{"id":100367,"date":"2025-03-07T15:00:50","date_gmt":"2025-03-07T14:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/?p=100367"},"modified":"2026-04-08T10:43:10","modified_gmt":"2026-04-08T08:43:10","slug":"czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/","title":{"rendered":"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?"},"content":{"rendered":"Czas czytania:<\/span> 6<\/span> min.<\/span><\/span>\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przewidywania \u015bmierci prawa Moore\u2019a<\/strong> nie s\u0105 niczym nowym, jednak to dopiero w ostatnich latach g\u0142osy te zacz\u0119\u0142y przebija\u0107 si\u0119 do mainstreamu. Osobi\u015bcie jednak by\u0142bym bardziej ostro\u017cny w tego rodzaju przewidywaniach. Owszem prawo Moore\u2019a g\u0142osz\u0105ce, \u017ce \u015brednia liczba tranzystor\u00f3w w uk\u0142adach scalonych, podwaja si\u0119 co dwa lata mo\u017ce nie by\u0107 ju\u017c tak jednoznaczne, ale nadal obowi\u0105zuje. Mimo wszystko slogany g\u0142osz\u0105ce definitywny koniec tej zasady s\u0105 tylko zabiegiem marketingowym, stosowanym przez technologicznych gigant\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce to Nvidia lubi najbardziej og\u0142asza\u0107 koniec prawa Moore\u2019a, niemal regularnie od kilku lat. W kontek\u015bcie tego trendu pojawi\u0142a si\u0119 kiedy\u015b do\u015b\u0107 dobrze obrazuj\u0105ca ca\u0142\u0105 sytuacj\u0119 wypowied\u017a Petera Lee, szefa dzia\u0142u badawczego Microsoftu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u201eThe number of people predicting the death of Moore’s law doubles every two years.\u201d<\/em><\/p>

\u201eLiczba os\u00f3b wr\u00f3\u017c\u0105cych \u015bmier\u0107 prawa Moore’a podwaja si\u0119 co dwa lata\u201d.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Oczywi\u015bcie jest to humorystycznie spostrze\u017cenie, jedna wed\u0142ug mnie ca\u0142kiem trafne. Dzisiaj jednak nie b\u0119dziemy zajmowa\u0107 si\u0119 prawem Moore\u2019a jako takim, na ten temat przygotowa\u0142em ju\u017c kiedy\u015b materia\u0142 \u201ePrawo Moore\u2019a 50 lat p\u00f3\u017aniej<\/a>\u201d, do kt\u00f3rego przeczytania zach\u0119cam. W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa<\/strong>, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Mikroskopowa fotografia dw\u00f3ch \u015bwiec\u0105cych struktur wy\u015bwietlacza LED.<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przez lata bran\u017ca p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w charakteryzowa\u0142a si\u0119 ci\u0105g\u0142ym rozwojem, ten jednak nie mo\u017ce trwa\u0107 wiecznie. Oczywi\u015bcie uk\u0142ady staj\u0105 si\u0119 coraz mniejsze, jeszcze bardziej wydajne i energooszcz\u0119dne, jednak na horyzoncie wida\u0107 ju\u017c pewne ograniczenia, kt\u00f3re nie do ko\u0144ca wiemy, jak pokona\u0107. Ich sztandarowym przyk\u0142adem jest granica miniaturyzacji<\/strong>. Procesy technologiczne coraz bardziej zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do fizycznych granic. Wiele wskazuje na to, \u017ce tranzystory poni\u017cej 1nm mog\u0105 by\u0107 niestabilne przede wszystkim przez efekty kwantowe, takie jak tunelowanie elektron\u00f3w. Aby temu zapobiec naukowcy staraj\u0105 si\u0119 budowa\u0107 tranzystory \u201einaczej\u201d ni\u017c zwykle, to jednak nie zawsze przynosi po\u017c\u0105dane efekty. Tutaj te\u017c skorzystam z autopromocji \u2013 \u201eGAAFET \u2013 nieudana rewolucja w budowie tranzystor\u00f3w?<\/a>\u201d. Poza tym wspomnie\u0107 mo\u017cemy o problemach z oddawaniem ciep\u0142a w coraz to g\u0119\u015bciej upakowanych strukturach, ograniczeniach rozdzielczo\u015bci w maszynach produkuj\u0105cych chipy czy te\u017c limity wydajno\u015bci krzemu<\/strong>.<\/p>

