzie\u0107 \u015bmiesznie, ale wszyscy znamy wypalanie w nim ciekawych wzor\u00f3w lub inne, bardziej funkcjonalne projekty albo nawet poj\u0119cie pirografii. Do grawerowania i wypalania w drewnie polecamy inne sprz\u0119ty takie jak wycinarki laserowe i plotery. Niekwestionowany kr\u00f3l rzemios\u0142 graweru i wypalania to Snapmaker.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck5\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck5\">Co to jest lutowanie twarde?<\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>Lutowanie twarde zak\u0142ada wykorzystanie do po\u0142\u0105cze\u0144 lutowanych element\u00f3w tak zwanych lut\u00f3w twardych. Ich temperatura topnienia przekracza 450\u2103 (mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 nawet 2000 \u2103). Opisywana technika jest wykorzystywana m.in. do \u0142\u0105czenia z\u0142ota, br\u0105zu, srebra, mosi\u0105dzu, a tak\u017ce stali w\u0119glowych wolframowych, chromowanych i wielu innych. Lutowanie twarde wymaga u\u017cycia specjalnego palnika acetylenowo-tlenowego. Niekiedy wykorzystuje si\u0119 tak\u017ce lamp\u0119 lutownicz\u0105.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck6\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck6\">Jak prawid\u0142owo lutowa\u0107 cyn\u0119?<\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>Lutowanie nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 od przy\u0142o\u017cenia ko\u0144c\u00f3wki <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/232-groty\" data-wpel-link=\"internal\">grotu lutowniczego<\/a> do elementu, kt\u00f3ry b\u0119dzie lutowany. Nie dotykamy grotem lutowniczym spoiwa, a jedynie elementy. W ten spos\u00f3b ich temperatura wzrasta. Po odpowiednim rozgrzaniu lutowanych powierzchni (nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, \u017ceby ich nie uszkodzi\u0107) przyk\u0142adamy spoiwo lutownicze np. cyn\u0119 (drut) w miejscu przy\u0142o\u017cenia grotu. Na skutek dzia\u0142ania temperatury, cyna zmieni stan skupienia ze sta\u0142ego na p\u0142ynny i trwale po\u0142\u0105czy lutowane powierzchnie.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck7\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck7\">Czym odt\u0142u\u015bci\u0107 przed lutowaniem? <\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>Przed rozpocz\u0119ciem lutowania le\u017cy dok\u0142adnie oczy\u015bci\u0107 powierzchni\u0119. Dotyczy to nie tylko usuni\u0119cia resztek topnika, ale r\u00f3wnie\u017c farb, lakier\u00f3w i innych preparat\u00f3w. Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zapomnie\u0107 o odt\u0142uszczeniu. Do tego celu mo\u017cna wykorzysta\u0107 alkohol izopropylowy, kt\u00f3ry b\u0142yskawicznie odparowuje i nie pozostawia osad\u00f3w.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"tab\">\n\n<input id=\"chck8\" type=\"checkbox\" \/>\n<h3><label class=\"tab-label\" for=\"chck8\">Co to znaczy lutowa\u0107?<\/label><\/h3>\n<div class=\"tab-content\">\n<div>Lutowanie to nic innego jak \u0142\u0105czenie dw\u00f3ch element\u00f3w metalowych przy wykorzystaniu spoiwa lutowniczego takiego jak np. <a href=\"https:\/\/botland.com.pl\/166-cyny-lutownicze\" data-wpel-link=\"internal\">cyna<\/a>. Temperatura topnienia lutowia jest ni\u017csza ni\u017c temperatura topnienia lutowanych element\u00f3w. Oznacza to, \u017ce powierzchnie lutowanych element\u00f3w nie ulegaj\u0105 uszkodzeniu i jednocze\u015bnie s\u0105 trwale po\u0142\u0105czone.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronna umiej\u0119tno\u015b\u0107 praktyczna w zanadrzu na okazje tw\u00f3rcze i naprawcze. Warto si\u0119 jej nauczy\u0107! Jak lutowa\u0107 krok po kroku.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":60096,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[179],"tags":[],"class_list":["post-2440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kompendium"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Lutowanie - Jak lutowa\u0107? Poradnik krok po kroku - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak poprawnie lutowa\u0107? Sprawd\u017a jak dobra\u0107 temperatur\u0119 lutowania, odpowiednie spoiwo, dowiedz si\u0119 co to jest cyna do lutowania i wiele wi\u0119cej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lutowanie - Jak lutowa\u0107? Poradnik krok po kroku - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak poprawnie lutowa\u0107? Sprawd\u017a jak dobra\u0107 temperatur\u0119 lutowania, odpowiednie spoiwo, dowiedz si\u0119 co to jest cyna do lutowania i wiele wi\u0119cej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-12-30T17:28:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-09T08:23:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Maciej Chmiel\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maciej Chmiel\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Maciej Chmiel\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7dc2a9884b42767fa40ffc62d97e81a4\"},\"headline\":\"Lutowanie &#8211; Jak lutowa\u0107? &#8211; Poradnik\",\"datePublished\":\"2019-12-30T17:28:48+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-09T08:23:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/\"},\"wordCount\":3249,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg\",\"articleSection\":[\"Kompendium\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/\",\"name\":\"Lutowanie - Jak lutowa\u0107? Poradnik krok po kroku - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-30T17:28:48+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-09T08:23:17+00:00\",\"description\":\"Jak poprawnie lutowa\u0107? Sprawd\u017a jak dobra\u0107 temperatur\u0119 lutowania, odpowiednie spoiwo, dowiedz si\u0119 co to jest cyna do lutowania i wiele wi\u0119cej.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/05\\\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lutowanie &#8211; Jak lutowa\u0107? &#8211; Poradnik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7dc2a9884b42767fa40ffc62d97e81a4\",\"name\":\"Maciej Chmiel\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo_kolor_WP_3-1-150x150.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo_kolor_WP_3-1-150x150.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo_kolor_WP_3-1-150x150.png\",\"caption\":\"Maciej Chmiel\"},\"description\":\"Specjalista od Arduino i szeroko rozumianej elektroniki. Cz\u0142owiek-orkiestra, dy\u017curny od wszystkiego - nie ma dla niego rzeczy niemo\u017cliwych, a czas ich realizacji jest zwykle prawie natychmiastowy. Po pracy mi\u0142o\u015bnik kresk\u00f3wek z Pepe Panem Dziobakiem. Jego bezcenne memy wspomagaj\u0105 dzia\u0142 kreatywny.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/author\\\/maciek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lutowanie - Jak lutowa\u0107? Poradnik krok po kroku - Botland","description":"Jak poprawnie lutowa\u0107? Sprawd\u017a jak dobra\u0107 temperatur\u0119 lutowania, odpowiednie spoiwo, dowiedz si\u0119 co to jest cyna do lutowania i wiele wi\u0119cej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Lutowanie - Jak lutowa\u0107? Poradnik krok po kroku - Botland","og_description":"Jak poprawnie lutowa\u0107? Sprawd\u017a jak dobra\u0107 temperatur\u0119 lutowania, odpowiednie spoiwo, dowiedz si\u0119 co to jest cyna do lutowania i wiele wi\u0119cej.","og_url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2019-12-30T17:28:48+00:00","article_modified_time":"2026-02-09T08:23:17+00:00","og_image":[{"width":1510,"height":755,"url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Maciej Chmiel","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Maciej Chmiel","Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/"},"author":{"name":"Maciej Chmiel","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/person\/7dc2a9884b42767fa40ffc62d97e81a4"},"headline":"Lutowanie &#8211; Jak lutowa\u0107? &#8211; Poradnik","datePublished":"2019-12-30T17:28:48+00:00","dateModified":"2026-02-09T08:23:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/"},"wordCount":3249,"publisher":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg","articleSection":["Kompendium"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/","name":"Lutowanie - Jak lutowa\u0107? Poradnik krok po kroku - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg","datePublished":"2019-12-30T17:28:48+00:00","dateModified":"2026-02-09T08:23:17+00:00","description":"Jak poprawnie lutowa\u0107? Sprawd\u017a jak dobra\u0107 temperatur\u0119 lutowania, odpowiednie spoiwo, dowiedz si\u0119 co to jest cyna do lutowania i wiele wi\u0119cej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#primaryimage","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/new2023-wszystkie_lutowanie.jpg","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/lutowanie-jak-lutowac-poradnik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lutowanie &#8211; Jak lutowa\u0107? &#8211; Poradnik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#website","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/botland.store\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/botland.store\/blog\/#\/schema\/person\/7dc2a9884b42767fa40ffc62d97e81a4","name":"Maciej Chmiel","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo_kolor_WP_3-1-150x150.png","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo_kolor_WP_3-1-150x150.png","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo_kolor_WP_3-1-150x150.png","caption":"Maciej Chmiel"},"description":"Specjalista od Arduino i szeroko rozumianej elektroniki. Cz\u0142owiek-orkiestra, dy\u017curny od wszystkiego - nie ma dla niego rzeczy niemo\u017cliwych, a czas ich realizacji jest zwykle prawie natychmiastowy. Po pracy mi\u0142o\u015bnik kresk\u00f3wek z Pepe Panem Dziobakiem. Jego bezcenne memy wspomagaj\u0105 dzia\u0142 kreatywny.","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/author\/maciek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}