Krzemowe \u201elimity\u201d to niezwykle ciekawe zagadnienie, o kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nie zdaje sobie sprawy. Cho\u0107 materia\u0142\u00a0ten towarzyszy nam od pocz\u0105tku istnienia bran\u017cy p\u00f3\u0142przewodnikowej to nie jest on idealny. G\u0142\u00f3wnym problemem, z kt\u00f3rym projektanci zmierz\u0105 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci, b\u0119dzie niewystarczaj\u0105ca szybko\u015b\u0107 dzia\u0142ania chip\u00f3w<\/strong>. Ju\u017c teraz mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107 mi\u0119dzy innymi osi\u0105gni\u0119cie granicznych cz\u0119stotliwo\u015bci dzia\u0142ania procesor\u00f3w. Opisywane przez producent\u00f3w warto\u015bci taktowania mieszcz\u0105 si\u0119 zazwyczaj w przedziale od 3GHz do 5GHz. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c uk\u0142ady, kt\u00f3rych zegary osi\u0105gaj\u0105 wi\u0119ksze warto\u015bci, maj\u0105 tendencj\u0119 do przegrzewania si\u0119 i problem\u00f3w z niezawodno\u015bci\u0105. Poza tym ekstremalna miniaturyzacja krzemu prowadzi do op\u00f3\u017anie\u0144 wewn\u0105trz uk\u0142adu. Wydaje si\u0119 to dziwne. Bo mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wi\u0119ksze upakowanie i kr\u00f3tsze po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy elementami poprawiaj\u0105 komunikacj\u0119, jednak w rzeczywisto\u015bci jest odwrotnie. Warto\u015b\u0107 rezystancji \u015bcie\u017cek wewn\u0105trz uk\u0142adu jest odwrotnie proporcjonalna do pola ich przekroju, czego efektem jest nieintuicyjny wzrost oporu przy ka\u017cdym kroku miniaturyzacji. Poza tym coraz mniejsze krzemowe rdzenie obarczone s\u0105 problemem tak zwanego rozpraszania<\/strong>. Im mniejsze s\u0105 drogi, kt\u00f3rymi poruszaj\u0105 si\u0119 no\u015bniki \u0142adunk\u00f3w, tym gorzej. Cho\u0107 definicja pr\u0105du elektrycznego m\u00f3wi o \u201euporz\u0105dkowanym ruchu \u0142adunk\u00f3w elektrycznych\u201d, to jest to spore uproszczenie i w rzeczywisto\u015bci wygl\u0105da to ca\u0142kowicie inaczej. Elektrony, je\u015bli to te w danej chwili traktujemy jako no\u015bniki energii, poruszaj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 losowo, cho\u0107 mniej wi\u0119cej w tym samym kierunku. Poza tym ich pr\u0119dko\u015b\u0107 jest \u015blimaczo ma\u0142a, gdyby\u015bmy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zobaczy\u0107 je go\u0142ym okiem to czas obserwacji, w kt\u00f3rej pokona\u0142yby one kilka centymetr\u00f3w, mo\u017cna by liczy\u0107 w minutach. We wi\u0119kszych konstrukcjach p\u00f3\u0142przewodnikowych aspekty te nie maj\u0105 a\u017c takiego znaczenia, jednak im chip jest mniejszy, tym wi\u0119cej pojawia si\u0119 problem\u00f3w.<\/p>

Z tego w\u0142a\u015bnie powodu naukowcy zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy krzem mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 czym\u015b innym<\/strong>. Do tej pory pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c kilka ciekawych koncepcji: grafen \u2013 kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 do\u015b\u0107 dobrymi parametrami elektrycznymi, ale jego integracja z istniej\u0105cymi rozwi\u0105zaniami jest bardzo trudna, arsenek galu \u2013 stosowany ju\u017c do budowy tranzystor\u00f3w, ale dro\u017cszy ni\u017c konstrukcje krzemowe, dwusiarczek molibdenu \u2013 materia\u0142 nadal w fazie bada\u0144. Poza tym pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c g\u0142osy, \u017ce dalsze badania nad krzemem, czy innymi podobnymi mu materia\u0142ami s\u0105 z g\u00f3ry skazane na pora\u017ck\u0119, bo cokolwiek wymy\u015blimy to i tak w pewnym momencie b\u0119dzie to za ma\u0142o. Ka\u017cdy nowy materia\u0142 w pewnym momencie r\u00f3wnie\u017c osi\u0105gnie swoje maksimum i wr\u00f3cimy do punktu wyj\u015bcia. Ci sami ludzie podkre\u015blaj\u0105 cz\u0119sto, \u017ce skoro na horyzoncie widzimy problemy z szybko\u015bci\u0105 i wydajno\u015bci\u0105, to wykorzystajmy co\u015b, co zasadniczo pozbawione jest tego problemu, czyli \u015bwiat\u0142o<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Optyczne marzenia <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Theodore Maiman ameryka\u0144ski fizyk, kt\u00f3remu powszechnie przypisuje si\u0119 wynalezienie lasera. (https:\/\/worldkings.org\/news\/world-creators-federation\/top-100-global-creator-p46-theodore-maiman-creator-of-laser)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

A gdyby tak zast\u0105pi\u0107 pr\u0105d elektryczny \u015bwiat\u0142em? Tranzystory elementami optycznymi? Pomys\u0142 ten wydaje si\u0119 ca\u0142kiem ciekawy, wszak\u017ce upraszczaj\u0105c, mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce skoro do oblicze\u0144 we wsp\u00f3\u0142czesnych komputerach wykorzystujemy elektrony to, dlaczego by nie zast\u0105pi\u0107 ich fotonami<\/strong>. Pomys\u0142y tego typu nie s\u0105 niczym nowym, ju\u017c w latach 70. XX wieku pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze koncepcje budowy, czego\u015b, co mo\u017cna by nazwa\u0107 optycznym uk\u0142adem scalonym.<\/p>

Taki uk\u0142ad, cho\u0107 lepiej by\u0142oby nazwa\u0107 go systemem, sk\u0142ada\u0142by si\u0119 z czterech g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w: \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a <\/strong>– zak\u0142adano, \u017ce m\u00f3g\u0142by to by\u0107 zwyk\u0142y laser; \u015bwiat\u0142owod\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142yby poszczeg\u00f3lne elementy; modu\u0142\u00f3w konwersji <\/strong>sygna\u0142u elektrycznego na \u015bwiat\u0142o i odwrotnie, tak aby ca\u0142o\u015b\u0107 mog\u0142a wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z ju\u017c istniej\u0105cymi konstrukcjami, oraz towarzysz\u0105cych konstrukcji p\u00f3\u0142przewodnikowych<\/strong>, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0142yby funkcje pomocnicze. Co wa\u017cne pocz\u0105tkowo nie zak\u0142adano stworzenia \u015bwietlnego uk\u0142adu scalonego jako takiego. Uznano to za zbyt trudne, nie istnia\u0142a w\u00f3wczas funkcjonalna koncepcja elementu, kt\u00f3ry mogliby\u015bmy nazwa\u0107 fotonicznym tranzystorem, a bez niego nie by\u0142o mowy o budowie innych, bardziej z\u0142o\u017conych konstrukcji.<\/p>

Poza tym badacze zdawali sobie spraw\u0119 z dw\u00f3ch zasadniczych problem\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a nie mog\u0142o by\u0107 oparte na krzemie<\/strong>, poniewa\u017c ten sam w sobie nie mo\u017ce emitowa\u0107 foton\u00f3w. Dopiero po odpowiedniej modyfikacji tego pierwiastka w procesie domieszkowania mo\u017cna zmusi\u0107 go do \u015bwiecenia, czego przyk\u0142adem s\u0105 diody LED. Jednak \u015bwiat\u0142o diody LED, nie jest r\u00f3wnoznaczne ze stabiln\u0105 wi\u0105zk\u0105 lasera, kt\u00f3ra by\u0142aby odpowiednim \u017ar\u00f3d\u0142em dla fotonicznego systemu. Co ciekawe od tamtej pory niewiele si\u0119 zmieni\u0142o i nadal nie wiemy, jak zbudowa\u0107 stabilny laser oparty na krzemie, dlatego do tego celu wykorzystuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi arsenek galu, azotek galu lub fosforek indowo-galowy. Poza tym w strukturach krystalicznego krzemu wyst\u0119puje niepo\u017c\u0105dany efekt Pockelsa<\/strong>. Lasery z regu\u0142y dzia\u0142aj\u0105 w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y, generuj\u0105c stabiln\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, jednak w koncepcyjnym systemie wskazane by\u0142oby, aby dzia\u0142aniem takiego lasera mo\u017cna by\u0142o sterowa\u0107. Nie chodzi tutaj o samo w\u0142\u0105czenie lub wy\u0142\u0105cznie generowanej wi\u0105zki, ale o mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontroli przep\u0142ywu \u015bwiat\u0142a dzi\u0119ki polu elektrycznemu. Niestety w krzemie jest to niemo\u017cliwe, przez co nie da si\u0119 stworzy\u0107 konwerter\u00f3w \u015bwietlno-elektrycznych bazuj\u0105cych na tym materiale.<\/p>

Te dwa problemy do\u015b\u0107 mocno komplikowa\u0142y pierwsze pr\u00f3by stworzenia fonicznego urz\u0105dzenia z czystego krzemu, przy u\u017cyciu tych samych metod, z kt\u00f3rych korzysta\u0142 w\u00f3wczas przemys\u0142 p\u00f3\u0142przewodnikowy. Dlatego te\u017c naukowcy postanowili skupi\u0107 si\u0119 na innych wspomnianych ju\u017c wcze\u015bniej pierwiastkach.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Komercyjne wykorzystanie \u015bwiat\u0142a <\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fragment pracy Richarda Sorefa. (https:\/\/ieeexplore.ieee.org\/document\/1073206)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Historia fotoniki krzemowej, kt\u00f3r\u0105 znamy obecnie, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pod koniec lat 80. XX wieku. To w tamtym czasie pojawi\u0142a si\u0119 praca Richarda Sorefa, opisuj\u0105ca co\u015b co mogliby\u015bmy nazwa\u0107 fotonicznym z\u0142\u0105czem PN<\/strong> znanym z klasycznej elektroniki. Ta pasywna struktura da\u0142a pocz\u0105tek badaniom, dzi\u0119ki kt\u00f3rym stworzono dzia\u0142aj\u0105ce konwertery zamieniaj\u0105ce \u015bwiat\u0142o na sygna\u0142 elektryczny. By\u0142 to te\u017c moment, w kt\u00f3rym naukowcy zdali sobie spraw\u0119, \u017ce odtworzenie funkcjonalnego uk\u0142adu scalonego bazuj\u0105cego na wi\u0105zce lasera, mo\u017ce by\u0107 po prostu zbyt trudne. Postanowiono skupi\u0107 si\u0119 na systemie, kt\u00f3ry ju\u017c dzia\u0142a\u0142. Trafnie zauwa\u017cono, \u017ce problemem w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie przede wszystkim pr\u0119dko\u015b\u0107 przesy\u0142u danych mi\u0119dzy wi\u0119kszymi, nie raz znacznie oddalonymi od siebie urz\u0105dzeniami. Idealnym panaceum mia\u0142y by\u0107 tutaj fotony, przesy\u0142ane odpowiednim \u015bwiat\u0142owodem<\/strong>, dzi\u0119ki czemu ca\u0142kowicie eliminowano wszystkie wady wynikaj\u0105ce z dotychczas stosowanych metalowych przewod\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Przetwornik do\u0142\u0105czany do klasycznej p\u0142ytki PCB.(https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=29aTqLvRia8&t=189s)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Kolejne dziesi\u0119ciolecia to powolny rozw\u00f3j technologii zmieniaj\u0105cej \u015bwiat\u0142o w sygna\u0142y elektryczne. Pionierem tej technologii sta\u0142\u00a0si\u0119 ameryka\u0144ski Intel, kt\u00f3ry w 2004 roku zaprezentowa\u0142\u00a0\u015bwiatu pierwszy wysoce wydajny modulator<\/strong>, przeznaczony dla bran\u017cy komercyjnej. Urz\u0105dzenie to mia\u0142o przepustowo\u015b\u0107 ponad 1GHz i mog\u0142o by\u0107 z powodzeniem stosowane w centrach danych, przy\u015bpieszaj\u0105c transmisj\u0119 informacji do nieznanych wcze\u015bniej poziom\u00f3w.<\/p>

Mimo \u017ce fotonika krzemowa znalaz\u0142a swoje zastosowanie w przesy\u0142aniu danych, to nadal obarczona jest znanym od pocz\u0105tku problemem. Tak jak wspomina\u0142em, do dnia dzisiejszego nie uda\u0142o si\u0119 opracowa\u0107 lasera opartego na krzemie<\/strong>, co wi\u0119cej nadal nie wiemy, czy jest to w og\u00f3le mo\u017cliwe, przez co wielu nazywa krzemowy laser \u015bwi\u0119tym Gralem fotoniki. Dlatego te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o wi\u0105zki laserowej we wsp\u00f3\u0142czesnych konstrukcjach realizowane jest w dwojaki spos\u00f3b. Laser mo\u017ce by\u0107 zewn\u0119trzny<\/strong>, umieszczony poza fotonicznym systemem lub zintegrowany z nim<\/strong>, jednak zawsze bazuje on na pierwiastku innym ni\u017c krzem. \u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Co dalej?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Modu\u0142 fotoniczny zaprojektowany przez Lightmetter. (https:\/\/www.wired.com\/story\/chip-ai-works-using-light-not-electrons\/)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Fotonika krzemowa z roku na rok staje si\u0105 coraz bardziej obecna<\/strong>, komunikacja mi\u0119dzy serwerami, \u015bwiat\u0142owodowy internet, czy te\u017c czujniki lidarowe, o kt\u00f3rych nie wspomnia\u0142em, a kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tej bran\u017cy. Wszystkie te elementy sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 codzienno\u015bci, ale jednocze\u015bnie mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce czego\u015b tu brakuje. Marzenia z lat 70. o w pe\u0142ni fotonicznym uk\u0142adzie scalonym s\u0105 nadal obecne, czego efektem s\u0105 startupy podejmuj\u0105ce wyzwanie zaprojektowania tego typu elementu, gdzie wewn\u0119trzne okablowanie chipa zrealizowano by za pomoc\u0105 \u015bwiat\u0142owod\u00f3w. Jednocze\u015bnie nie m\u00f3wi\u0105c wiele o fotonicznym tranzystorze, przez co ten wydaje si\u0119 pozostawa\u0107 daleko poza technologicznym horyzontem. Poza tym wraz z rozwojem technologii pojawi\u0142y si\u0119 kolejne problemy. Dzisiejsze p\u00f3\u0142przewodnikowe elementy maj\u0105 rozmiar zaledwie kilku nanometr\u00f3w, natomiast elementy fotoniczne nie mog\u0105 by\u0107 mniejsze od d\u0142ugo\u015bci fali \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3ra wynosi mniej wi\u0119cej jeden mikrometr. Problem skalowania<\/strong> jest do\u015b\u0107 powa\u017cny, przez co ewentualne \u015bwietlne konstrukcje by\u0142yby do\u015b\u0107 spore, dlatego te\u017c producenci sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 raczej ku hybrydowym konstrukcjom<\/strong> \u0142\u0105cz\u0105cym \u015bwiat\u0142o i energi\u0119 elektryczn\u0105. Mowa tutaj o procesorach z bezpo\u015brednim pod\u0142\u0105czeniem \u015bwiat\u0142owodowym, w ten spos\u00f3b mo\u017cna pomin\u0105\u0107 wszystkie etapy po\u015brednie, sprawiaj\u0105c, \u017ce odbierane przez jednostk\u0119 centraln\u0105 dane znajd\u0105 si\u0119 od razu w rdzeniu. Co ciekawe wiemy, \u017ce tajwa\u0144ski gigant, czyli TSMC prowadzi badania w tym kierunku, jednak na jakiekolwiek konkluzje musimy jeszcze poczeka\u0107, bo tych na pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w internecie. Znacznie wi\u0119cej informacji udost\u0119pniaj\u0105 rozwijaj\u0105ce si\u0119 startupy, jednym z nich jest Lightmeter, firma buduj\u0105ca uk\u0142ady AI bazuj\u0105ce na fotonach, dla zainteresowanych tym tematem polecam odwiedzi\u0107 dost\u0119pn\u0105 w sieci witryn\u0119 firmy.<\/p>

Bez w\u0105tpienia fotonika krzemowa jest technologi\u0105 przysz\u0142o\u015bci<\/strong>, kt\u00f3ra ma spore szanse zrewolucjonizowa\u0107 nasze \u017cycie. Ale jest to te\u017c technologia, kt\u00f3ra niejako nadal poszukuje swojego rynku, na tyle du\u017cego, aby wykorzysta\u0107 jej potencja\u0142.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>

  • https:\/\/www.optica-opn.org\/home\/industry\/2021\/december\/lightelligence_puts_new_chip_through_its_paces\/<\/li>
  • https:\/\/worldkings.org\/news\/world-creators-federation\/top-100-global-creator-p46-theodore-maiman-creator-of-laser<\/li>
  • https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=wBqfzj6CEzI<\/li>
  • https:\/\/www.gophotonics.com\/community\/what-is-pockels-effect<\/li>
  • https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Fml3yuPR2AU<\/li>
  • https:\/\/ieeexplore.ieee.org\/document\/1073206<\/li>
  • https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=29aTqLvRia8&t=189s<\/li>
  • https:\/\/www.wired.com\/story\/chip-ai-works-using-light-not-electrons\/<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    A gdyby tak zast\u0105pi\u0107 pr\u0105d elektryczny \u015bwiat\u0142em? Tranzystory elementami optycznymi? W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":100502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136,7],"tags":[],"class_list":["post-100367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-elektronika"],"acf":[],"yoast_head":"\nCzy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105? - Botland<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105? - Botland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Botland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/Botland\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-07T14:00:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-08T08:43:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fotonikakrzemowa.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1510\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"755\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafa\u0142 Bartoszak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafa\u0142 Bartoszak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215\"},\"headline\":\"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?\",\"datePublished\":\"2025-03-07T14:00:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-08T08:43:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/\"},\"wordCount\":2149,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/fotonikakrzemowa.png\",\"articleSection\":[\"Ciekawostki\",\"Elektronika\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/\",\"name\":\"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105? - Botland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/fotonikakrzemowa.png\",\"datePublished\":\"2025-03-07T14:00:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-08T08:43:10+00:00\",\"description\":\"W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/fotonikakrzemowa.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/03\\\/fotonikakrzemowa.png\",\"width\":1510,\"height\":755},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Botland\",\"description\":\"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Botland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.store\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/04\\\/logo_kolor_WP_2-1.png\",\"width\":250,\"height\":57,\"caption\":\"Botland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/facebook.com\\\/Botland\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.de\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215\",\"name\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/IMG_21531-300x300.jpg\",\"caption\":\"Rafa\u0142 Bartoszak\"},\"description\":\"Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Botlandem elektronik, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 w internecie. Entuzjasta system\u00f3w cyfrowych, uk\u0142ad\u00f3w programowalnych i mikroelektroniki. Pasjonat historii, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na wiek XX.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/botland.com.pl\\\/blog\\\/author\\\/rafal-bartoszak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105? - Botland","description":"W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105? - Botland","og_description":"W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.","og_url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/","og_site_name":"Botland","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/Botland\/","article_published_time":"2025-03-07T14:00:50+00:00","article_modified_time":"2026-04-08T08:43:10+00:00","og_image":[{"width":1510,"height":755,"url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fotonikakrzemowa.png","type":"image\/png"}],"author":"Rafa\u0142 Bartoszak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Rafa\u0142 Bartoszak","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/"},"author":{"name":"Rafa\u0142 Bartoszak","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/person\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215"},"headline":"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?","datePublished":"2025-03-07T14:00:50+00:00","dateModified":"2026-04-08T08:43:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/"},"wordCount":2149,"publisher":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fotonikakrzemowa.png","articleSection":["Ciekawostki","Elektronika"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/","name":"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105? - Botland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fotonikakrzemowa.png","datePublished":"2025-03-07T14:00:50+00:00","dateModified":"2026-04-08T08:43:10+00:00","description":"W tym materiale przyjrzymy si\u0119 technologii, jak\u0105 jest fotonika krzemowa, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czym\u015b wa\u017cnym.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#primaryimage","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fotonikakrzemowa.png","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/fotonikakrzemowa.png","width":1510,"height":755},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/czy-fotonika-krzemowa-jest-przyszloscia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy fotonika krzemowa jest przysz\u0142o\u015bci\u0105?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#website","url":"https:\/\/botland.de\/blog\/","name":"Botland","description":"Blog Raspberry Pi, Arduino, elektronika i robotyka - Botland","publisher":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/botland.de\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#organization","name":"Botland","url":"https:\/\/botland.de\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","contentUrl":"https:\/\/botland.store\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/logo_kolor_WP_2-1.png","width":250,"height":57,"caption":"Botland"},"image":{"@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/Botland\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/botland.de\/blog\/#\/schema\/person\/5a69e7f5db1f77c617f990e73bb83215","name":"Rafa\u0142 Bartoszak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","contentUrl":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG_21531-300x300.jpg","caption":"Rafa\u0142 Bartoszak"},"description":"Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Botlandem elektronik, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 w internecie. Entuzjasta system\u00f3w cyfrowych, uk\u0142ad\u00f3w programowalnych i mikroelektroniki. Pasjonat historii, ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na wiek XX.","url":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/author\/rafal-bartoszak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100367\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/botland.com.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}